ब्रह्मवैवर्त पुराण · अध्याय 2.65

नारद उवाच ॥
श्रुतं सर्वं महाभाग सुधारसपरं वरम् ॥
स्तोत्रं च कवचं पूजाफलं कालं वद प्रभो

नारायण उवाच ॥
आर्द्रायां बोधयेद्देवीं मूलेनैव प्रवेशयेत् ॥
उत्तरेणार्च्चयित्वा तां श्रवणायां विसर्जयेत्

आर्द्रायुक्तनवम्यां तु कृत्वा देव्याश्च बोधनम् ॥
पूजायाः शतवार्षिक्याः फलमाप्नोति मानवः

मूलायां तु प्रवेशे च नरमेधफलं लभेत्

कृत्वा विसर्जनं देव्याः श्रवणायां च मानवः॥
लक्ष्मीं च पुत्रपौत्रांश्च लभते नात्र संशयः

भुवः प्रदक्षिणं पुण्यं पूजायां लभते नरः ॥
नक्षत्रयोगाभावे तु पार्वत्याश्चैव नारद

नवम्यां बोधनं कृत्वा पक्षं संपूज्य मानवः॥
अश्वमेधफलावाप्त्यै दशम्यां च विसर्जयेत्

सप्तम्यां पूजनं कृत्वा बलिं दद्याद्विचक्षणः ॥
अष्टम्यां पूजनं शस्तं बलिदानविवर्जितम्

अष्टम्यां बलिदानेन विपत्तिर्जायते नृणाम् ॥
दद्याद्विचक्षणो भक्त्या नवम्यां विधिवद्बलिम्

बलिदानेन विप्रेन्द्र दुर्गाप्रीतिर्भवेन्नृणाम्॥
हिंसाजन्यं न पापं च लभते यज्ञकर्मणि

उत्सर्गकर्त्ता दाता च च्छेत्ता पोष्टा च रक्षकः ॥
अग्रे पश्चान्निबद्धा च सप्तैतेऽवधकारिणः

यो यं हन्ति स तं हन्ति नेति वेदोक्तमेव च ॥
कुर्वन्ति वैष्णवीं पूजां वैष्णवास्तेन हेतुना

एवं संपूज्य सुरथः पूर्णं वर्षं च भक्तितः ॥
कवचं च गले बद्ध्वा तुष्टाव परमेश्वरीम्

स्तोत्रेण परितुष्टा सा तस्य साक्षाद्बभूव ह ॥
स ददर्श पुरो देवीं ग्रीष्मसूर्य्यसमप्रभाम्

तेजस्वरूपां परमां सगुणां निर्गुणां वराम् ॥
दृष्ट्वा तां कमनीयां च तेजोमण्डलमध्यतः

स्वेच्छामयीं कृपारूपां भक्तानुग्रहकारिणीम् ॥
पुनस्तुष्टाव राजेन्द्रो भक्तिनम्रात्मकन्धरः

स्तवेन परितुष्टा सा सस्मिता भक्तिपूर्वकम् ॥
उवाच सत्यं राजेन्द्रं कृपया जगदम्बिका

प्रकृतिरुवाच ॥
साक्षात्संप्राप्य मां राजन्वृणोषि विभवं वरम् ॥
ददामि तुभ्यं विभवं साम्प्रतं वाञ्छितं तव

निर्जित्य सर्वाञ्छत्रूंश्च लब्ध्वा राज्यमकण्टकम् ॥
भविष्यसि महाराज सावर्णिर्मनुरष्टमः

दास्यामि तुभ्यं ज्ञानं च परिणामे नराधिप ॥
भक्तिं दास्यं च परमे श्रीकृष्णे परमात्मनि

वृणोति विभवं यो हि साक्षान्मां प्राप्य मन्दधीः ॥
मायया वञ्चितः सोऽपि विषमत्त्यमृतं त्यजेत्

ब्रह्मादिस्तम्बपर्यन्तं सर्वं नश्वरमेव च ॥
नित्यं सत्यं परं ब्रह्म कृष्णं निर्गुणमेव च

