બૃહત્પારાશરહોરાશાસ્ત્રમ્ · અધ્યાય 47

અથ દશાફલાદ્યાયઃ

શ્રુતાશ્ચ બહુધા ભેદા દશાનાં ચ મયા મુને ।
ફલં ચ કીદૃશં તાસાં કૃપયા મે તદુચ્યતામ્

સાધારણં વિશિષ્ટઞ્ચ દશાનાં દ્વિવિધં ફલમ્ ।
ગ્રહાણાં ચ સ્વભાવેન સ્થાનસ્થિતિવશેન ચ

ગ્રહવીર્યાનુસારેણ ફલં જ્ઞેયં દશાસુ ચ ।
આદ્યદ્રેષ્કાણગે ખેટે દશારમ્ભે ફલં વદેત્

દશામધ્યે ફલં વાચ્યં મધ્યદ્રેષ્કાણગે ખગે ।
અન્તે ફલં તૃતીયસ્થે વ્યસ્તં ખેટે ચ વક્રગે

દશારમ્ભે દશાદીશે લગ્નગે શુભદૃગ્યુતે ।
સ્વોચ્ચે સ્વભે સ્વમૈત્રે વા શુભં તસ્ય દશાફલમ્

ષષ્ઠાઽષ્ટમવ્યયસ્થે ચ નીચાસ્તરિપુભસ્થિતે ।
અશુભં તત્ફલં ચાઽથ બ્રુવે સર્વદશાફલમ્

મૂલત્રિકોણે સ્વક્ષેત્રે સ્વોચ્ચે વા પરમોચ્ચગે ।
કેન્દ્રત્રિકોણલાભસ્થે ભાગ્યકર્માધિપૈર્યુતે

સૂર્યે બલસમાયુક્તે નિજવર્ગબલૈર્યુતે ।
તસ્મિન્દાયે મહત્ સૌખ્યં ધનલાભાદિકં શુભમ્

અત્યન્તં રાજસન્માનમશ્વાંદોલ્યાદિકં શુભમ્ ।
સુતાધિપસમાયુક્તે પુત્રલાભં ચ વિન્દતિ

ધનેશસ્ય ચ સમ્બન્ધે ગજાન્તૈશ્વર્યમાદિશેત્ ।
વાહનાધિપસમ્બન્ધે વાહનાત્રયલાભકૃત્

નૃપલતુષ્ટિર્વિત્તાઢ્યઃ સેનાધીશઃ સુખી નરઃ ।
વસ્ત્રવાહનલાભશ્ચ દશાયાં બલિનો રવેઃ

નીચે ષડષ્ટકે રિઃફે દુર્બલે પાપસંયુતે ।
રાહુકેતુસમાયુક્તે દુહ્સ્થાનાધિપસંયુતે

તસ્મિન્દાયે મહાપીડા ધનધાન્યવિનાશકૃત ।
રાજકોપઃ પ્રવાસશ્ચ રાજદણ્ડો ધનક્ષયઃ

જ્વરપીડા યશોહાનિર્બન્ધુમિત્રવિરોધકૃત ।
પિતૃક્ષયભયં ચૈવ ગૃહે ત્વશુભમેવ ચ

પિતૃવર્ગે મનસ્તાપં જન્દ્વેષં ચ વિન્દતિ ।
શુભદૃષ્ટિયુતે સૂર્યે મધ્યે તસ્મિન્ ક્વચિત્સુખમ્ ।
પાપગ્ર્હેણ સન્દૃષ્ટે વદેત્પાપફલં બુધઃ

એવં સૂર્યફલં વિપ્ર સંક્ષેપાદુદિતં મયા ।
વિંશોત્તરીમતેનાથ બ્રુવે ચન્દ્રદશાફલમ્

સ્વોચ્ચે સ્વક્ષેત્રગે ચૈવ કેન્દ્રે લાભત્રિકોણગે ।
શુભગ્રહેણ સંયુક્તે પૂર્ણે ચન્દ્રેબલૈર્યુતે

