બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણ · અધ્યાય 4.130

અથ ત્રિંશદધિકશતતમોઽધ્યાયઃ
નારદ ઉવાચ
સર્વં શ્રુતં મહાભાગ નારશેષમભીપ્સિતમ્ ।
કિમપૂર્વ પુરાણં ચ બ્રહ્મવૈવર્તમિષ્ટદમ્

અધુના કિં કરિષ્યામિ તન્માં બ્રૂહિ જગદ્ગુરો ।
આજ્ઞાં કુરુ તપસ્યાં ચ કર્તુ યામિ હિમાલયમ્

નારાયણ ઉવાચ
ઉવબર્હણગન્ધર્દઃ પઞ્ચશત્કામિનીપતિઃ ।
જન્માન્તરે ભવાનાસીદધુના બ્રહ્મપુત્રકઃ

તાસ્વેકા ચ સતી રમ્યા તપસા શંકરં પરમ્ ।
આરાધ્ય ચ વરં લેભે વાઞ્છિતં નારદં પતિમ્

સા ચ સૃઞ્જયકન્યા ચ સ્વર્ણષ્ઠીવીસહોદરા ।
તાં વિવાહં કુરુષ્વેતિ શંકરાજ્ઞા કથં વૃથા

સુન્દરી સુન્દરીષ્વેવં કોમલાં કમલાકલામ્ ।
પતિવ્રતાં મહાભગાં રમ્યાં સુપ્રિયવાદિનીમ્

કામુકીં કમનીયાં ચ શશ્વત્સુસ્થિરયૌવનામ્ ।
વિધાત્રા લિખિતં કર્મ પ્રાક્તનં કેન વાર્યતે

નાભુક્તં ક્ષીયતે કર્મ કલ્પકોટિશતૈરપિ ।
અવશ્યમેવ ભોક્તવ્યં કૃતં શુભાશુભમ્

સૂત ઉવાચ
નારાયણવચઃ શ્રુત્વા હૃદયેન વિદૂયતા ।
પ્રણમ્ય પ્રયયૌ શીઘ્રં નારદઃ સૃઞ્જયાલયમ્

શૌનક ઉવાચ
અહો સૂત મહાભાગ શ્રુતં કિં પરમાદ્ભુતમ્ ।
કિમપૂર્વં રહસ્યં ચ સરસં ચ પુરાતનમ્

અધુના શ્રોતુમિચ્છામિ વિવાહં નારદસ્ય ચ ।
અતીન્દ્રિયસ્ય ચ મુનેર્બ્રહ્મપુત્રસ્ય સાંપ્રતમ્

સૂત ઉવાચ
નારદો મૂ(ગુ)ઢરુપશ્ચ દૃષ્ટાવા સૃઞ્જયકન્યકામ્ ।
તપસ્વિનીં મહાભાગાં વિષ્ણુવ્રતપરાયણામ્

યયૌ બ્રહ્મસભાં રમ્યાં સર્વદેવૈઃ સમાવૃતામ્ ।
પ્રણમ્ય પિતરં શાન્તઃ સર્વં તત્ત્વમુવાચ તમ્

બ્રહ્મા પ્રહૃષ્ટવદનઃ શ્રુત્વા વાર્તાં શુભાવહામ્ ।
તપસ્વિનં ચ પુત્રં ચ સંપ્રાપ્ય જગતાં પતિઃ

રત્નનિર્માણયાનેન સાર્ધં દેવૈઃ શુભે ક્ષણે ।
પુત્રં કૃત્વા ચ પુરતો યયૌ સૃઞ્જયમન્દિરમ્

તચ્છ્રુત્વા સૃઞ્જયો રાજા રત્નભૂષણભૂષિતામ્ ।
ગૃહીત્વા કન્યકાં રમ્યાં નારદાય દદૌ મુદા

સર્વસ્વં દક્ષિણાં દત્ત્વા મણિમુક્તાદિકં તથા ।
પુટાઞ્જલિયુતો ભૂત્વા પરિહારે ચકાર સઃ

કન્યાં સમર્પ્ય બ્રહ્માણં રાજા ચ યોગિનાં વરઃ ।
રુરોદ ભૃશમુચ્ચૈશ્ચ વત્સે વત્સ ઇતીરિતમ્

ક્વ યાસિ ત્યક્ત્વા મદ્ગેહં શૂન્યં ક મલલોચને ।
અહં યામિ વનં ઘોરં ત્વાં ત્યક્ત્વા જીવિતો મૃતઃ

પ્રણમ્ય પિતરં કન્યા રુદન્તં માતરં તથા ।
રુદતીં તાં રુદન્તી સાઽપ્યારુરોહ રથં વિધેઃ

