બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણ · અધ્યાય 2.27

સાવિત્ર્યુવાચ ॥
પ્રયાંતિ સ્વર્ગમન્યં ચ યેન યેનૈવ કર્મ્મણા॥
માનવાઃ પુણ્યવન્તશ્ચ તન્મે વ્યાખ્યાતુમર્હસિ

યમ ઉવાચ ॥
અન્નદાનં ચ વિપ્રાય યઃ કરોતિ ચ ભારતે ॥
અન્નપ્રમાણવર્ષ ચ શક્રલોકે મહીયતે

અન્નદાનાત્પરં દાનં ન ભૂતં ન ભવિષ્યતિ ॥
નાત્ર પાત્રપરીક્ષા સ્યાન્ન કાલનિયમઃ ક્વચિત્

દેવેભ્યો બ્રાહ્મણેભ્યો વા દદાતિ ચાસનં યદિ ॥
મહીયતે વહ્નિલોકે વર્ષાણામયુતં ધ્રુવમ્

યો દદાતિ ચ વિપ્રાય દિવ્યાં ધેનું પયસ્વિનીમ્ ॥
તલ્લોમમાનવર્ણં ચ વૈકુણ્ઠે ચ મહીયતે

ચતુર્ગુણં પુણ્યદિને તીર્થે શતગુણં ફલમ્ ॥
દાનં નારાયણક્ષેત્રે ફલં કોટિગુણં ભવેત્

ગાં યો દદાતિ વિપ્રાય ભારતે ભક્તિપૂર્વકમ્ ॥
વર્ષાણામયુતં ચૈવ ચન્દ્રલોકે મહીયતે

યશ્ચોભયમુખીદાનં કરોતિ બ્રાહ્મણાય ચ ॥
તલ્લોમમાનવર્ષં ચ વૈકુણ્ઠે ચ મહીયતે

યો દદાતિ બ્રાહ્મણાય શાલિગ્રામં સવસ્ત્રકમ્ ॥
મહીયતે સ વૈકુણ્ઠે યાવચ્ચન્દ્રદિવાકરૌ

યો દદાતિ બ્રાહ્મણાય છત્રં ચ સુમનોહરમ્ ॥
વર્ષાણામયુતં સોઽપિ મોદતે વરુણાલયે

વિપ્રાય પાદુકાયુગ્મં યો દદાતિ ચ ભારતે ॥
મહીયતે વાયુલોકે વર્ષાણામયુતં સતિ

યો દદાતિ બ્રાહ્મણાય શય્યાં દિવ્યાં મનોહરામ્॥
મહીયતે ચન્દ્રલોકે યાવચ્ચન્દ્રદિવાકરૌ

યો દદાતિ પ્રદીપં ચ દેવાય બ્રાહ્મણાય ચ ॥
યાવન્મન્વન્તરં સોઽપિ બ્રહ્મલોકે મહીયતે

સમ્પ્રાપ્ય માનવીં યોનિં ચક્ષુષ્માંશ્ચ ભવેદ્ધ્રુવમ્ ॥
ન યાતિ યમલોકં ચ તેન પુણ્યેન સુન્દરિ

કરોતિ ગજદાનં ચ યો હિ વિપ્રાય ભારતે॥
યાવદિન્દ્રાદિદેવસ્ય લોકે ચાર્ધાસને વસેત્

ભારતે યોઽશ્વદાનં ચ કરોતિ બ્રાહ્મણાય ચ ॥
મોદતે વારુણે લોકે યાવદિન્દ્રાશ્ચતુર્દશ

પ્રકૃષ્ટાં શિબિકાં યો હિ દદાતિ બ્રાહ્મણાય ચ ॥
મહીયતે વિષ્ણુલોકે યાવન્મન્વન્તરં સતિ

યો દદાતિ ચ વિપ્રાય વ્યજનં શ્વેતચામરમ્ ॥
મહીયતે વાયુલોકે વર્ષાણામયુતં ધ્રુવમ્

ધાન્યાચલં યો દદાતિ બ્રાહ્મણાય ચ ભારતે ॥
સ ચ ધાન્યપ્રમાણાબ્દં વિષ્ણુલોકે મહીયતે

તતઃ સ્વયોનિં સંપ્રાપ્ય ચિરજીવી ભવેત્સુખી ॥
દાતા ગ્રહીતા તૌ દ્વૌ ચ ધ્રુવં વૈકુણ્ઠગામિનૌ

સતતં શ્રીહરેર્નામ ભારતે યો જપેન્નરઃ ॥
સ એવ ચિરજીવી ચ તતો મૃત્યુઃ પલાયતે

યો નરો ભારતે વર્ષે દોલનં કારયેદ્ધરેઃ ॥
પૂર્ણિમારજનીશેષે જીવન્મુક્તો ભવેન્નરઃ

ઇહ લોકે સુખં ભુક્ત્વા યાત્યન્તે વિષ્ણુમન્દિરમ્॥
નિશ્ચિતં નિવસેત્તત્ર શતમન્વન્તરાવધિ

