બૃહસ્પતિસ્મૃતિ · અધ્યાય 1.25

એતત્ સંગ્રહણસ્યોક્તં વિધાનં સંગ્રહસ્ તથા ।
સ્ત્રીપુંસવર્તનોપાયઃ શ્રૂયતાં ગદતો મમ ॥

સૂક્ષ્મેભ્યો ઽપિ પ્રસઙ્ગેભ્યો નિવાર્યા સ્ત્રી સ્વબન્ધુભિઃ ।
શ્વશ્ર્વાદિભિર્ ગુરુસ્ત્રીભિઃ પાલનીયા દિવાનિશમ્ ॥

સ્વકામે વર્તમાના તુ યા સ્નેહાન્ ન નિવારિતા ।
અવશ્યા સા ભવેત્ પશ્ચાદ્ યથા વ્યાધિર્ ઉપેક્ષિતા ॥

અપ્રયચ્છન્ પિતા કાલે પતિશ્ ચાનુપયન્ન્ ઋતૌ ।
પુત્રશ્ ચાભક્તદો માતુઃ ગાર્હ્યો દણ્ડ્યશ્ ચ ધર્મતઃ ॥

યત્ર સ્ત્રિયો ઽભિપૂજ્યન્તે રમન્તે તત્ર દેવતાઃ ।
સંપદશ્ ચ પ્રજાઃ શુદ્ધાઃ ક્રિયા ચ સફલા ભવેત્ ॥

આયવ્યયે ઽન્નસંસ્કારે ગૃહોપસ્કારરક્ષણે ।
શૌચે ઽગ્નિકાર્યે સંયોજ્યાઃ સ્ત્રીણાં શુદ્ધિર્ ઇયં સ્મૃતા ॥

ભર્ત્રા પત્ની સમભ્યર્ચ્યા વસ્ત્રાલંકારભોજનૈઃ ।
ઉત્સવે તુ પિતૃભ્રાતૃ શ્વશુરાદ્યૈશ્ ચ બન્ધુભિઃ ॥

પતિં યા નાતિચરતિ મનોવાક્કાયસંયુતા ।
સા ભર્તૃલોકાન્ આપ્નોતિ સદ્ભિઃ સાધ્વીતિ ચોચ્યતે ॥

ભર્ત્રા પિત્રા સુતૈર્ ન સ્ત્રી વિયુક્તાન્યગૃહે વસેત્ ।
અસત્સઙ્ગે વિશેષેણ ગર્હ્યતામ્ એતિ સા ધ્રુવમ્ ॥

પૂર્વોત્થાનં ગુરુષ્વ્ અર્વાગ્ ભોજનવ્યઞ્જનક્રિયા ।
જઘન્યાસનશાયિત્વં કર્મ સ્ત્રીણામ્ ઉદાહૃતમ્ ॥

પાનાટનદિવાસ્વપ્નમ્ અક્રિયા દૂષણં સ્ત્રિયાઃ ॥

આર્તાર્તે મુદિતે હૃષ્ટા પ્રોષિતે મલિના કૃશા ।
મ્ર્તે મ્રિયેત યા પત્યૌ સા સ્ત્રી જ્ઞેયા પતિવ્રતા ॥

પ્રસાધનં નૃત્તગીત સમાજોત્સવદર્શનમ્ ।
માંસમદ્યાભિયોગં ચ ન કુર્યાત્ પ્રોષિતે પ્રભૌ ॥

શરીરાર્ધં સ્મૃતા જાયા પુણ્યાપુણ્યફલે સમા ।
અન્વારૂઢા જીવતીન્તી ચ સાધ્વી ભર્તુર્ હિત્તય સા ॥

વ્રતોપવાસનિરતા બ્રહ્મચર્યે વ્યવસ્થિતા ।
ધર્મદાનપરા નિત્યમ્ અપુત્રાપિ દિવં વ્રજેત્ ॥

ઉક્ત્વા નિયોગો મનુના નિષિદ્ધઃ સ્વયમ્ એવ તુ ।
યુગહ્રાસાદ્ અશક્યો ઽયં કર્તું સર્વૈર્ વિધાનતઃ ॥

તપોજ્ઞાનસમાયુક્તાઃ કૃતે ત્રેતાયુગે નરાઃ ।
દ્વાપરે ચ કલૌ નૃણાં શક્તિહાનિર્ વિનિર્મિતા ॥