બૃહત્પારાશરહોરાશાસ્ત્રમ્ · અધ્યાય 54
અથ કુજદશાન્તર્દશાફલાધ્યાયઃ
કુજે સ્વાન્તર્ગતે વિપ્ર લગ્નાત્કેન્દ્રત્રિકોણગે ।
લાભે વા શુભસંયુક્તે દુષ્ચિક્યે ધનસંયુતે
લગ્નાધિપેન સંયુક્તે રાજાઽનુગ્રહવૈભવમ્ ।
લક્ષ્મીકટોક્ષચિહ્નાનિ નષ્ટરાજ્યાર્થલાભકૃત્
પુત્રોત્સવાદિસન્તોષો ગૃહે ગોક્ષીરસઙ્કલમ્ ।
સ્વોચ્ચે વા સ્વર્ક્ષગે ભૌમે સ્વાંશે વા બલસંયુતે
ગૃહક્ષેત્રાભિવૃદ્ધિશ્ચ ગોમહિષ્યાદિલાભકૃત્ ।
મહારાજપ્રસાદેન સ્વેષ્ટસિદ્ધિઃ સુખાવહા
અથાઽષ્ટમવ્યયે ભૌમે પાપદૃગ્યોગસંયુતે ।
મૂત્રકૃર્ચ્છાદિરોગશ્ચ કષ્ટાધિક્યં વ્રણાદ્ભયમ્
ચૌરાહિરાજપીડા ચ ધનધાન્યપરુક્ષયઃ ।
દ્વિતીયે દ્યૂનનાથે તુ દેહજાડ્યં મનોવ્યથા
તદ્દોષપરિહારાર્થં રુદ્રજાપ્યં ચ કારયેત્ ।
અનડ્વાહં પ્રદદ્વાચ્ચ કુજદોષનિવૃત્તયે
તેન તુષ્ટો ભવેદ્ ભૌમઃ શઙ્કરસ્ય પ્રસાદતઃ ।
આરોગ્યં કુરુતે તસ્ય સર્વસમ્પત્તિદાયકમ્
કુજસ્યાન્તર્ગતે રાહૌ સ્વોચ્ચે મૂલત્રિકોણગે ।
શુભૈર્યુક્તે શુભૈર્દૃષ્ટે કેન્દ્રલાભતૃકોણગે
તત્કાલે રાજસમ્માનં ગૃહભૂમ્યાદિલાભકૃત્ ।
કલત્રપુત્રલાભઃ સ્યાદ્વ્યવસાયાત્ફલાધિકમ્
ગઙ્ગાસ્નાનફલાવાપ્તિં વિદેશગમનં તથા ।
તથાઽષ્ટમવ્યયે રાહૌ પાપયુક્તેઽથ વીક્ષિતે
ચૌરાહિવ્રણભીતિશ્ચ ચતુષ્પાજ્જીવનશનમ્ ।
વાતપિત્તરુજોભીતિઃ કારાગૃહનિવેશનમ્
ધનસ્થાનગતે રાહૌ ધનનાસં મહદ્ભયમ્ ।
સપ્તમસ્થાનગે વાઽપિ હ્યપમૃત્યુભયં મહત્
નાગપૂજાં પ્રકુર્વીત દેવબ્રાહ્મણભોજનં ।
મૃત્યુઞ્જયજપં કુર્યાદાયુરારોગ્યલબ્ધયે
કુજસ્યાન્તર્ગતે જીવે ત્રિકોણે કેન્દ્રગેઽપિ વા ।
લાભે વા ધનસંયુક્તે તુઙ્ગાંશે સ્વાંશગેપિ વા
સત્કીર્તી રાજસમ્માનં ધનધાન્યસ્ય વૃદ્ધિકૃત્ ।
ગૃહે કલ્યાણસમ્પત્તિર્દારપુત્રાદિલાભકૃત્
દાયેશાત્કેન્દ્રરાશિસ્થે ત્રિકોણે લાભગેઽપિ વા ।
ભાગ્યકર્માધિપૈર્યુક્તે વાહનાધિપસંયુતે
લગ્નાધિપસમાયુક્તે શુભાંશે શુભવર્ગગે ।
ગૃહક્ષેત્રાભિવૃદ્ધિશ્ચ ગૃહે કલ્યાણસમ્પદઃ
દેહારોગ્યં મહત્કીર્તિગૃહે ગોકુલસંગ્રહઃ ।
