બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણ · અધ્યાય 4.128

અથાષ્ટાવિંશત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ
નારાયણ ઉવાચ
શ્રીકૃષ્ણશ્ચ સમાહ્વાનં ગોપાંશ્ચાપિ ચકાર સઃ।
ભાણ્ડીરે વટમૂલે ચ તત્ર સ્વયમુવાસ હ

પુરાઽન્નં ચ દદૌ તસ્મૈ યત્રૈવ બ્રાહ્મણીગણઃ।
ઉવાસ રાધિકા દેવી વામપાર્શ્વે હરેરપિ

દક્ષિણે નન્દગોપશ્ચ યશોદાસહિતસ્તથા ।
તદ્દક્ષિણો વૃષભાનસ્તદ્વામે સા કલાવતી

અન્યે ગોપાશ્ચ ગોપ્યશ્ચ બાન્ધવાઃ સુહૃદસ્તથા ।
તાનુવાચ સ ગોવિન્દો યથાર્થ્યં સમયોચિતમ્

શ્રીભગવાનુવાચ
શૃણુ નન્દ પ્રવક્ષ્યામિ સાંપ્રતં સમયોચિતમ્।
સત્યં ચ પરમાર્થં ચ પરલોકસુખાવહમ્

આબ્રહ્મસ્તમ્બપર્યન્તં ભ્રમં સર્વં નિશામય।
વિદ્યુદ્દીપ્તિર્જલે રેષા યથા તોયસ્ય બુદ્બુદમ્

મથુરાયાં સર્વમુક્તં નાવશેષં ચ કિંચન।
યશોદાં બોધયામાસ રાધિકા કદલીવને

તદેવ સત્યં પરમં ભ્રમધ્વાન્તપ્રદીપકમ્।
વિહાય મિથ્યામાયાં ચ સ્મર તત્પરમં પદમ્

જન્મમૃત્યુજરાવ્યાધિહરં હર્ષકરં પરમ્।
શોકસંતાપહરણં કર્મમૂલનિકૃન્તનમ્

મામેવ પરમં બ્રહ્મ ભગવન્તં સનાતનમ્ ।
ધ્યાયંધ્યાયં પુત્રબુદ્ધિં ત્યક્ત્વા લભ પરંપદમ્

ગોલોકં ગચ્છ શીઘ્રં ત્વં સાર્ધં ગોકુલવાસિભિઃ।
આરાત્કલેરાગમનં કર્મમૂલનિકૃન્તનમ્

સ્ત્રીપુંસોર્નિયમો નાસ્તિ જાતીનાં ચ તથૈવ ચ ।
વિપ્રેસન્ધ્યાદિકંનાસ્તિ ચિહ્નં યજ્ઞોપવીતકમ્

યજ્ઞસૂત્રં ચ તિલકં શેષં લુપ્તં સુનિશ્ચિતમ્ ।
દિવાવ્યવાયનિરતં વિરતં ધર્મકર્મણિ

યજ્ઞાનાં ચ વ્રતાનાં ચ તપસાં લુપ્તમેવ ચ।
કેદારકન્યાશાપેનધર્મો નાસ્ત્યેવ કેવલમ્

સ્વચ્છન્દગામિનીસ્ત્રીર્ણા પતિશ્ચ સતતં વશે ।
તાડયેત્સતતંતં ચ ભર્ત્સયેચ્છ દિવાનિશમ્

પ્રાધાન્યં સ્ત્રીકુટુમ્બાનાં સ્ત્રીણાં ચ સતતં વ્રજ।
સ્વામીચભક્તસ્તાસાં ચ પરાભૂતો નિરન્તરમ્

કલૌ ચ યોષિતઃ સર્વા જારસેવાસુ તત્પરાઃ।
શતપુત્રસમઃ સ્નેહસ્તાસાં જારે ભવિષ્યતિ

દદાતિ તસ્મૈ ભક્ષ્યં ચ યથા ભૃત્યાય કોપતઃ।
સસ્મિતા સકટાક્ષા સાઽમૃતદૃષ્ટ્યા નિરન્તરમ્॥૧૮।
જારં પશ્યતિ કામેન વિષદૃષ્ટ્યા પતિં સદા।
સતતં ગૌરવં તાસાં સ્નેહં ચ જારબાન્ધવે

