બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણ · અધ્યાય 4.34

॥ શ્રીકૃષ્ણ ઉવાચ ॥ ॥
એતસ્મિન્નન્તરે તત્ર શંકરઃ સમુપસ્થિતઃ ॥
સસ્મિતો વૃષભેન્દ્રસ્થો વિભૂતિભૂષણઃ સ્વયમ્

વ્યાઘ્રચર્મામ્બરધરો નાગયજ્ઞોપવીતકઃ ॥
સ્વર્ણાકારજટાધારમર્ધચન્દ્રં ચ સન્દધત્

ત્રિશૂલપટ્ટિશકરો બિભ્રત્ખટ્વાઙ્ગમુત્તમમ્ ॥
સદ્રત્નસારરચિતસ્વરયન્ત્રકરો મુદા

વાહનાદવરુહ્યાશુ ભક્તિનમ્રાત્મકન્ધરઃ ॥
પ્રણમ્ય કમલાકાન્તં વામે ચોવાસ ભક્તિતઃ

આજગ્મુર્મુનયઃ સર્વે સુરાઃ શક્રાદયસ્તથા॥
આદિત્યા વસવો રુદ્રા મનવઃ સિદ્ધચારણાઃ

પુલકાઞ્ચિતસર્વાઙ્ગાસ્તુષ્ટુવુઃ પુરુષોત્તમમ્ ॥
પ્રણમ્ય તં શિવં સર્વે સુરાશ્ચ નમ્રકન્ધરાઃ

એતસ્મિન્નન્તરે તત્ર સંગીતં શંકરો જગૌ ॥
કૃત્વાઽતીવ સુતાલં ચ સ્વરયન્ત્રસમન્વિતઃ

આવયોશ્ચ ગુણાખ્યાનં રાસસંબન્ધિ સુન્દરમ્ ॥
સમયોચિતરાગેણ મનોમોહનકારિણા

યત્ર કણ્ઠૈકમાનેન ચૈકતાનેન ચારુણા॥
પદભેદવિરામેણ ગુરુણા લઘુના ક્રમાત્॥

ગમકેનાતિદીર્ઘેણ મદેન મધુરેણ ચ ॥
ભવેઽતિદુર્લભં સૃષ્ટં પ્રીત્યા સ્વેન વિનિર્મિતમ્

પુલકાઞ્ચિતસર્વાઙ્ગઃ સાશ્રુનેત્રઃ પુનઃપુનઃ ॥
તદેવ શ્રુતિમાત્રેણ મૂર્ચ્છાં પ્રાપુર્વિચેતનાઃ

બભૂવુ રુદ્રરૂપાશ્ચ મુનયઃ પુરતઃ પ્રિયે ॥
રુદ્રરૂપાઃ સુરાઃ સર્વે વિધાતૃહરિપાર્ષદાઃ

નારાયણશ્ચ લક્ષ્મીશ્ચ ગાયકશ્ચ શિવઃ સ્વયમ્ ॥
જલપૂર્ણં ચ વૈકુણ્ઠં દૃષ્ટ્વા ત્રસ્તોઽહમીશ્વરિ

ગત્વા મૂર્તીર્વિનિર્માય સર્વાશ્ચ તાદૃશીરિતિ ॥
તત્સ્વરૂપાસ્તદસ્ત્રાશ્ચ તત્સ્વવાહનભૂષણાઃ

તત્સ્વભાવાસ્તન્મનસ્કાસ્તત્તદ્વિષયમાનસાઃ ॥
સ્થાનં નિર્માય પરિતો વૈકુણ્ઠસ્ય ચતુર્દિશિ

તદધિષ્ઠાતૃદેવી ચ આજગામ સ્વમાલયમ્ ॥
શરીરજા સુરાણાં સા બભૂવ સુરનિમ્નગા

મુક્તિદા ચ મુમુક્ષૂણાં ભક્તાનાં હરિભક્તિદા ॥
કોટિજન્માર્જિતં પાપં વિવિધં પાપિનામહો

યસ્યાશ્ચ સ્પર્શવાયોશ્ચ સંપર્કેણ વિનશ્યતિ ॥
કિં વા ન જાને પ્રાણેશિ સ્પર્શદર્શનયોઃ ફલમ્

કિમુત સ્નાનજન્યં ચ કથયામિ નિરૂપણમ્ ॥
સર્વતીર્થાત્પરં પૃથ્વ્યાં પુષ્કરં પરિકીર્તિતમ્

વેદોક્તં ચ તદેવાસ્યાઃ કલાં નાર્હંતિ ષોડશીમ્ ॥
ભગીરથેન ચાનીતા તેન ભાગીરથી સ્મૃતા

ગામાગતા સ્રોતસોંઽશાદ્ગઙ્ગા તેન પ્રકીર્તિતા ॥
જાનુદ્વારા પુરા દત્તા જહ્નુનાઽઽપીય કોપતઃ

તસ્ય કન્યાસ્વરૂપા સા જાહ્નવી તેન કીર્તિતા ॥
ભીષ્મઃ સ્વયં વસુર્જાતસ્તસ્યાંશાત્તેન ભીષ્મસૂઃ