ચતુષ્પાજ્જીવલાભઃ સ્યાદ્વ્યવસાયાત્ફલાધિકમ્
કલપુત્રસૌખ્યં ચ રાજસમ્માનવૈભવમ્ ।
ષષ્ઠાષ્ટમવ્યયે જીવે નીચે વાસ્તંગતે સતિ
પાપગ્રહેણ સંયુક્તે દૃષ્ટે વા દુર્બલે સતિ ।
ચૌરાહિનૃપભીતિશ્ચ પિત્તરોગાદિસમ્ભવમ્
પ્રેતબાધા ભૃત્યનાશઃ સોદરાણાં વિનાશનમ્ ।
દ્વિતીયદ્યૂનનાથે તુ હ્યપમૃત્યુજ્વરાદિકમ્ ।
તદ્દોષપરિહારાર્થં શિવસાહસ્રકં જપેત્
કુજસ્યાન્તર્ગતે મન્દે સ્વર્ક્ષે કેન્દ્રત્રિકોણગે ।
મૂલત્રિકોણકેન્દ્રે વા તુઙ્ગાંશે સ્વાંશગે સતિ
લગ્નાધિપતિના વાપિ શુભદૃષ્ટિયુતેઽસિતે ।
રાજ્યસૌખ્યં યશોવૃદ્ધિઃ સ્વગ્રામે ધાન્યવૃદ્ધિકૃત્
પુત્રપૌત્રસમાયુક્તો ગૃહે ગોધનસંગ્રહઃ ।
સ્વવારે રાજસમ્માનં સ્વમાસે પુત્રવૃદ્ધિકૃત્
નીચાદિક્ષેત્રગે મન્દે તથાઽષ્ટવ્યયરાશિગે ।
મ્લેચ્છવર્ગપ્રભુભયં ધનધન્યાદિનાશનમ્
નિગડે બન્ધનં વ્યાધિરન્તે ક્ષેત્રનાશકૃત્ ।
દ્વિતીયદ્યૂનનાથે તુ પાપયુક્તે મહદ્ભયમ્
ધનનાશશ્ચ સઞ્ચારે રાજદ્વેષો મનોવ્યથા ।
ચૌરાગ્નિનૃપપીડા ચ સહોદરવિનાશનમ્
બન્ધુદ્વેષઃ પ્રમાદ્યૈશ્ચ જીવહાનિશ્ચ જાયતે ।
અકસ્માચ્ચ મૃતેર્ભીતિઃ પુત્રદારાદિપીડનમ્
કારાગૃહાદિભીદિશ્ચ રાજદણ્ડો મહદ્ભયમ્ ।
દાયેશાત્કેન્દ્રરાશિસ્થે લાભસ્થે વા ત્રિકોણગે
વિદેશયાનં લભતે દુષ્કીર્તિર્વિવિધા તથા ।
પાપકર્મરતો નિત્યં બહુજીવાદિહિંસકઃ
વિક્રયઃ ક્ષેત્રહાનિશ્ચ સ્થાનભ્રંશો મનોવ્યથા ।
રણે પરાજયશ્ચૈવ મૂત્રકૃર્ચ્છાન્મહદ્ભયમ્
દાયેશાદથ રન્ધ્રે વા વ્યયે વા પાપસંયુતે ।
તદ્ભુક્તૌ મરણં જ્ઞેયં નૃપચૌરાદિપીડનમ્
વાતપીડા ચ શૂલાદિજ્ઞાતિશ્ત્રુભયં ભવેત્
તદ્દોષપરિહારાર્થં મૃત્યુઞ્જયજપં ચરેત્ ।
તતઃ સુખમવાપ્નોતિ શઙ્કરસ્ય પ્રસાદતઃ
કુજસ્યાન્તર્ગતે સૌમ્યે લગ્નાત્કેન્દ્રત્રિકોણગે ।
સત્કથાશ્ચાઽજપાદાનં ધર્મબુદ્ધિર્મહદ્યશઃ
નીતિમાર્ગપ્રસઙ્ગશ્ચ નિત્યં મિષ્ટાન્નભોજનમ્ ।
વાહનામ્બરપશ્વાદિર્રાજકર્મ સુખાનિ ચ
કૃષિકર્મફલે સિદ્ધિર્વારણામ્બરભૂષણમ્ ।
નીચે વાસ્તઙ્ગતે વાપિ ષષ્ઠાષ્ટવ્યયગેઽપિ વા
