બૃહદારણ્યકોપનિષદ (ટીકા સહિત) · અધ્યાય 5.15

બ્ર્હુપ્ભ્_5,14.8 ગાયત્ર્યા મુખવિધાનાયાર્થવાદ ઉચ્યતે-એતદ્ધ કિલ વૈ સ્મર્યતે ।
તત્તત્ર ગાયત્રીવિજ્ઞાનવિષયે જનકો વૈદેહો બુડિલો નામતો ઽશ્વતરાશ્વસ્યાપત્યમાશ્વતરાશ્વિસ્તં કિલોક્તવાન્ ।
યન્નુ ઇતિ વિતર્કે હો અહો ઇત્યેતત્તદ્યત્ત્વં ગાયત્રીવિદ્બ્રૂથા ગાયત્રીવિદસ્મીતિ યદબ્રૂથાઃ કિમિદં તસ્ય વચસો ઽનનુરૂપમ્ ।
અથ કથં યદિ ગાયત્રીવિત્પ્રતિગ્રહદોષેણ હસ્તોભૂતો વહસીતિ ।
સ પ્રત્યાહ રાજ્ઞા સ્મારિતો મુખં ગાયત્ર્યા હિ યસ્માદસ્યા હે સમ્રાણ્ન વિદાઞ્ચકાર ન વિજ્ઞાતવાનસ્મીતિ હોવાચ ।
એકાહ્ગવિકલત્વાદ્ગાયત્રીવિજ્ઞાનં મમાફલં જાતમ્ ।
શૃણુ તર્હિ તસ્યા ગાયત્ર્યા અગ્નિરેવ મુખમ્ ।
યદિ હ વા અપિ બહ્વિવેન્ધનમગ્નાવભ્યાદધતિ લૌકિકાઃ સર્વમેવ તત્સંદહત્યેવેન્ધનમગ્નિરેવં હૈવૈવંવિદ્ગાયત્ર્યા અગ્નિર્મુખમિત્યેવં વેત્તીત્યેવંવિત્સ્યાત્સ્વયં ગાયત્ર્યાત્માગ્નિમુખઃ સન્ ।
યદ્યપિ બહ્વિવ પાપં કુરુતે પ્રતિગ્રહાદિદોષં તત્સર્વં પાપજાતં સંપ્સાય ભક્ષયિત્વા શુદ્ધો ઽગ્નિવત્પૂતશ્ચ તસ્માત્પ્રતિગ્રહદોષાદ્ગાયત્ર્યાત્માજરો ઽમૃતશ્ચ સંભવતિ ॥8॥
ઇતિ શ્રીમદ્બૃહદારણ્યકોપનિષદ્ભાષ્યે પઞ્ચમાધ્યાયસ્ય ચતુર્દશં બ્રાહ્મણમ્ ॥14॥
સ્તર્ત્ બ્ર્હુપ્ 5,15.1
હિરણ્મયેન પાત્રેણ સત્યસ્યાપિહિતં મુખમ્ ।
તત્ ત્વમ્ પૂષન્ન્ અપાવૃણુ સત્યધર્માય દૃષ્ટયે ।
પૂષન્ન્ એકર્ષે યમ સૂર્ય પ્રાજાપત્ય વ્યૂહ રશ્મીન્ સમૂહ તેજઃ ।
યત્ તે રૂપં કલ્યાણતમમ્ તત્ તે પશ્યામિ યો ઽસાવ્ અસૌ પુરુષઃ સો ઽહમ્ અસ્મિ ।
વાયુર્ અનિલમ્ અમૃતમ્ અથેદં ભસ્માન્તં શરીરમ્ ।
ઓં ક્રતો સ્મર કૃતં સ્મર ક્રતો સ્મર કૃતં સ્મર ।
અગ્ને નય સુપથા રાયે ઽસ્માન્ વિશ્વાનિ દેવ વયુનાનિ વિદ્વાન્ ।
યુયોધ્ય્ અસ્મજ્ જુહુરાણમ્ એનો ભૂયિષ્ઠાં તે નમૌક્તિં વિધેમ