ब्रह्मविष्णुशिवादीनामहमाद्या परात्परा ॥
सगुणा निर्गुणा चापि वरा स्वेच्छामयी सदा

नित्या ऽनित्या सर्वरूपा सर्वकारणकारणम् ॥
बीजरूपा च सर्वेषां मूलप्रकृतिरीश्वरी

पुण्ये वृन्दावने रम्ये गोलोके रासमण्डले॥
राधा प्राणाधिकाऽहं च कृष्णस्य परमात्मनः

अहं दुर्गा विष्णुमाया बुद्ध्यधिष्ठातृदेवता ॥
अहं लक्ष्मीश्च वैकुण्ठे स्वयं देवी सरस्वती

सावित्री वेदमाताऽहं ब्रह्माणी ब्रह्मलोकतः ॥
अहं गङ्गा च तुलसी सर्वाधारा वसुन्धरा

नानाविधाऽहं कलया मायया सर्वयोषितः ॥
साऽहं कृष्णेन संसृष्टा नृप भ्रूभंगलीलया

भ्रूभंगलीलया सृष्टो येन पुंसा महान्विराट्॥
लोम्नां कूपेषु विश्वानि यस्य सन्ति हि नित्यशः

असंख्यानि च तान्येव कृत्रिमाणि च मायया ॥
अनित्ये नित्यबुद्धिं च सर्वे कुर्वन्ति सन्ततम्

सप्तसागरसंयुक्ता सप्तद्वीपा वसुन्धरा ॥
तदधः सप्त पातालाः स्वर्लोकाश्चैव सप्त च

एवं विश्वं बहुविधं ब्रह्माण्डं ब्रह्मणा कृतम् ॥
प्रत्येकं सर्वविध्यण्डे ब्रह्मविष्णुशिवादयः

सर्वेषामीश्वरः कृष्ण इति ज्ञानं परात्परम् ॥
वेदानां च व्रतानां च तीर्थानां तपसां तथा

देवानां चैव सर्वेषां सारः कृष्ण इति स्मृतः ॥
तद्भक्तिहीनो यो मूढः स च जीवन्मृतो धुवम्

पवित्राणि च तीर्थानि तद्भक्तस्पर्शवायुना ॥
तन्मन्त्रोपासकश्चैव जीवन्मुक्त इति स्मृतः

मन्त्रग्रहणमात्रेण नरो नारायणो भवेत् ॥
विना जपेन तपसा विना तीर्थेन पूजया

मातामहानां शतकं पितॄणां च सहस्रकम् ॥
पुंसामेवं समुद्धृत्य गोलोकं च स गच्छति

इदं ज्ञानं सारभूतं कथितं ते नराधिप ॥
मन्वन्तरान्ते भोगान्ते भक्तिं दास्यामि ते हरौ

नाभुक्तं क्षीयते कर्म्म कल्पकोटिशतैरपि ॥
अवश्यमेव भोक्तव्यं कृतं कर्म्म शुभाशुभम् ॥

अहं यमनुगृह्णामि तस्मै दास्यामि निर्मलाम् ॥
निश्चलां सुदृढां भक्तिं श्रीकृष्णे परमात्मनि

करोमि वञ्चनां यं यं तेभ्यो दास्यामि सम्पदम् ॥
प्रातः स्वप्नस्वरूपां च मिथ्येति भ्रमरूपिणीम्

इति ते कथितं ज्ञानं गच्छ वत्स यथासुखम्॥
इत्युक्त्वा च महादेवी तत्रैवान्तरधीयत

राजा संप्राप्य राज्यं च नत्वा तां प्रययौ गृहम् ॥
इति ते कथितं वत्स दुर्गोपाख्यानमुत्तमम्

इति श्रीब्रह्मवैवर्त्ते महापुराणे द्वितीये प्रकृतिखण्डे नारदनारायणसंवादे दुर्गोपाख्याने प्रकृतिसुरथसंवादे ज्ञानकथनं नाम पञ्चषष्टितमोऽध्यायः