હૃદ્રોગં માનહાનિશ્ચ નિગડં બન્ધુનાશનમ્ ।
દારપુત્રાર્થનાશઃ સ્યાચ્ચતુષ્પાજ્જીવનાશનમ્
દશાધિપેન સંયુક્તે શત્રુવૃદ્ધિર્મહદ્ભયમ્ ।
વિદેશગમનં ચૈવ નાનારોગાસ્તથૈવ ચ
રાજદ્વારે વિરોધશ્ચ કલહઃ સ્વજનૈરપિ ।
દાયેશાત્કેન્દ્રત્રિકોણે વા સ્વોચ્ચે યુક્તાર્થલાભકૃત્
અનેકધનનાથત્વં રાજસમ્મનમેવ ચ ।
ભૂપાલયોગં કુરુતે ધનમ્બરવિભૂષણમ્
ભૂરવાદ્યમૃદંગાદિ સેનાપત્યં મહત્સુખમ્ ।
વિદ્યાવિનોદવિમલા વસ્ત્રવાહનભૂષણમ્
દારપુત્રાદિવિભવં ગૃહે લક્ષ્મીઃ કટાક્ષકૃત્ ।
દાયેશાત્ષષ્ઠરિઃફસ્થે રન્ધ્રે વા પાપસંયુતે
તદ્દાયે માનોહાનિઃ સ્યાત્ક્રૂરબુદ્ધિસ્તુ ક્રૂરવાક્ ।
ચૌરાગ્નિનૃપપીડા ચ માર્ગે દસ્યુભયાદિકમ્
અકસ્માત્કલહશ્ચૈવ બુધમુક્તૌ ન સંશયઃ ।
દ્વિતીયદ્યૂનનાથે તુ મહાવ્યાધિર્ભયઙ્કરઃ
અશ્વદાનં પ્રકુર્વીત વિષ્ણોર્નામસહસ્રકમ્ ।
સર્વસમ્પત્પ્રદં વિપ્ર સર્વારિષ્ટપ્રશાન્તયે
કુજસ્યાન્તર્ગતે કેતૌ ત્રિકોણે કેન્દ્રગેઽપિ વા ।
દિશ્ચિક્યે લાભગે વાઽપિ શુભયુક્તે શુભેક્ષિતે
રાજાનુગ્રહશાન્તિશ્ચ બહુસૌખ્યં ધનાગમઃ ।
કિઞ્ચિત્ફલં દશાદૌ તુ ભૂલાભઃ પુત્રલાભકૃત્
રાજસંલાભકાર્યાણિ ચતુષ્પાજ્જીવલાભકૃત્ ।
યોગકારકસંસ્થાને બલવીર્યસમન્વિતે
પુત્રલાભો યશોવૃદ્ધિર્ગૃહે લક્ષ્મીઃ કટાક્ષકૃત્ ।
ભૃત્યવર્ગધનપ્રાપ્તિઃ સેનાપત્યં મહત્સુખમ્
ભૂપાલમિત્રં કુરુતે યાગામ્બરાદિભૂષણમ્ ।
દાયેશાત્ષષ્ઠરિઃફસ્થે રન્ધ્રે વા પાપસંયુતે
કલહો દન્તરોગશ્ચ ચૌરવ્યાઘ્રાદિપીડનમ્ ।
જ્વરાતિસારકુષ્ઠાદિદારપુત્રાદિપીડનમ્
દ્વિતીયસપ્તમસ્થાને દેહે વ્યાધિર્ભવિષ્યતિ ।
અપમાનમનસ્તાપો ધનધાન્યાદિપ્રચ્યુતિમ્
કુજસ્યાન્તર્ગતે શુક્રે કેન્દ્રલાભત્રિકોણગે ।
સ્વોચ્ચે વા સ્વર્ક્ષગે વાઽપિશુભસ્થાનાધિપેઽથવા
રાજ્યલાભો મહત્સૌખ્યં ગજાશ્વામ્બરભૂષણમ્ ।
લગ્નાધિપેન સમ્બન્ધે પુત્રદારાદિવર્ધનમ્
આયુષો વૃદ્ધિરૈશ્વર્યં ભાગ્યવૃદ્ધિસુખં ભવેત્ ।
દાયેશાત્કેન્દ્રકોણસ્થે લાભે વા ધનગેઽપિ વા
તત્કાલે શ્રિયમાપ્નોતિ પુત્રલાભં મહત્સુખમ્ ।