કર્મભાગ્યાધિપૈર્યુક્તે વાહનેશબલૈર્યુતે ।
આદ્યન્તૈશ્વર્યસૌભાગ્યધનધાન્યાદિલાભકૃત

ગૃહે તુ શુભકાર્યાણિ વાહનં રાજદર્શનમ્ ।
યત્નકાર્યાર્થસિદ્ધિઃ સ્યાદ્ ગૃહે લક્ષ્મીકટાક્ષકૃત્

મિત્રપ્રભુવશાદ્ભાગ્યં રાજ્યલાભં મહત્સુખમ્ ।
અશ્વાન્દોલ્યાદિલાભં ચ શ્વેતવસ્ત્રાદિકં લભેત્

પુત્રલાભાદિસન્તોષં ગૃહગોધનસંકુલમ્ ।
ધનસ્થાનગતે ચન્દ્રે તુઙ્ગે સ્વક્ષેત્રગેઽપિ વા

અનેકધનલાભં ચ ભાગ્યવૃદ્ધિર્મહત્સુખમ્ ।
નિક્ષેપરાજસન્માનં વિદ્યાલાભં ચ વિન્દતિ

નીચે વા ક્ષીણચન્દ્રે વા ધનહાનિર્ભવિષ્યતિ ।
દુશ્ચિક્યે બલસંયુક્તે ક્વચિત્સૌખ્યં ક્વચિદ્ધનમ્

દુર્બલે પાપસંયુક્તે દેહજાડ્યં મનોરુજમ્ ।
ભૃત્યપીડા વિત્તહાનિર્માતૃવર્ગજનાદ્વધઃ

ષષ્ઠાષ્ટમવ્યયે ચન્દ્રે દુર્બલે પાપસંયુતે ।
રાજદ્વેષો મનોદુઃખં ધનધાન્યાદિનાશનમ્

માતૃક્લેષં મનસ્તાપં દેહજાડ્યં મનોરુજમ્ ।
દુઃસ્થે ચન્દ્રે બલૈર્યુક્તે ક્વચિલ્લાભં ક્વચિત્સુખમ્ ।
દેહજાડ્યં ક્વચિચ્ચૈવ શાન્ત્યા તત્ર શુભં દિશેત્

સ્વભોચ્ચાદિગતસ્યૈવં નીચશત્રુભગસ્ય ચ ।
બ્રવીમિ ભૂમિપુર્તસ્ય શુભાઽશુભદશાફલમ્

પરમોચ્ચગતે ભૌમે સ્વોચ્ચે મૂલત્રિકોણગે ।
સ્વર્ક્ષે કેન્દ્રત્રિકોણે વા લાભે વા ધનગેઽપિ વા

સમ્પૂર્ણબલસંયુક્તે શુભદૃષ્ટે શુભાંશકે ।
રાજ્યલાભં ભૂમિલાભં ધનધાન્યાદિલાભકૃત્

આધિક્યં રાજસમ્માનં વાહનામ્બરભૂષણમ્ ।
વિદેશે સ્થાનલાભં ચ સોદરાણાં સુખં લભેત્

કેન્દ્રે ગતે સદા ભૌમે દુશ્ચિક્યે બલસંયુતે ।
પરાક્રમાદ્વિત્તલાભો યુદ્ધે શત્રુજયો ભવેત્

કલત્રપુત્રવિભવં રાજસમ્માનમેવ ચ ।
દશાદૌ સુખમાપ્નોતિ દશાન્તે કષ્ટમાદિશેત્

નીચાદિદુષ્ટભાવસ્થે ભૌમે બલવિવર્જિતે ।
પાપયુક્તે પાપદૃષ્ટે સા દશા નેષ્ટદાયિકા

એવં રાહોશ્ચ કેતોશ્ચ કથયામિ ગૃહાદિકમ્ ।
તયોર્દશાફલજ્ઞપ્ત્યૈ તવાઽગ્રે દ્વિજનન્દન

રાહોસ્તુ વૃષભં કેતોર્વૃશ્ચિકં તુઙ્ગસંજ્ઞકમ્ ।
મૂલત્રિકોણકં જ્ઞેયં યુગ્મં ચાપં ક્રમેણ ચ