પત્યૌ કરપ્રહારં ચ નિત્યં નિત્યં કરોતિ ચ।
મિષ્ટાન્નં શ્રદ્ધયા ભક્ત્યા જારાય પ્રદદાતિ ચ

વેષયુક્તા ચ સતતં જારસેવનતત્પરા।
પ્રાણા બન્ધુર્ગતિશ્ચાઽઽત્મા કલૌ જારશ્ચયૌષિતામ્

લુપ્તા ચાતિથિસેવા ચ પ્રલુપ્તં વિષ્ણુસેવનમ્।
પિતૃણામર્ચનં ચૈવ દેવાનાં ચ તથૈવ ચ

વિષ્ણુવૈષ્ણવયોર્દ્વેષી સતતં ચ નરો ભવેત્।
વામમન્ત્રોપાસકાશ્ચ ચતુર્વર્ણાશ્ચ તત્પરાઃ

શાલગ્રામં ચ તુલસીં કુશં ગઙ્ગોદકં તથા।
નસ્પૃશેન્માનવો ધૂર્તો મ્લેચ્છાચારરતઃ સદા

કારણં કારણાનાં ચ સર્વેષાં સર્વબીજકમ્।
સુખદં મોક્ષદં શશ્વદ્દાતારં સર્વસંપદામ્

ત્યક્ત્વા માં પરયા ભક્ત્યા ક્ષુદ્રસંપત્પ્રદાયિનમ્।
વેદનિઘ્નં વામમન્ત્રં જપેદ્વિપ્રશ્ચ માયયા

સનાતની વિષ્ણુમાયા વઞ્ચિતં તં કરિષ્યતિ।
મમાઽઽજ્ઞયાભગવતી જગતાં ચ દુરત્યયા

કલેર્દશસહસ્રાણિ મદર્ચા ભુવિ તિષ્ઠતિ ।
તદર્ધાનિ ચ વર્ષાણિ ગઙ્ગા ભુવનપાવની

તુલસી વિષ્ણુભક્તાશ્ચ યાવદ્ગઙ્ગા ચ કીર્તનમ્ ।
પુરાણાનિ ચ સ્વલ્પાનિ તાવદેવ મહીતલે

મમ ચોત્કીર્તનં નાસ્તિ એતદન્તે કલૌ વ્રજ ।
એકવર્ણા ભવિષ્યન્તિકિરાતા બલિનઃશઠાઃ

પિત્રોઃ સેવા ગુરોઃ સેવા સેવા ચ દેવવિપ્રયોઃ ।
વિવર્જિતા નરાઃ સર્વે ચાતિથીનાં તથૈવ ચ

સસ્યહીના ભવેત્પૃથ્વી સાઽનાવૃષ્ટ્યા નિરન્તરમ્ ।
ફલહીનોઽપિ વૃક્ષશ્ચ જલહીના સરિત્તથા

વેદહીનો બ્રાહ્મણશ્ચ બલહીનશ્ચ ભૂપતિઃ।
જાતિહીનાજનાઃસર્વે મ્લેચ્છોભૂપોભવિષ્યતિ

ભૃત્યવત્તાડયેત્તાતં પુત્રઃ શિષ્યસ્તથા ગુરુમ્ ।
કાન્તં ચ તાડયેત્કાન્તા લુબ્ધકુક્કુટવદ્ગૃહી

નશ્યન્તિ સકલા લોકાઃ કલૌ શેષે ચ પાપિનઃ।
સૂર્યાણામાતપાત્કેચિજ્જલૌઘેનાપિ કેચન

હે ગોપેન્દ્ર પ્રતિકલૌ ન નશ્યતિ વસુંધરા ।
પુનઃસૃષ્ટૌ ભવેત્સત્યં સત્યબીજં નિરન્તરમ્