ફલમુત્તરફાલ્ગુન્યાં તતોઽપિ દ્વિગુણં ભવેત્ ॥
કલ્પાન્તજીવી સ ભવેદિત્યાહ કમલોદ્ભવઃ

તિલદાનં બ્રાહ્મણાય યઃ કરોતિ ચ ભારતે ॥
તિલપ્રમાણવર્ષં ચ મોદતે વિષ્ણુમન્દિરે

તતઃ સ્વયોનિં સંપ્રાપ્ય ચિરજીવી ભવેત્સુખી॥
તામ્રપાત્રસ્થદાનેન દ્વિગુણં ચ ફલં લભેત્

સાલંકૃતાં ચ ભોગ્યાં ચ સવસ્ત્રાં સુન્દરીં પ્રિયામ્॥
યો દદાતિ બ્રાહ્મણા ય ભારતે ચ પતિવ્રતામ્

મહીયતે ચન્દ્રલોકે યાવદિન્દ્રાશ્ચતુર્દશ ॥
તત્ર સ્વર્વેશ્યયા સાર્દ્ધં મોદતે ચ દિવાનિશમ્

તતો ગન્ધર્વલોકે ચ વર્ષાણામયુતં સતિ ॥
દિવાનિશં કૌતુકેન ચોર્વશ્યા સહ મોદતે

તતો જન્મસહસ્રં ચ પ્રાપ્નોતિ સુન્દરીં પ્રિયામ્ ॥
સતીં સૌભાગ્યયુક્તાં ચ કોમલાં પ્રિયવાદિનીમ્

દદાતિ સફલં વૃક્ષં બ્રાહ્મણાય ચ યો નરઃ ॥
ફલપ્રમાણવર્ષં ચ શક્રલોકે મહીયતે

પુનઃ સ્વયોનિં સંપ્રાપ્ય લભતે સુતમુત્તમમ્ ॥
સફલાનાં ચ વૃક્ષાણાં સહસ્રં ચ પ્રશંસિતમ્

કેવલં ફલદાનં ચ બ્રાહ્મણાય દદાતિ યઃ ॥
સુચિરં સ્વર્ગવાસં ચ કૃત્વા યાતિ ચ ભારતમ્

નાનાદ્રવ્યસમાયુક્તં નાનાસસ્યસમન્વિતમ્ ॥
દદાતિ યશ્ચ વિપ્રાય ભારતે વિપુલં ગૃહમ્

કુબેરલોકે વસતિ સ ચ મન્વન્તરાવધિ ॥
તતઃ સ્વયોનિં સંપ્રાપ્ય મહાંશ્ચ ધનવાન્ભવેત્

યો જનઃ સસ્યસંયુક્તાં ભૂમિં ચ રુચિરાં સતિ ॥
દદાતિ ભક્ત્યા વિપ્રાય પુણ્યક્ષેત્રે ચ વા સતિ॥

મહીયતે સ વૈકુણ્ઠે મન્વન્તરશતં ધ્રુવમ્ ॥
પુનઃ સ્વયોનિં સંપ્રાપ્ય મહાંશ્ચ ભૂમિવાન્ભવેત્

તં ન ત્યજતિ ભૂમિશ્ચ જન્મનાં શતકં પરમ્ ॥
શ્રીમાંશ્ચ ધનવાંશ્ચૈવ પુત્રવાંશ્ચ પ્રજેશ્વરઃ

સપ્રજં ચ પ્રકૃષ્ટં ચ ગ્રામં દદ્યાદ્દ્વિજાતયે ॥
લક્ષમન્વન્તરં ચૈવ વૈકુણ્ઠે સ મહીયતે

પુનઃ સ્વયોનિં સંપ્રાપ્ય ગ્રામલક્ષં લભેદ્ધ્રુવમ્ ॥
ન જહાતિ ચ તં પૃથ્વી જન્મનાં લક્ષમેવ ચ

સપ્રજં સુપ્રકૃષ્ટં ચ પઞ્ચસસ્યસમન્વિતમ્ ॥
નાનાપુષ્કરિણીવૃક્ષફલભોગસમન્વિતમ્

નગરં યશ્ચ વિપ્રાય દદાતિ ભારતે ભુવિ ॥
મહીયતે સ વૈકુણ્ઠે દશલક્ષેન્દ્રકાલકમ્

પુનઃ સ્વયોનિં સંપ્રાપ્ય રાજેન્દ્રો ભારતે ભવેત્॥
નગરાણાં ચ નિયુતં લભતે નાત્ર સંશયઃ॥

