બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણ · અધ્યાય 3.45

નારાયણ ઉવાચ ॥
પાર્વતીં બોધયિત્વા તુ વિષ્ણૂ રામમુવાચ હ ॥
હિતં સારં નીતિસારં પરિણામસુખાવહમ્

વિષ્ણુરુવાચ ॥
રામ ત્વમધુના સત્યમપરાધી શ્રુતેર્મ્મતે ॥
કોપાત્કૃત્વા દન્તભઙ્ગં ગણેશસ્ય સ્થિતોઽશિવે

સ્તોત્રેણૈવ મયોક્તેન સ્તુત્વા ગણપતિં પરમ્ ॥
કાણ્વશાખોક્તવિધિના સ્તુહિ દુર્ગાં જગત્પ્રસૂમ્

શ્રીકૃષ્ણસ્ય પરા શક્તિર્બુદ્ધિરૂપા જગત્પ્રભોઃ ॥
અસ્યાં ચ તવ રુષ્ટાયાં હતા બુદ્ધિર્ભવિષ્યતિ

સર્વશક્તિસ્વરૂપેયમનયા શક્તિમજ્જગત્॥
અનયા શક્તિમાન્કૃષ્ણો નિર્ગુણઃ પ્રકૃતેઃ પરઃ

સૃષ્ટિં કર્તું ન શક્તશ્ચ બ્રહ્મા શક્ત્યાઽનયા વિના ॥
વયમસ્યાં પ્રસૂતાશ્ચ બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશ્વરાઃ

સુરસંઘેઽસુરગ્રસ્તે કાલે ઘોરતરે દ્વિજ ॥
તેજસ્તુ સર્વદેવાનામાવિર્ભૂતા પુરા સતી

કૃષ્ણાજ્ઞયાઽસુરાન્હત્વા દત્ત્વા તેભ્યઃ પદં તતઃ ॥
દક્ષપત્ન્યાં જનિં લેભે દક્ષસ્ય તપસા પુરા

ભાર્ય્યા ભૂત્વા શંકરસ્ય પુનઃ પત્યુશ્ચ નિન્દયા ॥
દેહં ત્યક્ત્વા શૈલપત્ન્યાં જનિં લેભે પુરા સતી

શંકરસ્તપસા લબ્ધો યોગીન્દ્રાણાં ગુરોર્ગુરુઃ ॥
લબ્ધો ગણપતિઃ પુત્રઃ કૃષ્ણાંશઃ કૃષ્ણસેવયા

યં ધ્યાયસ્યેવ નિત્યં કિં તં ન જાનાસિ બાલક ॥
સ એવ ભગવાન્કૃષ્ણશ્ચાંશેન ગિરિજાસુતઃ

કૃતાઞ્જલિર્નતો ભૂત્વા સ્તુહિ દુર્ગાં શિવપ્રિયામ્ ॥
શિવાં શિવપ્રદાં શૈવાં શિવબીજાં શિવેશ્વરીમ્

શિવાયાઃ સ્તોત્રરાજેન પુરા શૂલિકૃતેન વૈ ॥
ત્રિપુરસ્ય વધે ઘોરે બ્રહ્મણા પ્રેરિતેન ચ

ઇત્યુક્ત્વા શ્રીપદં શીઘ્રં જગામ શ્રીનિકેતનમ્ ॥
ગતે હરૌ હરિં સ્મૃત્વા રામસ્તાં સ્તોતુમુદ્યતઃ

સ્તોત્રેણ વિષ્ણુદત્તેન સર્વવિઘ્નહરેણ ચ ॥
ધર્મ્માર્થકામમોક્ષાણાં કારણેન ચ નારદ

કૃતાઞ્જલિપુટો ભૂત્વા સ્નાત્વા ગઙ્ગોદકે શુભે ॥
ગુરું પ્રણમ્ય ભક્તેશં ધૃત્વા ધૌતે ચ વાસસી

આચમ્ય નત્વા મૂર્ધ્ના તાં ભક્તિનમ્રાત્મકન્ધરઃ ॥
પુલકાઞ્ચિતસર્વાંગશ્ચાનન્દાશ્રુસમન્વિતઃ

પરશુરામ ઉવાચ ॥
શ્રીકૃષ્ણસ્ય ચ ગોલોકે પરિપૂર્ણતમસ્ય ચ ॥
આવિર્ભૂતા વિગ્રહતઃ પુરા સૃષ્ટ્યુન્મુખસ્ય ચ

સૂર્ય્યકોટિપ્રભાયુક્તા વસ્ત્રાલઙ્કારભૂષિતા ॥
વહ્નિશુદ્ધાંશુકાધાના સસ્મિતા સુમનોહરા