સ્વપ્રભોશ્ચ મહત્સૌખ્યં ધનવસ્ત્રાદિલાભકૃત્
મહારજપ્રસાદેન ગ્રામભૂમ્યાદિલાભદમ્ ।
ભુક્ત્યન્તે ફલમાપ્નોતિ ગીતનૃત્યાદિલાભકૃત્
પુણ્યતીર્થસ્નાનલાભં કર્માધિપસમન્વિતે ।
પુણ્યધર્મદયાકૂપતડાગં કારયિષ્યતિ
દાયેશાદ્રન્ધ્રરિષ્ફસ્થે ષષ્ઠે વા પાપસંયુતે ।
કરોતિ દુઃખબાહુલ્યં દેહપીડાં ધનક્ષયં
રાજચૌરાદિભીતિઞ્ચ ગૃહે કલહમેવ ચ ।
દારપુત્રાદિપીડાં ચ ગોમહિષ્યાદિનાશકૃત્
દ્વિતીયદ્યૂનનાથે તુ દેહબાધા ભવિષ્યતિ ।
શ્વેતાં ગાં મહિષીં દદ્યાદાયુરારોગ્યવૃદ્ધયે
કુજસ્યાન્તર્ગતે સૂર્યે સ્વોચ્ચે સ્વક્ષેત્રકેન્દ્રગે ।
મૂલત્રિકોણલાભે વા ભાગ્યકર્મેશસંયુતે
તદ્ભુક્તૌ વાહનં કીર્તિં પુત્રલાભં ચ વિન્દતિ ।
ધનધાન્યસમૃદ્ધિઃ સ્યાદ્ ગૃહે કલ્યાણસમ્પદઃ
ક્ષેમારોગ્યં મહદ્ધૈર્યં રાજપૂજ્યં મહત્સુખમ્ ।
વ્યવસાયાત્ફલાધિક્યં વિદેશે રાજદર્શનમ્
દાયેશાત્ષષ્ઠરિષ્ફે વા વ્યયે વા પાપસંયુતે ।
દેહપીડા મનસ્તાપઃ કાર્યહાનિર્મહદ્ભયમ્
શિરોરોગો જ્વરાદિશ્ચ અતિસારમથાપિ વા ।
દ્વિતીયદ્યૂનનાથે તુ સર્પજ્વરવિષાદ્ભયમ્
સુતપીડાભયં ચૈવ શાન્તિ કુર્યાદ્યથાવિધિ ।
દેહારોગ્યં પ્રકુરુતે ધનધાન્યચયં તથા
કુજસ્યાન્તર્ગતે ચન્દ્રે સ્વોચ્ચે સ્વક્ષેત્રકેન્દ્રગે ।
ભાર્યવાહનકર્મેશલગ્નાધિપસમન્વિતે
કરોતિ વિપુલં રાજ્યં ગન્ધમાલ્યામ્બરાદિકમ્ ।
તડાગં ગોપુરાદીનાં પુણ્યધર્માદિસંગ્રહમ્
વિવાહોત્સવકર્માણિ દારપુત્રાદિસૌખ્યકૃત્ ।
પિતૃમાતૃસુખાવાપ્તિં ગૃહે લક્ષ્મીઃ કટાક્ષકૃત્
મહારજપ્રસાદેન સ્વેષ્ટસિદ્ધિસુખાદિકમ્ ।
પૂર્ણે ચન્દ્રે પૂર્ણફલં ક્ષીણે સ્વલ્પફલ્ં ભવેત્
નીચારિસ્થઽષ્ટમે ષષ્ઠે દાયેશાદ્રિપુરન્ધ્રકે ।
મરણં દારપુત્રાણાં કષ્ટં ભૂમિવિનાશનમ્
પશુધાન્યક્ષયશ્ચૈવ ચૌરાદિરણભીતિકૃત્ ।
દ્વિતીયદ્યૂનનાથે તુ હ્યપમૃત્યુર્ભવિષ્યતિ
દેહજાડ્યં મનોદુઃખં દુર્ગા લક્ષ્મીજપં ચરેત્ ।
શ્વેતાં ગાં મહિષીં દદ્યાદનેમારોગ્યમાદિશેત્
મૂળ પાઠ: bṛhatpārāśarahorāśāstram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0