બૃહત્પારાશરહોરાશાસ્ત્રમ્ · અધ્યાય 51

અથાઽન્તર્દશાધ્યાયઃ

દશાબ્દાઃ સ્વસ્વમાનઘ્નાઃ સર્વાયુર્યોગભાજિતાઃ ।
પૃથગન્તર્દશા એવં પ્રત્યન્તરદશાદિકાઃ

આદાવન્તર્દશા પાકપતેસ્તત્ક્રમતોઽપરાઃ ।
એવં પ્રત્યન્તરાદૌ ચ ક્રમો જ્ઞેયો વિચક્ષણૈઃ

ભુક્તિર્નવાનાં તુલ્યા સ્યાદ્ વિભાજ્યા નવધા દશા ।
આદૌ દશાપતેર્ભુક્તિસ્તત્કેન્દ્રાદિયુજાં તતઃ

વિદ્યાત્ ક્રમેણ ભુક્ત્યંશાનેવં સૂક્ષ્મદશાદિકમ્ ।
બલક્રમાત્ ફલં વિજ્ઞૈર્વક્તવ્યં પૂર્વરીતિતઃ

કૃત્વાઽર્કધા રાશિદશાં રાશેર્ભુક્તિં ક્રમાદ્ વદેત્ ।
પ્રત્યન્તર્દશાદ્યેવં કૃત્વા તત્તત્ફલં વદેત્

આદ્યસપ્તમયોર્મધ્યે યો રાશિર્બલવાંસ્તતઃ ।
ઓજે દશાશ્રયે ગણ્યાઃ ક્રમાદુત્ક્રમતઃ સમે

અત્રાઽપરો વિશેષોઽસ્તિ બ્રવીમિ તમહં દ્વિજ ।
ચરેઽનુજ્ઝિતમાર્ગઃ સ્યાત્ ષષ્ઠષષ્ઠાદિકાઃ સ્થિરે

ઉભયે કણ્ટકાજ્ જ્ઞેયા લગ્નપઞ્ચમભાગ્યતઃ ।
ચરસ્થિરદ્વિસ્વભાવેષ્વોજેષુઃ પ્રાક્ ક્રમો મતઃ

તેષ્વેવ ત્રિષુ યુગ્મેષુ ગ્રાહ્યં વ્યુત્ક્રમતોઽખિલમ્ ।
એવમુલ્લિખિતો રાશિ પાકરાશિરુદીર્યુતે

સ એવ ભોગરાશિઃ સ્યાત્ પર્યાયે પ્રથમે સ્મૃતઃ ।
આદ્યાદ્ યાવતિથઃ પાકઃ પર્યાયે યત્ર દૃશ્યતે

તસ્માત્ તાવતિથો ભોગઃ પર્યાયે તત્ર ગૃહ્યતામ્ ।
તદિદં ચરપર્યાયસ્થિરપર્યાયયોર્દ્વયોઃ

ત્રિકોણાખ્યદશાયાં ચ પાકભોગપ્રકલ્પનમ્ ।
પાકે ભોગે ચ પાપાઢ્યે દેપપીડા નમોવ્યથા

પિણ્ડત્રિકદશાયાં તુ બ્રવિમ્યન્તર્દશાવિધિમ્ ।
પૂર્ણ દશાપતિર્દદ્યાત્ તદર્ધં તેન સંયુતઃ

ત્રિકોણગસ્તૃતીયાંશં તુર્યાંશશ્ચતુરસ્રગઃ ।
સ્મરગઃ સપ્તમં ભાગં બહુષ્વેકો બલી ગ્રહઃ

એવં સલગ્નકાઃ ખેટાઃ પાચયન્તિ મિથઃ સ્થિતાઃ ।
સમચ્છેદીકૃતાઃ પ્રાપ્તા અંસાશ્છેદવિવર્જિતાઃ

દશાબ્દાઃ પૃથગંશઘ્ના અંશયોગવિભાજિતાઃ ।
અન્તર્દશા ભવન્ત્યેવં તત્પ્રત્યન્તર્દશાદિકાઃ