બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણ · અધ્યાય 3.36

નારાયણ ઉવાચ ॥
મત્સ્યરાજે નિપતિતે રાજા યુદ્ધવિશારદઃ ॥
રાજેન્દ્રાન્પ્રેષયામાસ યુદ્ધે શસ્ત્રવિશારદાન્

બૃહદ્બલં સોમદત્તં વિદર્ભં મિથિલેશ્વરમ્ ॥
નિષધાધિપતિં ચૈવ મગધાધિપતિં તથા

આયયુઃ સમરે યોદ્ધું જામદગ્ન્યં મહારથાઃ ॥
ત્રિતયાક્ષૌહિણીભિશ્ચ સેનાભિઃ સહ નારદ

રામસ્ય ભ્રાતરઃ સર્વે વીરાસ્તીક્ષ્ણાસ્ત્રપાણયઃ ॥
વારયામાસુરસ્ત્રૈશ્ચ તાનેવ રણમૂર્દ્ધનિ

તે વીરાઃ શરજાલેન દિવ્યાસ્ત્રેણ પ્રયત્નતઃ ॥
વારયામાસુરેકૈકં ભ્રાતૃવર્ગાન્ભૃગોસ્તથા ॥

આયયૌ સમરે શીઘ્રં દૃષ્ટ્વા તાંશ્ચ પરાજિતાન્ ॥
પિનાકહસ્તઃ સ ભૃગુર્જ્વલદગ્નિશિખોપમઃ

ચિક્ષેપ નાગપાશં ચ જામદગ્ન્યો મહાબલઃ ॥
ચિચ્છેદ તં ગારુડેન સોમદત્તો મહાબલઃ

ભૃગુઃ શઙ્કરશૂલેન સોમદત્તં જઘાન હ ॥
બૃહદ્બલં ચ ગદયા વિદર્ભં મુષ્ટિભિસ્તથા

મૈથિલં મુદ્ગરેણૈવ શક્ત્યા વૈ નૈષધં તથા ॥
માગધં ચરણોદ્ઘાતૈરસ્ત્રજાલેન સૈનિકાન્

નિહત્ય નિખિલાન્ભૂપાન્સંહારાગ્નિસમો રણે ॥
દુદ્રાવ કાર્ત્તવીર્યં ચ જામદગ્ન્યો મહાબલઃ

દૃષ્ટ્વા તં યોદ્ધુમાયાન્તં રાજાનશ્ચ મહારથાઃ॥
આયયુઃ સમરં કર્ત્તું કાર્ત્તવીર્ય્યં નિવાર્ય્ય ચ

કાન્યકુબ્જાશ્ચ શતશઃ સૌરાષ્ટ્રાઃ શતશસ્તથા ॥
રાષ્ટ્રીયાઃ શતશશ્ચૈવ વીરેન્દ્રાઃ શતશસ્તથા

સૌમ્યા વાઙ્ગાશ્ચ શતશો મહારાષ્ટ્રાસ્તથા દશ ॥
તથા ગુર્જરજાતીયાઃ કલિઙ્ગાઃ શતશસ્તથા ॥

કૃત્વા તુ શરજાલં ચ ભૃગુશ્ચિચ્છેદ તત્ક્ષણમ્ ॥
તં છિત્ત્વાઽભ્યુત્થિતો રામો નીહારમિવ ભાસ્કરઃ

ત્રિરાત્રં યુયુધે રામસ્તૈઃ સાર્દ્ધં સમરાજિરે ॥
દ્વાદશાક્ષૌહિણીં સેનાં તથા ચિચ્છેદ પર્શુના

રમ્ભાસ્તમ્ભસમૂહ ચ યથા ખડ્ગેન લીલયા ॥
છિત્ત્વા સેનાં ભૂપવર્ગં જઘાન શિવશૂલતઃ

સર્વાંસ્તાન્નિહતાન્દૃષ્ટ્વા સૂર્ય્યવંશસમુદ્ભવઃ ॥
આજગામ સુચન્દ્રશ્ચ લક્ષ રાજેન્દ્રસંયુતઃ

દ્વાદશાક્ષૌહિણીભિશ્ચ સેનાભિઃ સહ સંયુગે ॥
કોપેન યુયુધે રામં સિંહં સિંહો યથા રણે

ભૃગુઃ શઙ્કરશૂલેન નૃપલક્ષં નિહત્ય ચ ॥
દ્વાદશાક્ષૌહિણીં સેનામહન્વૈ પર્શુના બલી

નિહત્ય સર્વાઃ સેનાશ્ચ સુચન્દ્રં યુયુધે બલી ॥
નાગાસ્ત્રં પ્રેરયામાસ નિહૃતં તં ભૃગુઃ સ્વયમ્

નાગપાશં ચ ચિચ્છેદ ગારુડેન નૃપેશ્વરઃ ॥
જહાસ ચ ભૃગું રાજા સમરે ચ પુનઃ પુનઃ

ભૃગુર્નારાયણાસ્ત્રં ચ ચિક્ષેપ રણમૂર્ધનિ ॥
અસ્તં યયૌ તં નિહન્તું શતસૂર્યસમપ્રભમ્

દૃષ્ટ્વાઽસ્ત્રં નૃપશાર્દૂલશ્ચાવરુહ્ય રથાત્ક્ષણાત્ ॥
ન્યસ્તશસ્ત્રઃ પ્રાણમચ્ચ સ્તુત્વા નારાયણં શિવમ્

