બૃહદારણ્યકોપનિષદ (ટીકા સહિત) · અધ્યાય 5.10

બ્ર્હુપ્ભ્_5,9.1 અયમગ્નિર્વૈશ્વાનનરઃ પૂર્વવદુપાસનાન્તરમયમગ્નિર્વૈશ્વાનરઃ ।
કો ઽયમગ્નિરિત્યાહ-યો ઽયમન્તઃપુરુષે ।
કિં શરીરારમ્ભકો નેત્યુચ્યતે-યેનાગ્નિના વૈશ્વાનરાખ્યેનેદમન્નં પચ્યતે ।
કિં તદન્નમ્ ।
યદિદમદ્યતે ભુજ્યતે ઽન્નં પ્રજાભિજઠિરો ઽગ્નિરિત્યર્થઃ ।
તસ્ય સાક્ષાદુપલક્ષણાર્થમિદમાહ-તસ્યાગ્નેરન્નં પચતો જાઠરસ્યૈષ ઘોષો ભવતિ ।
કો ઽસૌ ।
યં ઘોષમેતદિતિ ક્રિયાવિશેષણં કર્ણાવપિધાયાઙ્ગુલીભ્યામપિધાનં કૃત્વા શૃણોતિ તં પ્રજાપતિમુપાસીત વૈશ્વાનરમગ્નિમ્ ।
અત્રાપિ તાદ્ભાવ્યં ફલમ્ ।
તત્ર પ્રાસઙ્ગિકમિદમરિષ્ટલક્ષણમુચ્યતે-સો ઽત્ર શરીરે ભોક્તા યદોત્ક્રમિષ્યન્ભવતિ નૈનં ઘોષં શૃણોતિ ॥1॥
ઇતિ શ્રીમદ્બૃહદારણ્યકોપનિષદ્ભાષ્યે પઞ્ચમાધ્યાયસ્ય નવમં બ્રાહ્મણમ્ ॥9॥
સ્તર્ત્ બ્ર્હુપ્ 5,10.1
યદા વૈ પુરુષો ઽસ્માલ્ લોકાત્ પ્રૈતિ સ વાયુમ્ આગચ્છતિ ।
તસ્મૈ સ તત્ર વિજિહીતે યથા રથચક્રસ્ય ખમ્ ।
તેન સ ઊર્ધ્વ આક્રમતે ।
સ આદિત્યમ્ આગચ્છતિ ।
તસ્મૈ સ તત્ર વિજિહીતે ।
યથા લમ્બરસ્ય ખમ્ ।
તેન સ ઊર્ધ્વ આક્રમતે ।
સ ચન્દ્રમસમ્ આગચ્છતિ ।
તસ્મૈ સ તત્ર વિજિહીતે ।
યથા દુન્દુભેઃ ખમ્ ।
તેન સ ઊર્ધ્વ આક્રમતે ।
સ લોકમ્ આગચ્છત્ય્ અશોકમ્ અહિમમ્ ।
તસ્મિન્ વસતિ શાશ્વતીઃ સમાઃ