ગૃહીત્વા ચ સભાર્યં ચ પુત્રં ધાતા મુદાઽન્વિતઃ ।
પ્રયયૌ બ્રહ્મલોકં ચ દેવન્દ્રૈર્મુનિભિઃ સહ

બ્રાહ્મણાન્બોજયામાસ સાઙ્ગે મઙ્ગલકર્મણિ ।
દેવાનપિ ચ સિદ્ધાંશ્ચ વાદયામાસ દુંદુભિમ્

નારદસ્તુ મુનિશ્રેષ્ઠો બાધિતઃ પૂર્વકર્મણા ।
યસ્ય યત્પ્રાક્તનં વિપ્ર દુર્લઙ્ધ્ય કેન વાર્યતે

સુરમ્યે પુષ્પતલ્પે ચ સુગન્ધિચન્દનાર્ચિતે ।
સ રેમે રામયા સાર્ધ બુબુધે ન દિવાનિશમ્

એવં કૃત્વા વિવાહં ચ વિરતો મુનિસત્તમઃ ।
ઉવાસ બ્રહ્મલોકેષુ વટમૂલે મનોહરે

તત્રાઽઽજગામ નગ્નશ્ચ પ્રજ્વલન્બ્રહ્મતેજસા ।
સનત્કુમારો ભગવાન્સાક્ષાચ્ચ બાલકો યથા

સૃષ્ટેઃ પૂર્વશ્ચ વયસા યથૈવ પઞ્ચહાયનઃ ।
અયૂડોઽનુપનીતશ્ચ વેદસંધ્યાવિહીનકઃ

કૃષ્ણેતિ મન્ત્રં જપતિ યસ્ય નારાયણો ગુરુઃ ।
અનન્તકાલકલ્પં ચ ભ્રાતૃભિશ્ચ ત્રિભિઃ સહ

વૈષ્ણવાનામગ્રણીશો જ્ઞાનિનાં ચ ગુરોર્ગુરુઃ ।
આરાદ્દૃષ્ટ્વા નારાદસ્તં ભ્રાતરં ચ સતાં વરમ્

સહસા શિરસા ભૂમૌ દણ્ડવત્પ્રણનામ તમ્ ।
ઉવાચ નારદં બાલઃ પ્રહસ્ય પરમાર્થકમ્

સનત્કુમાર ઉવાચ
અયે ભ્રાતઃ કિં કરોષિ કુશલં યુવતીપતેઃ ।
સ્ત્રીપુંસોર્વર્ધતે પ્રેમ નિત્યં તન્નિત્યનૂતનમ્

અર્ગલં જ્ઞાનમાર્ગસ્ય ભક્તિદ્વારકપાટકમ્ ।
મોક્ષમાર્ગવ્યવહિતં ચિરં બન્ધનકારણમ્

ગર્ભવાસસ્ય બીજં ચ પરં નરકકારણમ્ ।
પીયૂષબુદ્ધ્યા ગરલં ભુઙ્ક્તે પાપી નરાધમઃ

પરં નારાયણં ત્યક્ત્વા યસ્યાઽઽસ્તે વિષયે મનઃ ।
સ વઞ્ચિતો માયયા ચામૃતં ત્યક્ત્વા વિષં ભજેત્

સર્વેષાં કર્મભોગેઽસ્તિ કર્મિણામીશ્વરં વિના ।
વયં વિધાતુઃ પુત્રાશ્ચ સા બુદ્ધિરિતિ દેહિનામ્

યદિ તે નાસ્તિ ભોગશ્ચ કથં ગન્ધર્વજન્મ ચ ।કથં દાસીસુતસ્ત્વં ચ મુક્તશ્ચ ભક્તસઙ્ગતઃ

નિર્ગચ્છ તપસે ભ્રાતસ્ત્યજ મયામયીં પ્રિયામ્ ।
સુપુણ્યે ભારતે વર્ષે તપસા ભજ માધવમ્

સ્થિતે નારાયણે સ્વેશે પરે સ્વપદદાતરિ ।
વિષયી વિષયાન્ધશ્ચ વઞ્ચિતો માયયા ધ્રુવમ્

ગૃહાણ મમ મન્ત્રં ચ કૃષ્ણ ઇત્યક્ષરદ્વયમ્ ।
સર્વેષામેવ સન્ત્રાણાં સારાત્સારં પરાત્પરમ્

સર્વેષુ ચ પુરાણેષુ વેદેષુ ચ ચતુર્ષુ ચ ।
ધર્મશાસ્ત્રૈષુ તન્ત્રૈષુ નાસ્ત્યેવાસ્માત્પરો મનુઃ

