બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણ · અધ્યાય 2.47
નારદ ઉવાચ ॥
કા વા સા સુરભી દેવી ગોલોકા દાગતા ચ યા ॥
તજ્જન્મચરિતં બ્રહ્મઞ્છ્રોતુમિચ્છામિ તત્ત્વતઃ
નારાયણ ઉવાચ ॥
ગવામધિષ્ઠાતૃદેવી ગવામાદ્યા ગવાં પ્રસૂઃ ॥
ગવાં પ્રધાના સુરભી ગોલોકે ચ સમુદ્ભવા
સર્વાદિસૃષ્ટેઃ કથનં કથયામિ નિશામય ॥
બભૂવ તેન તજ્જન્મ પુરા વૃન્દાવને વને
એકદા રાધિકાનાથો રાધયા સહ કૌતુકાત્ ॥
ગોપાંગનાપરિવૃતઃ પુણ્યં વૃન્દાવનં યયૌ
સહસા તત્ર રહસિ વિજહાર ચ કૌતુકાત્ ॥
બભૂવ ક્ષીરપાનેચ્છા તદા સ્વેચ્છાપરસ્ય ચ
સસૃજે સુરભીં દેવીં લીલયા વામપાર્શ્વતઃ ॥
વત્સયુક્તાં દુગ્ધવતીં વત્સાનાં ચ મનોરમામ્
દૃષ્ટ્વા સવત્સાં સુરભીં રત્નભાણ્ડે દુદોહ સઃ ॥
ક્ષીરં સુધાતિરિક્તં ચ જન્મમૃત્યુહરં પરમ્
તદુષ્ણં ચ પયઃ સ્વાદુ પપૌ ગોપીપતિઃ સ્વયમ્ ॥
સરો બભૂવ પયસા ભાણ્ડવિસ્રંસનેન ચ
દીર્ઘે ચ વિસ્તૃતે ચૈવ પરિતઃ શતયોજનમ્ ॥
ગોલોકેષુ પ્રસિદ્ધં તદ્રમ્યં ક્ષીરસરોવરમ્
ગોપિકાનાં ચ રાધાયાઃ ક્રીડાવાપી બભૂવ સા ॥
રત્નેન રચિતા તૂર્ણં ભૂતા વાપીશ્વરેચ્છયા
બભૂવ કામધેનૂનાં સહસા લક્ષકોટયઃ ॥
તાવત્યો હિ સવત્સાશ્ચ સુરભીલોમકૂપતઃ
તાસાં પુત્રાશ્ચ પૌત્રાશ્ચ સંબભૂવુરસંખ્યકાઃ ॥
કથિતા ચ ગવાં સૃષ્ટિસ્તયા સંપૂરિતં જગત્
પૂજાં ચકાર ભગવાન્સુરભ્યાશ્ચ પુરા મુને ॥
તતો બભૂવ તત્પૂજા ત્રિષુ લોકેષુ દુર્લભા
દીપાન્વિતા પરદિને શ્રીકૃષ્ણસ્યાજ્ઞયા ભવે ॥
બભૂવ સુરભીપૂજા ધર્મવક્ત્રાદિતિ શ્રુતમ્
ધ્યાનં સ્તોત્રં મૂલમન્ત્રં યદ્યત્પૂજાવિધિક્રમમ્ ॥
વેદોક્તં ચ મહાભાગ નિબોધ કથયામિ તે
ૐ સુરભ્યૈ નમ ઇતિ મન્ત્રોઽયં તુ ષડક્ષરઃ ॥
સિદ્ધો લક્ષજપેનૈવ ભક્તાનાં કલ્પપાદપઃ
સ્થિતં ધ્યાનં યજુર્વેદે પૂજનં સર્વસમ્મતમ્ ॥
ઋદ્ધિદાં વૃદ્ધિદાં ચૈવ મુક્તિદો સર્વકામદામ્
લક્ષ્મીસ્વરૂપાં પરમાં રાધાસહચરીં પરામ્ ॥
ગવામધિષ્ઠાતૃદેવીં ગવામાદ્યાં ગવાં પ્રસૂમ્