કુમ્ભાલી ચ ગૃહૌ પ્રોક્તૌ કન્યામીનૌ ચ કેનચિત્ ।
તદ્દાયે બહુસૌખ્યં ચ ધનધાન્યાદિસમ્પદામ્

મિત્ર્પ્રભુવશાદિષ્ટં વાહનં પુત્રસમ્ભવઃ ।
નવીનગૃહનિર્માણં ધર્મચિન્તા મહોત્સવઃ

વિદેશરાજસન્માનં વસ્ત્રાલઙ્કારભૂષણમ્ ।
શુભયુક્તે શુભૈર્દૃષ્ટે યોગકારકસંયુતે

કેન્દ્રત્રિકોઓણલાભે વા દુશ્ચિક્યે શુભરાશિગે ।
મહારાજપ્રસાદેન સર્વસમ્પત્સુખાવહમ્

યવનપ્રભુસન્માનં ગ્ર્હે કલ્યાણસમ્ભવમ્ ।
રન્ધ્રે વા વ્યયગે રાહૌ તદ્દાયે કષ્ટમાદિશેત્

પાપગ્રહેણ સમ્બન્ધે મારકગ્ર્હસંયુતે ।
નીચરાશિગતે વાપિ સ્થાનભ્રંશો મનોવ્યથા

વિનાશો દારપુત્રાણાં કુત્સિતાન્નં ચ ભોજનમ્ ।
દશાદૌ દેહપીડા ચ ધનધાન્યપરિચ્યુતિઃ

દશામધ્યે તુ સૌખ્યં સ્યાત્ સ્વદેશે ધનલાભકૃત્ ।
દશાન્તે કષ્ટમાપ્નોતિ સ્થાનભ્રંશો મનોવ્યથા

યઃ સર્વેષુ નાભોગેષુ બુધૈરતિશુભઃ સ્મૃતઃ ।
તસ્ય દેવેન્દ્રપૂજ્યસ્ય કથયામિ દશાફલમ્

સ્વોચ્ચે સ્વક્ષેત્રગે જીવે કેન્દ્રે લાભત્રિકોણગે ।
મૂલત્રિકોણલાભે વા તુંગાંશે સ્વાંશગેઽપિ વા

રાજ્યલાભં મહાપૌરુષં રાજસન્માનકીર્તનમ્ ।
ગજવાજિસમાયુક્તં દેવબ્રાહ્મણપૂજનમ્

દારપુત્રાદિસૌખ્યં ચ વાહનાંબરલાભજમ્ ।
યજ્ઞાદિકર્મસિદ્ધિઃ સ્યાદ્વેદાન્તશ્રવણાદિકમ્

મહારાજપ્રસાદેનાઽભીષ્ટસિદ્ધિઃ સુખાવહા ।
આન્દોલિકાદિલાભશ્ચ કલ્યાણં ચ મહત્સુખમ્

પુત્રદારાદિલાભશ્ચ અન્નદાનં મહત્પ્રિયમ્ ।
નીચાસ્તપાપસંયુક્તે જીવૈ રિષ્ફાષ્ટસંયુતે

સ્થાનભ્રંશં મનસ્તાપં પુત્રપીડામહદ્ભયમ્ ।
પશ્વાદિધનહાનિશ્ચ તીર્થયાત્રાદિકં લભેત્

આદૌ કષ્ટફલં ચૈવ ચતુષ્પાજ્જીવલાભકૃત્ ।
મધ્યાન્તે સુખમાપ્નોતિ રાજસમ્માનવૈભવમ્

અથ સર્વેષુ ખેટેષુ યોઽતિહીનઃ પ્રકીર્તિતઃ ।
તસ્ય ભાસ્કરપુત્રસ્ય કથયામિ દશાફલમ્

સ્વોચ્ચે સ્વક્ષેત્રગે મન્દે મિત્રક્ષેત્રેઽથ વા યદિ ।
મૂલત્રિકોણે ભાગ્યે વા તુંગાંશે સ્વાંશગેઽપિ વા