નારાયણેન દત્તો મે પુષ્કરે સૂર્યપર્વણિ ।
અસંખ્યકલ્પ જપ્ત્વાઽહં ભ્રમામિ સર્વપૂજિતઃ

ઇત્યુક્ત્વા સ્નાપયિત્વા તં દદૌ દસ્મૈ પરં મનુમ્ ।
દિવાનિશં સ જપતિ પૂતયા મણિમાલયા

તસ્મૈ શુભાશિષં દત્ત્વા મન્ત્રં ચ વૈષ્ણવાગ્રણીઃ ।
ગોલોકં પ્રયયૌ દ્રષ્ટું ભગવન્તં સનાતનમ્

નારદસ્તુ મનુ પ્રાપ્ય સર્વસિદ્ધિપ્રદં વરમ્ ।
શ્રીકૃષ્ણે નિશ્ચલાં ભક્તિં પૂર્વકર્મનિકૃન્તનીમ્

ત્યક્ત્વા માયામયીં ભાર્યાં ભારતં તપસે યયૌ ।
કૃતમાલાનદીતીરે દદર્શ શંકરં પરમ્

દૃષ્ટ્વા ચ સહસા મૂર્ધ્ના પ્રણનામ શિવં મુનિઃ ।
તમુવાચ જગન્નાથો ભક્તં ચ ભક્તવત્સલઃ

મહાદેવ ઉવાચ
અહો નારદ દૃષ્ટ્વા ત્વાં પ્રસન્નોઽહં સ્વતેજસા ।
ભક્તાનાં દર્શનં યત્ર સુદિનં તચ્છરીરિણામ્

અયં હિ પરમો લાભો દેહિનાં બક્તસંગમઃ ।
સ સ્નાતઃ સર્વતીર્થેષુ યો દદર્શ ચ વૈષ્ણવામ્

અપિ પ્રાપ્તો મહામન્ત્રઃ સર્વતન્ત્રસુદુર્લભઃ ।
મયા દત્તો ગણેશાય સ્કન્દાય સ્વાત્મજાય ચ

મહ્યં દત્તશ્ચ કૃષ્ણેન ગોલોકે રાસમણ્ડલે ।
બ્રહ્મણે ચાપિ ધર્માય ધર્મો નારાયણાય ચ

બ્રહ્મા સનત્કુમારાય તુમ્યં દત્તશ્ચ તેન વૈ ।
મન્ત્રગ્રહણમાત્રેણ જનો નારાયણો ભવેત્

વિચારણં ચ નાસ્ત્યત્ર કાલાકાલં શુભાશુભમ્ ।
પઞ્ચલક્ષજપેનૈવ પુરશ્ચરણમસ્ય ચ

ધ્યાનં ચ સામવેદોક્તં તેન ધ્યાયેચ્ચ વૈષ્ણવઃ ।
ધ્યાનં ચ પાપદહનં કર્મમૂલનિકૃન્તનમ્

કૃષ્ણં નવઘનશ્યામં કિશોરં પીતવાસસમ્ ।
શતકોટીન્દુસૌન્દર્યં દધાનમતુલં પરમ્

ભૂષિતં ભૂષણૌઘૈસ્તૈરમૂલ્યરત્નનિર્મિતૈઃ ।
ચન્દનોક્ષિતસર્વાઙ્ગં કૌસ્તુભેન વિરાજિતમ્

મયૂરપિચ્છચૂડં ચ માલતીમાલ્યમણ્ડિતમ્ ।
ઈષદ્ધાસ્યપ્રસન્નાસ્યં નિત્યોપાસ્યં શિવાદિભિઃ

ધ્યાનાસાધ્યં દુરારાધ્યં નિર્ગુણં પ્રકૃતેઃ પરમ્ ।
સર્વેષાં પરમાત્માનં ભક્તાનુગ્રહવિગ્રહમ્

વેદાનિર્વચનીયં ત વરં સર્વેશ્વરં ભજે ।
ધ્યાનેનાનેન તં ધ્યાત્વા ભગવન્તં સનાતનમ્

ભજ તં પરમાનન્દં સત્યં નિત્યં પરાત્પરમ્ ।
ઇત્યુક્ત્વા સ્વપદં શંભૂર્જગામ્ પરમેશ્વરઃ

તં પ્રણમ્ય જગન્નાથં નારદસ્તપસે યયૌ ।
નારદઃ શ્રીહરિં સ્મૃત્વા યોગાત્ત્યક્ત્વા કલેવરમ્
નિલીનઃ પાદપદ્મે ચ પાદ (પદ્મા) પદ્માર્ચિતે હરેઃ

ઇતિ શ્રીબ્રહ્મઓ મહાઓ શ્રીકૃષ્ણજન્મખઓ ઉત્તઓ નારદનાઓ નારદવિવાહાદિપ્રકરણં
નામ ત્રિંશદધિકશતતમોઽધ્યાયઃ