બૃહત્પારાશરહોરાશાસ્ત્રમ્ · અધ્યાય 4

અહોરાત્રસ્ય પૂર્વાન્ત્યલોપાદ્‌ હોરાઽવશિષ્યતે।
તસ્ય વિજ્ઞાનમાત્રેણ જાતકર્મફલં વદેત્‌

યદવ્યક્તાત્મકો વિષ્ણુઃ કાલરુપો જનાર્દનઃ।
તસ્યાઙ્ગાનિ નિબોધ ત્વં ક્રમાન્મેષાદિરાશ્યઃ

મેષો વૃષશ્ચ મિથુનઃ કર્કસિંહકુમારિકાઃ।
તુલાલિઽશ્ચ ધનુર્નક્રે કુમ્ભો મીનસ્તતઃ પરમ્‌

શીર્ષાનને તથા બાહૂ હૃત્ક્રોડકટિબસ્તયઃ।
ગુહ્યોરુયુગલે જાનુયુગ્મે વૈ જઙ્‌ઘકે તથા

ચરનૌ દ્વૌ તથા મેષાત્‌ જ્ઞેયાઃ શીર્ષાદયઃ ક્રમાત્‌।
ચરસ્થિરદ્વિસ્વભાવાઃ ક્રૂરાક્રૂરૌ નરસ્ત્રિયૌ

પિત્તાનિલત્રિધાત્વૌક્યશ્લેષ્મિકાશ્ચ ક્રિયાદયઃ।
રક્તવર્ણો બૃહદ્‌ગાત્રશ્ચતુષ્પાદ્રાત્રિવિક્રમી

પૂર્વવાસી નૃપજ્ઞાતિઃ શૈલચારી રજોગુણી।
પૃષ્ઠોદયી પાવકી ચ મેષરાશિઃ કુજાધિપઃ

શ્વેતઃ શુક્રાધિપો દીર્ઘશ્ચતુષ્પાચ્છર્વરીબલી।
યામ્યેટ્‌ ગ્રામ્યો વણિગ્ભૂમિરજઃ પૃષ્ઠોદયો વૃષઃ

શીર્ષોદયી નૃમિથુનં સગદં ચ સવીણકમ્‌।
પ્રત્યગ્‌વાયુર્દ્વિપાદ્રાત્રિબલી ગ્રામવ્રજોઽનિલી

સમગાત્રો હરિદ્વિર્ણો મિથુનાખ્યો બુધાધિપઃ।
પાટલો વનચારી ચ બ્રાહ્મણો નિશિ વીર્યવાન્‌

બહુપાદચરઃ સ્થૌલ્યતનુઃ સત્ત્વગુણી જલી।
પૃષ્ઠોદયી કર્કરાશિર્મૃગાંકાઽધિપતિઃ સ્મૃતઃ

સિંહઃ સૂર્યાધિપઃ સત્ત્વી ચતુષ્પાત્‌ ક્ષત્રિયો વની।
શીર્ષોદયી બૃહદ્‌ગાત્રઃપાણ્ડુઃ પૂર્વેડ્‌ દ્યુવીર્યવાન્‌

પાર્વતીયાથ કન્યાખ્યા રાશિર્દિનબલાન્વિતા।
શીર્ષોદયા ચ મધ્યાંગા દ્વિપાદ્યામ્યચરા ચ સા

સા સસ્યદહના વૈશ્યા ચિત્રવર્ણા પ્રભઞ્જિની।
કુમારી તમસા યુક્તા બાલભાવા બુધાધિપા

શીર્ષોદયી દ્યુવીર્યાઢ્યસ્તુલઃ કૃષ્ણો રજોગુણી।
પશ્ચિમો ભૂચરો ઘાતી શૂદ્રો મધ્યતનુર્દ્વિપાત્‌

શુક્રાઽધિપોઽથ સ્વલ્પાંગો બહુપાદ્‌બ્રાહ્મણો બિલી।
સૌમ્યસ્થો દિનવીર્યાઢ્યઃ પિશંગો જલભૂવઃ

રોમસ્વાઢ્યોઽતિતીક્ષ્ણાગ્રો વૃશ્ચિકશ્ચ કુજાધિપઃ।
પૃષ્ઠોદયી ત્વથ ધનુર્ગુરુસ્વામી ચ સાત્ત્વિકઃ

પિંગલો નિશિવીર્યાઢ્યઃ પાવકઃ ક્ષત્રિયો દ્વિપાદ્‌।
આદાવન્તે ચતુષ્પાદઃ સમગાત્રો ધનુર્ધરઃ

પૂર્વસ્થો વસુધાચારી તેજસ્વી બ્રહ્મણા કૃતઃ।
મન્દાધિપસ્તમી ભૌમી યામ્યેટ્‌ ચ નિશિ વીર્યવાન્‌

પૃષ્ઠોદયી બૃહદ્‌ગાત્રઃ કર્બુરો વનભૂચરઃ।
આદૌ ચતુષ્પદોન્તે તુ વિપદો જલગો મતઃ

કુમ્ભઃ કુમ્ભી નરો બભ્રુવર્ણો મધ્યતનુર્દ્વિપાત્‌।
દ્યુવીર્યો જલમધ્યસ્થો વાતશીર્ષોદયી તમઃ

શૂદ્રઃ પશ્ચિમદેશસ્ય સ્વામી દૈવાકરિઃ સ્મૃતઃ।
મીનૌ પુચ્છાસ્યસંલગ્નૌ મીનરાશિર્દિવાબલી

જલી સત્ત્વગુણાઢ્યશ્ચ સ્વસ્થો જલચરો દ્વિજઃ।
અપદો મધ્યદેહી ચ સૌમ્યસ્થો હ્યુભયોદયી

સુરાચાર્યાધિપશ્ચેતિ રાશીનાં ગદિતા ગુણાઃ।
ત્રિંશદ્‌ભાગાત્મકાનાં ચ સ્થૂલસૂક્ષ્મફલાય ચ

અથાતઃ સમ્પ્રવક્ષ્યામિ શૃણુષ્વ મુનિપુંગવ।
જન્મલગ્નં ચ સંશોધ્ય નિષેકં પરિશોધયેત્‌

તદહં સંપ્રવક્ષ્યામિ મૈત્રેય ત્વં વિધારય।
જન્મલગ્નાત્‌ પરિજ્ઞાનં નિષેકં સર્વ્જન્તુ યત્‌

યસ્મિન્‌ ભાવે સ્થિતો મન્દસ્તસ્ય માન્દેર્યદન્તરમ્‌।
લગ્નભાગ્યાન્તરં યોજ્યં યચ્ચ રાશ્યાદિ જાયતે

માસાદિ તન્મિતં જ્ઞેયં જન્મતઃ પ્રક્‌ નિષેકજમ્‌।
યદ્યદૃશ્યદલેઙ્ગેશસ્તદેન્દોર્ભુક્તભાગયુક્‌

તત્કાલે સાધયેલ્લગ્નં શોધયેત્‌ પૂર્વવત્તનુમ્‌।
તસ્માચ્છુભાશુભં વાચ્યં ગર્ભસ્થસ્ય વિશેષતઃ

શુભાશુભં વદેત્‌ પિત્રોર્જીવનં મરણં તથા।
એવં નિષેકલગ્નેન સમ્યગ્‌ જ્ઞેયં સ્વકલ્પનાત્‌