નવયૌવનસમ્પન્ના સિન્દૂરારુણ્યશોભિતા ॥
લલિતં કબરીભારં માલતીમાલ્યમણ્ડિતમ્

અહોઽનિર્વચનીયા ત્વં ચારુમૂર્ત્તિં ચ બિભ્રતી ॥
મોક્ષપ્રદા મુમુક્ષૂણાં મહાવિષ્ણોર્વિધિઃ સ્વયમ્

મુમોહ ક્ષણમાત્રેણ દૃષ્ટ્વા ત્વાં સર્વમોહિનીમ્ ॥
બાલૈસ્સંભૂય સહસા સસ્મિતા ધાવિતા પુરા

સદ્ભિઃ ખ્યાતા તેન રાધા મૂલપ્રકૃતિરીશ્વરી ॥
કૃષ્ણસ્તાં સહસા ભીતો વીર્ય્યાધાનં ચકાર હ

તતો ડિમ્ભં મહજ્જજ્ઞે તતો જાતો મહાવિરાટ્ ॥
યસ્યૈવ લોમકૂપેષુ બ્રહ્માણ્ડાન્યખિલાનિ ચ

રાધારતિક્રમેણૈવ તન્નિશ્વાસો બભૂવ હ ॥
સ નિશ્શ્વાસો મહાવાયુઃ સ વિરાડ્ વિશ્વધારકઃ

ભયઘર્મ્મજલેનૈવ પુપ્લુવે વિશ્વગોલકમ્ ॥
સ વિરાડ્ વિશ્વનિલયો જલરાશિર્બભૂવ હ

તતસ્ત્વં પઞ્ચધાભૂય પઞ્ચ મૂર્તીશ્ચ બિભ્રતી॥
પ્રાણાધિષ્ઠાતૃમૂર્તિર્યા કૃષ્ણસ્ય પરમાત્મનઃ ॥
કૃષ્ણપ્રાણાધિકાં રાધાં તાં વદન્તિ પુરાવિદઃ

વેદાધિષ્ઠાતૃમૂર્તિર્યા વેદશાસ્ત્રપ્રસૂરપિ ॥
તાં સાવિત્રીં શુદ્ધરૂપાં પ્રવદન્તિ મનીષિણઃ

ઐશ્વર્ય્યાધિષ્ઠાતૃમૂર્તિઃ શાન્તિસ્ત્વં શાન્તરૂપિણી ॥
લક્ષ્મીં વદન્તિ સન્તસ્તાં શુદ્ધાં સત્ત્વસ્વરૂપિણીમ્

રાગાધિષ્ઠાતૃદેવી યા શુક્લમૂર્તિસ્સતાં પ્રસૂઃ ॥
સરસ્વતીં તાં શાસ્ત્રજ્ઞાં શાસ્ત્રજ્ઞાઃ પ્રવદન્ત્યહો

બુદ્ધિર્વિદ્યા સર્વશક્તેર્યા મૂર્તિરધિદેવતા ॥
સર્વમઙ્ગલમઙ્ગલ્યા સર્વમઙ્ગલરૂપિણી

સર્વમઙ્ગલબીજસ્ય શિવસ્ય નિલયેઽધુના

શિવે શિવાસ્વરૂપા ત્વં લક્ષ્મીર્નારાયણાન્તિકે ॥
સરસ્વતી ચ સાવિત્રી વેદસૂર્બ્રહ્મણઃ પ્રિયા

રાધા રાસેશ્વરસ્યૈવ પરિપૂર્ણતમસ્ય ચ ॥
પરમાનન્દરૂપસ્ય પરમાનન્દરૂપિણી

ત્વત્કલાંશાંશકલયા દેવાનામપિ યોષિતઃ

ત્વં વિદ્યા યોષિતઃ સર્વાસ્સર્વેષાં બીજરૂપિણી ॥
છાયા સૂર્ય્યસ્ય ચન્દ્રસ્ય રોહિણી સર્વ મોહિની

શચી શક્રસ્ય કામસ્ય કામિની રતિરીશ્વરી॥
વરુણાની જલેશસ્ય વાયોઃ સ્ત્રી પ્રાણવલ્લભા

વહ્નેઃ પ્રિયા હિ સ્વાહા ચ કુબેરસ્ય ચ સુન્દરી॥
યમસ્ય તુ સુશીલા ચ નૈરૃતસ્ય ચ કૈટભી

ઐશાની સ્યાચ્છશિકલા શતરૂપા મનોઃ પ્રિયા॥
દેવહૂતિઃ કર્દમસ્ય વસિષ્ઠસ્યાપ્યરુન્ધતી

લોપામુદ્રાઽપ્યગસ્ત્યસ્ય દેવમાતાઽદિતિસ્તથા ॥
અહલ્યા ગૌતમસ્યાપિ સર્વાધારા વસુન્ધરા

ગઙ્ગા ચ તુલસી ચાપિ પૃથિવ્યાં યા સરિદ્વરા ॥
એતાઃ સર્વાશ્ચ યા હ્યન્યા સર્વાસ્ત્વત્કલયાઽમ્બિકે