દુશ્ચિક્યે લાભગે ચૈવ રાજસમ્માનવૈભવમ્ ।
સત્કીર્તિર્ધનલાભશ્ચ વિદ્યાવાદવિનોદકૃત્

મહારાજપ્રસાદેન ગજવાહનભૂષણમ્ ।
રાજયોગં પ્રકુર્વીત સેનાધીશાન્મહત્સુખમ્

લક્ષ્મીકટાક્ષચિહ્નાનિ રાજ્યલાભં કરોતિ ચ ।
ગૃહે કલ્યાણસમ્પત્તિર્દારપુત્રાદિલાભકૃત્

ષષ્ઠાષ્ટમવ્યયે મન્દે નીચે વાઽસ્તઙ્ગતેઽપિ વા ।
વિષશસ્ત્રાદિપીડા ચ સ્થાભ્રંશં મહદ્ભયમ્

પિતૃમાતૃવિયોગં ચ દારપુત્રાદિપીડનમ્ ।
રાજવૈસઃઅમ્યકાર્યાણિ હ્યનિષ્ટં બન્ધનં તથા

શુભયુક્તેક્ષિતે મન્દે યોગકારકસંયુતે ।
કેન્દ્રત્રિકોણલાભે વા મીનગે કાર્મુકે શનૌ

રાજ્યલાભં મહોત્સાહં ગજશ્વામ્બરસંકુલમ્

અથ સર્વનભોગેષુ યઃ કુમારઃ પ્રકીર્તિતઃ ।
તસ્ય તારેશપુત્રસ્ય કથયામિ દશાફલમ્

સ્વોચ્ચે સ્વક્ષેત્રસંયુક્તે કેન્દ્રલાભત્રિકોણગે ।
મિત્રક્ષેત્રસમાયુક્તે સૌમ્યે દાયે મહત્સુખમ્

ધનધાન્યાદિલાભં ચ સત્કીર્તિધનસમ્પદામ્ ।
જ્ઞાનાધિક્યં નૃપપ્રીતિં સત્કર્મગુણવર્દ્ધનમ્

પુત્રદારાદિસૌખ્યં ચ દેહારોગ્યં મહત્સુખમ્ ।
ક્ષીરેણ ભોજનં સૌખ્યં વ્યાપારાલ્લભતે ધનમ્

શુભદૃષ્ટિયુતે સૌમ્યે ભાગ્યે કર્માધિપે દશા ।
આધિપત્યે બલવતી સમ્પૂર્ણ્ફલદાદિકા

પાપગ્રહયુતે દૃષ્ટે રાજદ્વેષં મનોરુજમ્ ।
બન્ધુજનવિરોધં ચ વિદેશગમનં લભેત્

પરપ્રેષ્યં ચ કલહં મૂર્તકૃર્ચ્છાન્મહન્ભયમ્ ।
ષષ્ઠાષ્ટમવ્યયે સૌમ્યે લાભભોગાર્થનાશનમ્

વાતપીડાં ધનં ચૈવં પાણ્ડુરોગં વિનિર્દિશેત્ ।
નૃપચૌરાગ્નિભીતિં ચ કૃષિગોભૂમિનાશનમ્

દશાદૌ ધનધાન્યં ચ વિદ્યાલાભં મહત્સુખમ્ ।
પુત્રકલ્યાણસમ્પત્તિઃ સન્માર્ગે ધનલાભકૃત્

મધ્યે નરેન્દ્રસન્માનમન્તે દુઃખં ભવિષ્યતિ

યસ્તમોગ્રહયોર્મધ્યે કબન્ધઃ કથ્યતે બુધૈઃ ।
તસ્ય કેતોરિદાનીં તે કથેયામિ દશાફલમ્

કેન્દ્રે લાભે ત્રિકોણે વ શુભરાશૌ શુભેક્ષિતે ।
સ્વોચ્ચે વા શુભવર્ગે વા રાજપ્રીતિં મનોનુગમ્

