બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણ · અધ્યાય 4.122

અથ દ્વાવિંશત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ
નારદ ઉવાચ
સર્વાસાં રમણીનાં ચ કૃષ્ણેન પરમાત્મના ।
સમુદ્વાહશ્ચ કથિતસ્ત્વયા ભગવતા મુદા

સ્યમન્તકસ્ય ચ મણેરુપાખ્યાનમભીપ્સિતમ્ ।
તન્ન શ્રુતં મહાભાગ તન્માં વ્યાખ્યાતુમર્હસિ

નારાયણ ઉવાચ
ભાદ્રશુક્લચતુર્થ્યાં ચ તારકાં હૃત્વાઞ્છશી ।
તાં તત્યાજ સ કૃષ્ણાયાં ગુરુસ્તાં ચ ગૃહીતવાન્

ગુરુણા ભર્ત્સિતા તારા મગર્ભા લજ્જિતા સતી ।
શશાપ લજ્જયા કોપાચ્ચન્દ્રં કામાતુરં પુરા

તારોવાચ
ભવ શાપકલંકી ત્વં યસ્ત્વાં પશ્યતિ દેહભૃત્ ।
પાપં દૃષ્ટ્વા સ પાપી ચ કલંકી ચ ભવિષ્યતિ

ઇતિ શ્રુત્વા સ ચન્દ્રશ્ચ નારાયણસરોવરે ।
નારાયણતપસ્તપ્ત્વા મુમોચ કૃતપાતકાત્

તપઃક્લિષ્ટં ચ તં દૃષ્ટ્વા ભગવાન્પુરુષોત્તમઃ ।
તમુવાચ મહાભીતં કૃપયા ચ કૃપાનિધિઃ

શ્રીભગવાનુવાચ
મુક્તો ભવ કલંકી ત્વં સર્વકાલં કલાનિધે ।
શાપસ્થાનં તારકાયા ભાદ્રે માસિ સિતાસિતે

ચતુર્થ્યામુદિતં ચન્દ્રં યસ્તુ પશ્યતિ કામતઃ ।
તં યાતિ તત્કલઙ્કશ્ચ સ કલંકી ભવિષ્યતિ

હરિણા દીયતે તાલે ભાદ્રે માસિ સિતાસિતે ।
ચતુર્થ્યામુદિતશ્ચન્દ્રો નેક્ષિતવ્યઃ કદાચન

સ્વયં દૃષ્ટ્વા સ્વવાક્યં ચ પાલનં કર્તુમર્હતિ ।
ભાદ્રે ચન્દ્રં ચતુર્થ્યાં તુ સ કલંકી બભૂવ હ

કલંકી યેન રૂપેણ તદ્વક્ષ્યામિ નિશામય ।
સ મુમોચ કલંકાચ્ચ લોકશિક્ષાર્થમીશ્વરઃ

સત્રાજિતઃ સૂર્યભક્તસ્તપસ્તબ્ત્વા ચ પુષ્કરે ।
સ્યમન્તકં મણિશ્રેષ્ઠં સંપ્રાપ ભાસ્કરાદપિ

અષ્ટૌ ભારાન્સુવર્ણાનાં પ્રસૂતે નિત્યમેવ ચ ।
વિષ્ગોર્મણાવધિષ્ઠાનં મહાપૂતે ચ પુણ્યદે

સત્રાજિતઃ સત્યભામાં દત્ત્વા કૃષ્ણાય ભક્તિતઃ ।
યૌતુકાર્થે મણિં દાતુમુદ્યતો મહતે મહાન્

તં નિષિધ્ય પ્રસેનશ્ચ દુર્મતિઃ કાલપીડિતઃ ।
મણિં ગૃહીત્વા પ્રયયૌ પુણ્યાં વારાણસીં પુરીમ્

નિહત્ય તં પથિ બલાત્સિંહઃ સબલ એવ ચ ।
મણિં જગ્રાહ રુચિરં સૂત્રબદ્ધં ગલે દધૌ

કલિઙ્ગરાજપુત્રશ્ચ બ્રહ્મશાપાત્સુદારુણાત્ ।
વિપ્રેણામ્યુદિતસ્તેન પશુયોનિં જગામ્ સઃ

નિહત્ય સિંહં ગહને ભલ્લૂકો જામ્બવાન્બલી ।
મણિં ગૃહીત્વા પ્રયયૌ સ્વપુરં રત્નનિર્મિતમ્

ઊચુઃ સર્વે દ્વારકાયાં મણિં જગાહ માધવઃ ।
તસ્ય બુદ્ધિં ન જાનીમઃ કેનોપાયેન વેતિ ચ

ઇતિ શ્રુત્વા તુ ભગવાન્કલંકકૃન્તનાય ચ ।
પ્રયયૌ કાનનં ઘોરં ચૌરચિહ્નેન વર્ત્મના

મૃતં પ્રસેનં દૃષ્ટ્વા ચ દુઃખી સિહં દદર્શ સઃ ।
મણિશૂન્યં ચ તં દૃષ્ટ્વા વિષસાદ ચ માધવઃ

સર્વંજ્ઞાત્વા ચ સર્વજ્ઞો ભલ્લૂકભવનં યયૌ ।
રુદન્તં બાલકં તત્ર ધાત્રીક્રોડે દદર્શ સઃ

બાલકં બોધયામાસ સા ધાત્રી કરુણાન્વિતા ।
મણિં ગૃહાણ બાલેતિ તવ હ્યેષ સ્યમન્તકઃ

સિંહઃ પ્રસેનમવધીત્સિંહો જામ્બવતા હતઃ ।
સુકુમારક મા રોદીસ્તવ હ્યેષ સ્યમન્તકઃ

ઇતિ ધાત્ર્યુક્તસુશ્લોકં યશ્ચ સ્મૃત્વા જલં પિબેત્ ।
દૈવદૃષ્ટનષ્ટચન્દ્રદ્રોષાદેવ પ્રમૃચ્યતે

કામતો યદિ પશ્યન્તિ દામ્ભિકા વેદનિન્દકાઃ ।
કલઙ્કિનો ભવન્ત્યેવમિત્યાહ કમલોદ્ભવઃ

કૃષ્ણો ધાત્રીવચઃ શ્રુત્વા મણિં જગ્રાહ બાલકાત્ ।
ધાત્રી ગત્વા ચ ભલ્લૂકં કથયામાસ કોપતઃ

જામ્બવાંશ્ચ સમાગત્ય તુષ્ટાવ પ્રણિપત્ય સઃ ।
કન્યાં જામ્બવતીં તસ્મૈ યૌતુકાર્થં મણિં દદૌ

દ્વારકાં મણિમાનીય દર્શયામાસ યાદવાન્ ।
પ્રભુશ્ચ સર્વતઃ શુદ્ધો નિષ્કલઙ્કો બભૂવ સઃ

એતત્તે કથિતં વત્સ મણેરાખ્યાનમુત્તમમ્ ।
અધ્યાયશ્રવણાદેવ નિષ્કલંકો ભવેન્નરઃ

યચ્છ્રુ તં ધર્મવક્ત્રેણ તદુક્તં ચ યથાગમમ્ ।
સુદુર્લભમુપાખ્યાનં કિં ભૂયઃ શ્રોતુમિચ્છસિ

ઇતિ શ્રીબ્રહ્મઓ મહાઓ શ્રીકૃષ્ણજન્મખઓ ઉત્તઓ નારદાનાઓ સ્યમન્તકમણિઃ
હરણં નામ દ્વાવિંશત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