બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણ · અધ્યાય 2.65

નારદ ઉવાચ ॥
શ્રુતં સર્વં મહાભાગ સુધારસપરં વરમ્ ॥
સ્તોત્રં ચ કવચં પૂજાફલં કાલં વદ પ્રભો

નારાયણ ઉવાચ ॥
આર્દ્રાયાં બોધયેદ્દેવીં મૂલેનૈવ પ્રવેશયેત્ ॥
ઉત્તરેણાર્ચ્ચયિત્વા તાં શ્રવણાયાં વિસર્જયેત્

આર્દ્રાયુક્તનવમ્યાં તુ કૃત્વા દેવ્યાશ્ચ બોધનમ્ ॥
પૂજાયાઃ શતવાર્ષિક્યાઃ ફલમાપ્નોતિ માનવઃ

મૂલાયાં તુ પ્રવેશે ચ નરમેધફલં લભેત્

કૃત્વા વિસર્જનં દેવ્યાઃ શ્રવણાયાં ચ માનવઃ॥
લક્ષ્મીં ચ પુત્રપૌત્રાંશ્ચ લભતે નાત્ર સંશયઃ

ભુવઃ પ્રદક્ષિણં પુણ્યં પૂજાયાં લભતે નરઃ ॥
નક્ષત્રયોગાભાવે તુ પાર્વત્યાશ્ચૈવ નારદ

નવમ્યાં બોધનં કૃત્વા પક્ષં સંપૂજ્ય માનવઃ॥
અશ્વમેધફલાવાપ્ત્યૈ દશમ્યાં ચ વિસર્જયેત્

સપ્તમ્યાં પૂજનં કૃત્વા બલિં દદ્યાદ્વિચક્ષણઃ ॥
અષ્ટમ્યાં પૂજનં શસ્તં બલિદાનવિવર્જિતમ્

અષ્ટમ્યાં બલિદાનેન વિપત્તિર્જાયતે નૃણામ્ ॥
દદ્યાદ્વિચક્ષણો ભક્ત્યા નવમ્યાં વિધિવદ્બલિમ્

બલિદાનેન વિપ્રેન્દ્ર દુર્ગાપ્રીતિર્ભવેન્નૃણામ્॥
હિંસાજન્યં ન પાપં ચ લભતે યજ્ઞકર્મણિ

ઉત્સર્ગકર્ત્તા દાતા ચ ચ્છેત્તા પોષ્ટા ચ રક્ષકઃ ॥
અગ્રે પશ્ચાન્નિબદ્ધા ચ સપ્તૈતેઽવધકારિણઃ

યો યં હન્તિ સ તં હન્તિ નેતિ વેદોક્તમેવ ચ ॥
કુર્વન્તિ વૈષ્ણવીં પૂજાં વૈષ્ણવાસ્તેન હેતુના

એવં સંપૂજ્ય સુરથઃ પૂર્ણં વર્ષં ચ ભક્તિતઃ ॥
કવચં ચ ગલે બદ્ધ્વા તુષ્ટાવ પરમેશ્વરીમ્

સ્તોત્રેણ પરિતુષ્ટા સા તસ્ય સાક્ષાદ્બભૂવ હ ॥
સ દદર્શ પુરો દેવીં ગ્રીષ્મસૂર્ય્યસમપ્રભામ્

તેજસ્વરૂપાં પરમાં સગુણાં નિર્ગુણાં વરામ્ ॥
દૃષ્ટ્વા તાં કમનીયાં ચ તેજોમણ્ડલમધ્યતઃ

સ્વેચ્છામયીં કૃપારૂપાં ભક્તાનુગ્રહકારિણીમ્ ॥
પુનસ્તુષ્ટાવ રાજેન્દ્રો ભક્તિનમ્રાત્મકન્ધરઃ

સ્તવેન પરિતુષ્ટા સા સસ્મિતા ભક્તિપૂર્વકમ્ ॥
ઉવાચ સત્યં રાજેન્દ્રં કૃપયા જગદમ્બિકા

પ્રકૃતિરુવાચ ॥
સાક્ષાત્સંપ્રાપ્ય માં રાજન્વૃણોષિ વિભવં વરમ્ ॥
દદામિ તુભ્યં વિભવં સામ્પ્રતં વાઞ્છિતં તવ

નિર્જિત્ય સર્વાઞ્છત્રૂંશ્ચ લબ્ધ્વા રાજ્યમકણ્ટકમ્ ॥
ભવિષ્યસિ મહારાજ સાવર્ણિર્મનુરષ્ટમઃ

દાસ્યામિ તુભ્યં જ્ઞાનં ચ પરિણામે નરાધિપ ॥
ભક્તિં દાસ્યં ચ પરમે શ્રીકૃષ્ણે પરમાત્મનિ

વૃણોતિ વિભવં યો હિ સાક્ષાન્માં પ્રાપ્ય મન્દધીઃ ॥
માયયા વઞ્ચિતઃ સોઽપિ વિષમત્ત્યમૃતં ત્યજેત્

બ્રહ્માદિસ્તમ્બપર્યન્તં સર્વં નશ્વરમેવ ચ ॥
નિત્યં સત્યં પરં બ્રહ્મ કૃષ્ણં નિર્ગુણમેવ ચ

બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાદીનામહમાદ્યા પરાત્પરા ॥
સગુણા નિર્ગુણા ચાપિ વરા સ્વેચ્છામયી સદા

નિત્યા ઽનિત્યા સર્વરૂપા સર્વકારણકારણમ્ ॥
બીજરૂપા ચ સર્વેષાં મૂલપ્રકૃતિરીશ્વરી

પુણ્યે વૃન્દાવને રમ્યે ગોલોકે રાસમણ્ડલે॥
રાધા પ્રાણાધિકાઽહં ચ કૃષ્ણસ્ય પરમાત્મનઃ

અહં દુર્ગા વિષ્ણુમાયા બુદ્ધ્યધિષ્ઠાતૃદેવતા ॥
અહં લક્ષ્મીશ્ચ વૈકુણ્ઠે સ્વયં દેવી સરસ્વતી

સાવિત્રી વેદમાતાઽહં બ્રહ્માણી બ્રહ્મલોકતઃ ॥
અહં ગઙ્ગા ચ તુલસી સર્વાધારા વસુન્ધરા

નાનાવિધાઽહં કલયા માયયા સર્વયોષિતઃ ॥
સાઽહં કૃષ્ણેન સંસૃષ્ટા નૃપ ભ્રૂભંગલીલયા

ભ્રૂભંગલીલયા સૃષ્ટો યેન પુંસા મહાન્વિરાટ્॥
લોમ્નાં કૂપેષુ વિશ્વાનિ યસ્ય સન્તિ હિ નિત્યશઃ

અસંખ્યાનિ ચ તાન્યેવ કૃત્રિમાણિ ચ માયયા ॥
અનિત્યે નિત્યબુદ્ધિં ચ સર્વે કુર્વન્તિ સન્તતમ્

સપ્તસાગરસંયુક્તા સપ્તદ્વીપા વસુન્ધરા ॥
તદધઃ સપ્ત પાતાલાઃ સ્વર્લોકાશ્ચૈવ સપ્ત ચ

એવં વિશ્વં બહુવિધં બ્રહ્માણ્ડં બ્રહ્મણા કૃતમ્ ॥
પ્રત્યેકં સર્વવિધ્યણ્ડે બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાદયઃ

સર્વેષામીશ્વરઃ કૃષ્ણ ઇતિ જ્ઞાનં પરાત્પરમ્ ॥
વેદાનાં ચ વ્રતાનાં ચ તીર્થાનાં તપસાં તથા

દેવાનાં ચૈવ સર્વેષાં સારઃ કૃષ્ણ ઇતિ સ્મૃતઃ ॥
તદ્ભક્તિહીનો યો મૂઢઃ સ ચ જીવન્મૃતો ધુવમ્

પવિત્રાણિ ચ તીર્થાનિ તદ્ભક્તસ્પર્શવાયુના ॥
તન્મન્ત્રોપાસકશ્ચૈવ જીવન્મુક્ત ઇતિ સ્મૃતઃ

મન્ત્રગ્રહણમાત્રેણ નરો નારાયણો ભવેત્ ॥
વિના જપેન તપસા વિના તીર્થેન પૂજયા

માતામહાનાં શતકં પિતૄણાં ચ સહસ્રકમ્ ॥
પુંસામેવં સમુદ્ધૃત્ય ગોલોકં ચ સ ગચ્છતિ

ઇદં જ્ઞાનં સારભૂતં કથિતં તે નરાધિપ ॥
મન્વન્તરાન્તે ભોગાન્તે ભક્તિં દાસ્યામિ તે હરૌ

નાભુક્તં ક્ષીયતે કર્મ્મ કલ્પકોટિશતૈરપિ ॥
અવશ્યમેવ ભોક્તવ્યં કૃતં કર્મ્મ શુભાશુભમ્ ॥

અહં યમનુગૃહ્ણામિ તસ્મૈ દાસ્યામિ નિર્મલામ્ ॥
નિશ્ચલાં સુદૃઢાં ભક્તિં શ્રીકૃષ્ણે પરમાત્મનિ

કરોમિ વઞ્ચનાં યં યં તેભ્યો દાસ્યામિ સમ્પદમ્ ॥
પ્રાતઃ સ્વપ્નસ્વરૂપાં ચ મિથ્યેતિ ભ્રમરૂપિણીમ્

ઇતિ તે કથિતં જ્ઞાનં ગચ્છ વત્સ યથાસુખમ્॥
ઇત્યુક્ત્વા ચ મહાદેવી તત્રૈવાન્તરધીયત

રાજા સંપ્રાપ્ય રાજ્યં ચ નત્વા તાં પ્રયયૌ ગૃહમ્ ॥
ઇતિ તે કથિતં વત્સ દુર્ગોપાખ્યાનમુત્તમમ્

ઇતિ શ્રીબ્રહ્મવૈવર્ત્તે મહાપુરાણે દ્વિતીયે પ્રકૃતિખણ્ડે નારદનારાયણસંવાદે દુર્ગોપાખ્યાને પ્રકૃતિસુરથસંવાદે જ્ઞાનકથનં નામ પઞ્ચષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