ધારાભિસ્તિસૃભિઃ સ્વર્ગં પૃથિવીમતલં તથા ॥
મમાજ્ઞયા ચ ગચ્છન્તી તેન ત્રિપથગામિની

પ્રધાનધારયા સ્વર્ગે સા ચ મન્દાકિની સ્મૃતા ॥
યોજનાયુતવિસ્તીર્ણા પ્રસ્થે ચ યોજના સ્મૃતા

ક્ષીરતુલ્યજલા શશ્વદત્યુત્તુઙ્ગતરઙ્ગિણી ॥
વૈકુણ્ઠાદ્બ્રહ્મલોકં ચ તતઃ સ્વર્ગં સમાગતા

સ્વર્ગાદ્ધિમાદ્રિમાર્ગેણ પૃથિવીમાગતા મુદા ॥
સા ધારાઽલકનંદાખ્યા લવણોદેન મિશ્રિતા ॥

શુદ્ધસ્ફટિકસંકાશા બહુવેગવતી સતી ॥
પાપિનાં પાપશુષ્કેન્ધં દગ્ધું પાવકરૂપિણી

અહો સગરવંશેભ્યો નિર્વાણમુક્તિદાયિની ॥
વૈકુણ્ઠગામિગી સા ચ સોપાનરૂપિણી વરા

અતોઽપિ મૃત્યુસમયે સતાં પુણ્યસ્વરૂપિણામ્ ॥
આદૌ પાદૌ ચ સંન્યસ્ય મુખે તોયં પ્રદીયતે

ગઙ્ગાસોપાનમારુહ્ય સન્તો યાન્તિ નિરામયમ્ ॥
આબ્રહ્મલોકં સંલંઘ્ય રથસ્થાશ્ચ નિરાપદઃ ॥

દૈવાત્પુરા પ્રાક્તનેન મગ્નં ચેત્કૃતપાતકૈઃ ॥
લોમપ્રમાણવર્ષં ચ મોદન્તે હરિમન્દિરે

તતો ભોગો ભવેત્તેષાં નિશ્ચિતં પાપપુણ્યયોઃ ॥
અતિસ્વલ્પેન કાલેન કાલવ્યૂહં ચ બિભ્રતામ્

તતઃ પુણ્યવતાં ગેહે લબ્ધ્વા જન્મ ચ ભારતે ॥
સંપ્રાપ્ય નિશ્ચલાં ભક્તિં ભવન્તિ હરિરૂપિણઃ

મૃતદ્વિજાનાં દેહાંશ્ચ દૈવાચ્છૂદ્રા વહન્તિ ચેત્ ॥
પદપ્રમાણવર્ષં ચ તેષાં ચ નરકે સ્થિતિઃ

તતસ્તેષાં ચ સાહાય્યં કરોતિ હરિરૂપિણી॥
દદાતિ મુક્તિં તેભ્યોઽપિ ક્રમેણ ચ કૃપામયી

જન્મ પુણ્યવતાં ગેહે કારયિત્વા ચ ભારતે॥
સ્થલં દદાતિ વૈકુણ્ઠે નિશ્ચિતં જન્મભિસ્ત્રિભિઃ

યાત્રાં કૃત્વા તુ યઃ શુદ્ધૌ સ્નાતું યાતિ સુરેશ્વરીમ્ ॥
પદપ્રમાણવર્ષં ચ વૈકુણ્ઠે મોદતે ધ્રુવમ્

ગઙ્ગાં પ્રાપ્યાનુષઙ્ગેણ સ્નાતિ ચેત્સમલો નરઃ ॥
મુચ્યતે સર્વપાપેભ્યઃ પુનર્યદિ ન લિપ્યતે

કલૌ પઞ્ચ સહસ્રાબ્દં સ્થિતિસ્તસ્યાશ્ચ ભારતે ॥
તસ્યાં ચ વિદ્યમાનાયાં કઃ પ્રભાવઃ કલેરહો

કલૌ દશસહસ્રાણિ વર્ષાણિ પ્રતિમા મમ॥
તિષ્ઠન્તિ ચ પુરાણાનિ પ્રભાવસ્તત્ર કઃ કલેઃ

અતલં યાતિ યા ધારા સા ચ ભોગવતી સ્મૃતા ॥
પયઃફેનનિભા શશ્વદતિવેગવતી સદા

આકરામૂલ્યરત્નાનાં મણીન્દ્રાણાં ચ સંતતમ્ ॥
નાગકન્યાશ્ચ યત્તીરે ક્રીડન્તિ સ્થિરયૌવનાઃ

સ્વયં દેવી ચ વૈકુણ્ઠં વેષ્ટયિત્વા ચ સંતતમ્ ॥
સહસ્રયોજના પ્રસ્થે દૈર્ઘ્યે ચ લક્ષયોજના

અસ્યા વિનાશઃ પ્રલયે નાસ્ત્યેવ દુહિતુર્મમ ॥
નાનારત્નાકરં દિવ્યં તત્તીરં સુમનોહરમ્

ઇત્યેવં કથિતં સર્વં જાહ્નવીજન્મ પુણ્યદમ્ ॥
બ્રહ્મણશ્ચ પ્રતીકારો મોહિનીશાપતા શૃણુ

ઇતિ શ્રીબ્રહ્મવૈવર્તે મહાપુરાણે શ્રીકૃષ્ણજન્મખણ્ડે નારાયણનારદસંવાદે જાહ્નવીજન્મપ્રસ્તાવો નામ ચતુસ્ત્રિંશોઽધ્યાયઃ॥