ગૃહલક્ષ્મી ગૃહે નૄણાં રાજલક્ષ્મીશ્ચ રાજસુ ॥
તપસ્વિનાં તપસ્યા ત્વં ગાયત્રી બ્રાહ્મણસ્ય ચ

સતાં સત્ત્વસ્વરૂપા ત્વમસતાં કલહાઙ્કુરા ॥
જ્યોતીરૂપા નિર્ગુણસ્ય શક્તિસ્ત્વં સગુણસ્ય ચ

સૂર્ય્યે પ્રભાસ્વરૂપા ત્વં દાહિકા ચ હુતાશને ॥
જલે શૈત્યસ્વરૂપા ચ શોભારૂપા નિશાકરે

ત્વં ભૂમૌ ગન્ધરૂપા ચાપ્યાકાશે શબ્દરૂપિણી ॥
ક્ષુત્પિપાસાદયસ્ત્વં ચ જીવિનાં સર્વશક્તયઃ

સર્વબીજસ્વરૂપા ત્વં સંસારે સારરૂપિણી ॥
સ્મૃતિર્મેધા ચ બુદ્ધિર્વા જ્ઞાનશક્તિર્વિપશ્ચિતામ્

કૃષ્ણેન વિદ્યા યા દત્તા સર્વજ્ઞાન પ્રસૂઃ શુભા ॥
શૂલિને કૃપયા સા ત્વં યયા મૃત્યુઞ્જયઃ શિવઃ

સૃષ્ટિપાલનસંહારશક્તયસ્ત્રિવિધાશ્ચ યાઃ ॥
બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશાનાં સા ત્વમેવ નમોઽસ્તુ તે

મધુકૈટભભીત્યા ચ ત્રસ્તો ધાતા પ્રકમ્પિતઃ ॥
સ્તુત્વા મુક્તશ્ચ યાં દેવીં તાં મૂર્ધ્ના પ્રણમામ્યહમ્

મધુકૈટભયોર્યુદ્ધે ત્રાતાઽસૌ વિષ્ણુરીશ્વરીમ્ ॥
બભૂવ શક્તિમાન્સ્તુત્વા ત્વાં દુર્ગાં પ્રણમામ્યહમ્

ત્રિપુરસ્ય મહાયુદ્ધે સરથે પતિતે શિવે ॥
યાં તુષ્ટુવુઃ સુરાઃ સર્વે તાં દુર્ગાં પ્રણમામ્યહમ્

વિષ્ણુના વૃષરૂપેણ સ્વયં શમ્ભુઃ સમુત્થિતઃ ॥
જઘાન ત્રિપુરં સ્તુત્વા તાં દુર્ગાં પ્રણમામ્યહમ્

યદાજ્ઞયા વાતિ વાતઃ સૂર્યસ્તપતિ સન્તતમ્ ॥
વર્ષતીન્દ્રો દહત્યગ્નિસ્તાં દુર્ગાં પ્રણમામ્યહમ્

યદાજ્ઞયા હિ કાલશ્ચ શશ્વદ્ભ્રમતિ વેગતઃ ॥
મૃત્યુશ્ચરતિ જન્તૂનાં તાં દુર્ગાં પ્રણમામ્યહમ્॥

સ્રષ્ટા સૃજતિ સૃષ્ટિં ચ પાતા પાતિ યદાજ્ઞયા ॥
સંહર્ત્તા સંહરેત્કાલે તાં દુર્ગાં પ્રણમામ્યહમ્

જ્યોતિસ્સ્વરૂપો ભગવાઞ્છ્રીકૃષ્ણો નિર્ગુણઃ સ્વયમ્ ॥
યયા વિના ન શક્તશ્ચ સૃષ્ટિં કર્તું નમામિ તામ્

રક્ષ રક્ષ જગન્માતરપરાધં ક્ષમસ્વ મે ॥
શિશૂનામપરાધેન કુતો માતા હિ કુપ્યતિ

ઉક્ત્વા પરશુરામશ્ચેતિ નત્વા તાં રુરોદ હ ॥
તુષ્ટા દુર્ગા સંભ્રમેણ ચાભયં ચ વરં દદૌ

અમરો ભવ હે પુત્ર વત્સ સુસ્થિરતાં વ્રજ ॥
સર્વપ્રસાદાત્સર્વત્ર જયોઽસ્તુ તવ સન્તતમ્

સર્વાન્તરાત્મા ભગવાંસ્તુષ્ટસ્સ્યાત્સન્તતં હરિઃ ॥
ભક્તિર્ભવતુ તે કૃષ્ણે શિવદે ચ શિવે ગુરૌ