દેશાગ્રામાધિપત્યં ચ વાહનં પુત્રસમ્ભવમ્ ।
દેશાન્તરપ્રયાણં ચ નિર્દિશેત્ તત્ સુખાવહમ્

પુત્રદારસુખં ચૈવ ચતુષ્પાજ્જીવલાભકૃત્ ।
દુશ્ચિક્યે ષષ્ઠલાભે વા કેતુર્દાયે સુખં દિશેત્

રાજ્યં કરોતિ મિત્રાંશં ગજવાજિસમન્વિતમ્ ।
દશદૌ રાજયોગશ્ચ દશામધ્યે મહદ્ભયમ્

અન્તે દૂરાટનં ચૈવ દેહવિશ્રમણં તથા ।
ધને રન્ધ્રે વ્યયે કેતૌ પાપદૃષ્ટિયુતેક્ષિતે

નિગડં બન્ધુનાશં ચ સ્થાનભ્રંશં મનોરુજમ્ ।
શૂદ્રસઙ્ગાદિલાભં ચ કુરુતે રોગસંકુલમ્

અથ ભૂતેષુ યઃ શુક્રા મદરૂપેણ તિષ્ઠતિ ।
તસ્ય દૈત્યગુરોર્વિપ્ર કથયામિ દશાફલમ્

પરમોચ્ચગતે શુક્રે સ્વોચ્ચે સ્વક્ષેત્રકેન્દ્રગે ।
નૃપાઽભિષેકસમ્પ્રાપ્તિર્વાહનાઽમ્બરભૂષણમ્

ગજાશ્વપશુલાભં ચ નિત્યં મિષ્ઠાન્નભોજનમ્ ।
અખણ્ડમણ્ડલાધીશારાજસન્માનવૈભવમ્

મૃદઙ્ગવાદ્યઘોષં ચ ગૃહે લક્ષ્મીકટાક્ષકૃત્ ।
ત્રિકોણસ્થે નિજે તસ્મિન્ રાજ્યાર્થગૃહહસમ્પદઃ

વિવાહોત્સવકાર્યાણિ પુત્રકલ્યાણવૈભવમ્ ।
સેનાધિપત્યં કુરુતે ઇષ્ટબન્ધુસમાગનમ્

નષ્ટરાજ્યાદ્ધનપ્રાપ્તિં ગૃહે ગોધનસઙ્ગ્રહમ્ ।
ષષ્ઠાષ્ટમવ્યયે શુક્રે નીચે વા વ્યયરાશિગે

આત્મબન્ધુજનદ્વેષં દારવર્ગાદિપીડનમ્ ।
વ્યવસાયાત્ફ્લં નષ્ટં ગોમહિષ્યાદિહાનિકૃત્

દારપુત્રાદિપીડા વા આત્મબન્ધુવિયોગકૃત્ ।
ભાગ્યકર્માધિપત્યેન લગ્નવાહનરાશિગે

તદ્દશાયાં મહત્સૌખ્યં દેશગ્રામાધિપાલતા ।
દેવાલયતડાગાદિપુણ્યકર્મસુ સંગ્રહઃ

અન્નદાને મહત્સૌખ્યં નિત્યં મિષ્ઠાન્નભોજનમ્ ।
ઉત્સાહઃ કીર્તિસમ્પત્તી સ્ત્રીપુત્રધનસમ્પદઃ

સ્વભુક્તૌ ફલમેવં સ્યાદ્બલાન્યન્યાનિ ભુક્તિષુ ।
દ્વિતીયદ્યૂનનાથે તુ દેહપીડા ભવિષ્યતિ

તદ્દોષપરિહારાર્થં રુદ્રં વા ત્ર્યમ્બકં જપેત્ ।
સ્વેતાં ગાં મહિષીં દવ્યાદારોગ્યં ચ તતો ભવેત્