તમેવ પ્રણતં ત્યક્ત્વા યયૌ નારાયણાન્તિકમ્ ॥
અસ્ત્રરાજો ભગવતો રામઃ સંપ્રાપ વિસ્મયમ્

ભૃગુઃ શક્તિં ચ મુસલં તોમરં પટ્ટિશં તથા ॥
ગદાં પર્શું ચ કોપેન ચિક્ષિપે તજ્જિઘાંસયા

જગ્રાહ કાલી તાન્સર્વાન્સુચન્દ્રસ્યન્દનસ્થિતા ॥
ચિક્ષેપ શિવશૂલં સ નૃપમાલ્યં બભૂવ તત્

દદર્શ પુરતો રામો ભદ્રકાલીં જગત્પ્રસૂમ્ ॥
વહન્તીં મુણ્ડમાલાં ચ વિકટાસ્યાં ભયંકરીમ્

વિહાય શસ્ત્રમસ્ત્રં ચ પિનાકં ચ ભૃગુસ્તદા ॥
તુષ્ટાવ તાં મહામાયાં ભક્તિનમ્રાત્મકન્ધરઃ

પરશુરામ ઉવાચ ॥
નમઃ શઙ્કરકાન્તાયૈ સારાયૈ તે નમો નમઃ ॥
નમો દુર્ગતિનાશિન્યૈ માયાયૈ તે નમો નમઃ

નમો નમો જગદ્ધાત્ર્યૈ જગત્કર્ત્ર્યૈ નમોનમઃ ॥
નમોઽસ્તુ તે જગન્માત્રે કારણાયૈ નમો નમઃ

પ્રસીદ જગતાં માતઃ સૃષ્ટિસંહારકારિણિ ॥
ત્વત્પાદૌ શરણં યામિ પ્રતિજ્ઞાં સાર્થિકાં કુરુ

ત્વયિ મે વિમુખાયાં ચ કો માં રક્ષિતુમીશ્વરઃ ॥
ત્વં પ્રસન્ના ભવ શુભે માં ભક્તં ભક્તવત્સલે

યુષ્માભિઃ શિવલોકે ચ મહ્યં દત્તો વરઃ પુરા ॥
તં વરં સફલં કર્તું ત્વમર્હસિ વરાનને

રેણુકેયસ્તવં શ્રુત્વા પ્રસન્નાઽભવદમ્બિકા ॥
મા ભૈરિત્યેવમુક્ત્વા તુ તત્રૈવાન્તરધીયત

એતદ્ભૃગુકૃતં સ્તોત્રં ભક્તિયુક્તશ્ચ યઃ પઠેત્ ॥
મહાભયાત્સમુત્તીર્ણઃ સ ભવેદેવ લીલયા

સ પૂજિતશ્ચ ત્રૈલોક્યે તત્રૈવ વિજયી ભવેત્ ॥
જ્ઞાનિશ્રેષ્ઠો ભવેચ્ચૈવ વૈરિપક્ષવિમર્દકઃ

એતસ્મિન્નન્તરે બ્રહ્મા ભૃગું ધર્મભૃતાં વરમ્ ॥
આગત્ય કથયામાસ રહસ્યં રામમેવ ચ

બ્રહ્મોવાચ ॥
શૃણુ રામ મહાભાગ રહસ્યં પૂર્વમેવ ચ ॥
સુચન્દ્રજયહેતું ચ પ્રતિજ્ઞાફલમેવ ચ

દશાક્ષરી મહાવિદ્યા દત્તા દુર્વાસસા પુરા ॥
સુચન્દ્રાયૈવ કવચં ભદ્રકાલ્યાઃ સુદુર્લભમ્

કવચં ભદ્રકાલ્યાશ્ચ દેવાનાં ચ સુદુર્લભમ્ ॥
કવચં તદ્ગલે યસ્ય સર્વશત્રુવિમર્દકમ્

અતીવ પૂજ્યં શસ્તં ચ ત્રૈલોક્યજયકારણમ્॥
તસ્મિન્સ્થિતે ચ કવચે કસ્ત્વં જેતુમલં ભુવિ

ભૃગો ગચ્છતુ ભિક્ષાર્થં કરોતુ પ્રાર્થનાં નૃપમ્ ॥
સૂર્ય્યવંશોદ્ભવો રાજા દાતા પરમધાર્મિકઃ

પ્રાણાંશ્ચ કવચં મન્ત્રં સર્વં દાસ્યતિ નિશ્ચિતમ્

ભૃગુઃ સંન્યાસિવેષેણ ગત્વા રાજાન્તિકં મુને ॥
ભિક્ષાં ચકાર મન્ત્રં ચ કવચં પરમાદ્ભુતમ્

રાજા દદૌ ચ તન્મન્ત્રં કવચં પરમાદરાત્ ॥
તતઃ શઙ્કરશૂલેન તં જઘાન નૃપં ભૃગુઃ

ઇતિ શ્રીબ્રહ્મવૈવર્ત્તે મહાપુરાણે તૃતીયે ગણપતિખણ્ડે નારદનારાયણસંવાદે ભૃગુકાર્તવીર્યયુદ્ધવર્ણનં નામ ષટ્ત્રિંશત્તમોઽધ્યાયઃ ॥ ૩૬