પવિત્રરૂપાં પૂજ્યાં ચ ભક્તાનાં સર્વકામદામ્ ॥
યયા પૂતં સર્વવિશ્વં તાં દેવીં સુરભીં ભજે
ઘટે વા ધેનુશિરસિ બદ્ધસ્તંભે ગવાં ચ વા ॥
શાલગ્રામે જલેઽગ્નૌ વા સુરભી પૂજયેદ્દ્વિજઃ
દીપાન્વિતા પરદિને પૂર્વાહ્ણે ભક્તિસંયુતઃ ॥
યઃ પૂજયેચ્ચ સુરભીં સ ચ પૂજ્યો ભવેદ્ભુવિ
એકદા ત્રિષુ લોકેષુ વારાહે વિષ્ણુમાયયા ॥
ક્ષીરં જહાર સહસા ચિન્તિતાશ્ચ સુરાદયઃ
તે ગત્વા બ્રહ્મણો લોકં બ્રહ્માણં તુષ્ટુવુસ્તદા ॥
તદાજ્ઞયા ચ સુરભીં તુષ્ટુવે પાકશાસનઃ
મહેન્દ્ર ઉવાચ ॥
નમો દેવ્યૈ મહાદેવ્યૈ સુરભ્યૈ ચ નમો નમઃ ॥
ગવાં બીજસ્વરૂપાયૈ નમસ્તે જગદમ્બિકે
નમો રાધાપ્રિયાયૈ ચ પદ્માંશાયૈ નમો નમઃ ॥
નમઃ કૃષ્ણપ્રિયાયૈ ચ ગવાં માત્રે નમો નમઃ ॥
કલ્પવૃક્ષસ્વરૂપાયૈ પ્રદાત્ર્યૈ સર્વસંપદામ્
શ્રીદાયૈ ધનદાયૈ ચ બુદ્ધિદાયૈ નમો નમઃ ॥
શુભદાયૈ પ્રસન્નાયૈ ગોપ્રદાયૈ નમો નમઃ
યશોદાયૈ સૌખ્યદાયૈ ધર્મજ્ઞાયૈ નમો નમઃ ॥
સ્તોત્રશ્રવણમાત્રેણ તુષ્ટા હૃષ્ટા જગત્પ્રસૂઃ
આવિર્બભૂવ તત્રૈવ બ્રહ્મલોકે સનાતની ॥
મહેન્દ્રાય વરં દત્ત્વા વાઞ્છિતં સર્વદુર્લભમ્
જગામ સા ચ ગોલોકં યયુર્દેવાદયો ગૃહમ્ ॥
બભૂવ વિશ્વં સહસા દુગ્ધપૂર્ણં ચ નારદ
દુગ્ધાદ્ ઘૃતં તતો યજ્ઞસ્તતઃ પ્રીતિઃ સુરસ્ય ચ ॥
ઇદં સ્તોત્રં મહાપુણ્યં ભક્તિયુક્તશ્ચ યઃ પઠેત્
સ ગોમાન્ધનવાંશ્ચૈવ કીર્ત્તિમાન્પુણ્યવાન્ભવેત્ ॥
સુસ્નાતઃ સર્વતીર્થેષુ સર્વયજ્ઞેષુ દીક્ષિતઃ
ઇહ લોકે સુખં ભુક્ત્વા યાત્યન્તે કૃષ્ણમન્દિરમ્ ॥
સુચિરં નિવસેત્તત્ર કુરુતે કૃષ્ણસેવનમ્
ન પુનર્ભવનં તસ્ય બ્રહ્મપુત્ર ભવે ભવેત્
ઇતિ શ્રીબ્રહ્મવૈવર્ત્તે મહાપુરાણે દ્વિતીયે પ્રકૃતિખણ્ડે નારદનારાયણસંવાદે સુરભ્યુપાખ્યાને તદુત્પત્તિ તત્પૂજાદિકથનં નામ સપ્તચત્વારિંશત્તમોઽધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: brahmavaivartapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0