ઇષ્ટદેવે ગુરૌ યસ્ય ભક્તિર્ભવતિ શાશ્વતી ॥
તં હન્તું નહિ શક્તા વા રુષ્ટા વા સર્વદેવતાઃ

શ્રીકૃષ્ણસ્ય ચ ભક્તસ્ત્વં શિષ્યો વૈ શંકરસ્ય ચ ॥
ગુરુપત્નીં સ્તૌષિ યસ્માત્કસ્ત્વાં હન્તુમિહેશ્વરઃ

અહો ન કૃષ્ણભક્તાનામશુભં વિદ્યતે ક્વચિત્ ॥
અન્યદેવેષુ યે ભક્તા ન ભક્તા વા નિરઙ્કુશાઃ

ચન્દ્રમા બલવાંસ્તુષ્ટો યેષાં ભાગ્યવતાં ભૃગો ॥
તેષાં તારાગણા રુષ્ટાઃ કિં કુર્વંતિ ચ દુર્બલાઃ

યસ્મૈ તુષ્ટઃ પાલયતિ નરદેવો મહાન્સુખી ॥
તસ્ય કિં વા કરિષ્યન્તિ રુષ્ટા ભૃત્યાશ્ચ દુર્બલાઃ

ઇત્યુક્ત્વા પાર્વતી તુષ્ટા દત્ત્વા રામાય ચાશિષમ્ ॥
જગામાન્તઃપુરં તૂર્ણં હર્ષશબ્દો બભૂવ હ

સ્તોત્રં વૈ કાણ્વશાખોક્તં પૂજાકાલે ચ યઃ પઠેત્ ॥
યાત્રાકાલે તથા પ્રાતર્વાચ્છિતાર્થં લભેદ્ધ્રુવમ્

પુત્રાર્થી લભતે પુત્રં કન્યાર્થી કન્યકાં લભેત્ ॥
વિદ્યાર્થી લભતે વિદ્યાં પ્રજાર્થી ચાપ્નુયાત્પ્રજાઃ ॥
ભ્રષ્ટરાજ્યો લભેદ્રાજ્યં નષ્ટવિત્તો ધનં લભેત્

યસ્ય રુષ્ટો ગુરુર્દેવો રાજા વા બાન્ધવોઽથવા ॥
તસ્મૈ તુષ્ટશ્ચ વરદઃ સ્તોત્રરાજપ્રસાદતઃ

દસ્યુગ્રસ્તઃ ફણિગ્રસ્તશ્શત્રુગ્રસ્તો ભયાનકઃ ॥
વ્યાધિગ્રસ્તો ભવેન્મુક્તઃ સ્તોત્રસ્મરણમાત્રતઃ ॥

રાજદ્વારે શ્મશાને ચ કારાગારે ચ બન્ધને ॥
જલરાશૌ નિમગ્નશ્ચ મુક્તસ્તત્સ્મૃતિમાત્રતઃ

સ્વામિભેદે પુત્રભેદે મિત્રભેદે ચ દારુણે ॥
સ્તોત્રસ્મરણમાત્રેણ વાઞ્છિતાર્થં લભેદ્ધ્રુવમ્

કૃત્વા હવિષ્યં વર્ષં ચ સ્તોત્રરાજં શૃણોતિ યા ॥
ભક્ત્યા દુર્ગાં ચ સમ્પૂજ્ય મહાવન્ધ્યા પ્રસૂયતે

લભતે સા દિવ્યપુત્રં જ્ઞાનિનં ચિરજીવિનમ્ ॥
અસૌભાગ્યા ચ સૌભાગ્યં ષણ્માસશ્રવણાલ્લભેત્

નવમાસં કાકવન્ધ્યા મૃતવત્સા ચ ભક્તિતઃ ॥
સ્તોત્રરાજં યા શૃણોતિ સા પુત્રં લભતે ધ્રુવમ્

કન્યામાતા પુત્રહીના પઞ્ચમાસં શૃણોતિ યા ॥
ઘટે સમ્પૂજ્ય દુર્ગાં ચ સા પુત્રં લભતે ધ્રુવમ્

ઇતિ શ્રીબ્રહ્મવૈવર્ત્તે મહાપુરાણે તૃતીયે ગણપતિખણ્ડે નારદનારાયણસંવાદે પરશુરામકૃતદુર્ગાસ્તોત્રં નામ પઞ્ચચત્વારિંશત્તમોઽધ્યાયઃ