એતસ્મિન્નન્તરે વિપ્ર રથમેવ મનોહરમ્ ।
ચતુર્યોજનવિસ્તીર્ણમૂર્ધ્વે ચ પઞ્ચયોજનમ્

શુદ્ધસ્ફટિકસંકાશં રત્નેન્દ્રસારનિર્મિતમ્।
અમ્લાનપારિજાતાનાં માલાજાલવિરાજિતમ્

મણીનાં કૌસ્તુભાનાં ચ ભૂષણેન વિભૂષિતમ્ ।
અમૂલ્યરત્નકલશં હીરહારવિલમ્બિતમ્

મનોહરૈઃ પરિષ્વક્તં સહસ્રકોટિમન્દિરૈઃ ।
સહસ્રદ્વયચક્રં ચ સહસ્રદ્વયઘોટકમ્

સૂક્ષ્મવસ્ત્રાચ્છાદિતં ચ ગોપીકોટીભિરાવૃતમ્ ।
ગોલોકાદાગતં તૂર્ણં દદૃશુઃ સહસા વ્રજે

કૃષ્ણાજ્ઞયા તમારુહ્ય યયુર્ગોલોકમુત્તમમ્ ।
રાધા કલાવતી દેવીધન્યા ચાયોનિસંભવા

ગોલોકાદ ગતા ગોપ્યશ્ચાયોનિસંભવાશ્ચ તાઃ ।
શ્રુતિપત્ન્યશ્ચ તાઃ સર્વાઃ સ્વશરીરેણ નારદ

સર્વે ત્યક્ત્વા શરીરાણિ નશ્વરાણિ સુનિશ્ચિતમ્ ।
ગોલોકં ચ યયૌ રાધા સાર્ઘં ગોકુલવાસિભિઃ

દદર્શ વિરજાતીર્ર નાનારત્નવિભૂષિતમ્ ।
તદુત્તીર્ય યયૌ વિપ્ર શતશૃઙ્ગં ચ પર્વતમ્

નાનામણિગણાકીર્ણં રાસમણ્ડલમણ્ડિતમ્ ।
તતો યયૌ કિયદ્દૂરં પુણ્યં વૃન્દાવનં વનમ્

સા દદર્શાક્ષયવટમૂર્ધ્વે ત્રિશતયોજનમ્ ।
શતયોજનવિસ્તીર્ણં શાખાકોટિસમાવૃતમ્

રક્તવર્ણૈઃ ફલૌઘૈશ્ચ સ્થૂલૈરપિ વિભૂષિતમ્ ।
ગોપીકોટિસહસ્રૈશ્ચ સાર્ધં વૃન્દા મનોહરા

અનુવ્રજં સાદરં ચ સસ્મિતા સા સમાયયૌ ।
અવરુઙ્ય રથાત્તૂર્ણં રાધાં સા પ્રણનામ ચ

રાસેશ્વરીં તાં સંભાષ્ય પ્રવિવેશ સ્વમાલયમ્ ।
રત્નસિંહાસને રમ્યે હીરહારસમન્વિતે

વૃન્દા તાં વાસયામાસ પાદસેવનતત્પરા ।
સપ્તભિશ્ચ સખીભિશ્ચ સેવિતાં શ્વેતચામરૈઃ

આયયુર્ગોપિકાઃ સર્વા દ્રષ્ટું તાં પરમેશ્વરીમ્ ।
નન્દાદિકં પ્રકલ્પ્યૈતદ્રાધા વાસં પૃથકપૃથક્

પરમાનન્દરૂપા સા પરમાનન્દપૂર્વકમ્ ।
સ્વવેશ્મનિ મહારમ્યે પ્રતસ્થે ગોપિકા સહ

ઇતિ શ્રીબ્રહ્મવૈવર્ત મહાપુરાણ શ્રીકૃષ્ણજન્મખણ્ડ ઉત્તરાર્દ્ધ નારદનારાયણો સંવાદ
ભાંડીરવને વ્રજજનસમક્ષં નન્દં બોધયતા કૃષ્ણેન કલિદોષાણાં નિરૂપણમ્, અકસ્માત્પ્રાપ્તેનાદ્ભુતરથેન રાધાદિસર્વગોપીનાં ગોલોકે ગમનં ચ
અષ્ટાવિંશત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