ધરા તં ન જહાત્યેવ જન્મનાં નિયુતં ધ્રુવમ્ ॥
પરમૈશ્વર્ય સંયુક્તો ભવેદેવ મહીતલે

નગરાણાં ચ શતકં દેશં યો હિ દ્વિજાતયે ॥
સુપ્રકૃષ્ટપ્રજાયુક્તં દદાતિ ભક્તિપૂર્વકમ્

વાપીતડાગસંયુક્તં નાનાવૃક્ષસમન્વિતમ્ ॥
મહીયતે સ વૈકુણ્ઠે કોટિમન્વન્તરાવધિ

પુનઃ સ્વયોનિં સંપ્રાપ્ય જમ્બૂદ્વીપપતિર્ભવેત્ ॥
પરમૈશ્વર્ય્યસંયુક્તો યથા શક્રસ્તથા ભુવિ

મહી તં ન જહાત્યેવ જન્મનાં કોટિમેવ ચ ॥
કલ્પાન્તજીવી સ ભવેદ્રાજરાજેશ્વરો મહાન્

સ્વાધિકારં સમગ્રં ચ યો દદાતિ દ્વિજાતયે॥
ચતુર્ગુણ ફલં ચાતો ભવેત્તસ્ય ન સંશયઃ

જમ્બૂદ્વીપં યો દદાતિ બ્રાહ્મણાય પતિવ્રતે ॥
ફલં શતગુણં ચાતો ભવેત્તસ્ય ન સંશયઃ

સપ્તદ્વીપમહીદાતુઃ સર્વતીર્થાનુસેવિનઃ॥
સર્વેષાં તપસાં કર્ત્તુઃ સર્વોપવાસકારિણઃ

સર્વદાનપ્રદાતુશ્ચ સર્વસિદ્ધેશ્વરસ્ય ચ ॥
અસ્ત્યેવ પુનરાવૃત્તિર્ન ભક્તસ્ય હરેરહો

અસંખ્યબ્રહ્મણા પાતં પશ્યન્તિ વૈષ્ણવાઃ સતિ ॥
નિવસન્તિ હિ ગોલોકે વૈકુણ્ઠે વા હરેઃ પદે

વિષ્ણુમન્ત્રોપાસકશ્ચ વિહાય માનવીં તનુમ્॥
બિભર્ત્તિ દિવ્યરૂપં ચ જન્મમૃત્યુજરાપહમ્

લબ્ધ્વા વિષ્ણોશ્ચ સારૂપ્યં વિષ્ણુસેવાં કરોતિ ચ॥
સ ચ પશ્યતિ ગોલોકે હ્યસંખ્યં પ્રાકૃતં લયમ્

નશ્યન્તિ દેવાઃ સિદ્ધાશ્ચ વિશ્વાનિ નિખિલાનિ ચ॥
કૃષ્ણભક્તા ન નશ્યન્તિ જન્મમૃત્યુજરાહરાઃ

કાર્ત્તિકે તુલસીદાનં કરોતિ હરયે ચ યઃ ॥
યુગં પત્રપ્રમાણં ચ મોદતે હરિમન્દિરે

પુનઃ સ્વયોનિં સંપ્રાપ્ય હરિભક્તિં લભેદ્ધ્રુવમ્ ॥
સુખી ચ ચિરજીવી ચ સ ભવેદ્ભારતે ભુવિ

ઘૃતપ્રદીપં હરયે કાર્ત્તિકે યો દદાતિ ચ ॥
પલપ્રમાણં વર્ષં ચ મોદતે હરિમન્દિરે

પુનઃ સ્વયોનિં સંપ્રાપ્ય વિષ્ણુભક્તિં લભેદ્ધ્રુવમ્ ॥
મહાધનાઢ્યઃ સ ભવેચ્ચક્ષુષ્માંશ્ચૈવ દીપ્તિમાન્

માઘે યઃ સ્નાતિ ગઙ્ગાયામરુણોદયકાલતઃ ॥
યુગષષ્ટિસહસ્રાણિ મોદતે હરિમન્દિરે

પુનઃ સ્વયોનિં સંપ્રાપ્ય વિષ્ણુભક્તિં લભેદ્ધ્રુવમ્ ॥
જિતેન્દ્રિયાણાં પ્રવરઃ સ ભવેદ્ભારતે ભુવિ

માઘે યઃ સ્નાતિ ગંગાયાં પ્રયાગે ચારુણોદયે ॥
વૈકુણ્ઠે મોદતે સોઽપિ લક્ષમન્વન્તરાવધિ

પુનઃ સ્વયોનિં સંપ્રાપ્ય વિષ્ણુમન્ત્રં લભેદ્ધ્રુવમ્ ॥
ત્યક્ત્વા ચ માનુષં દેહં પુનર્યાતિ હરેઃ પદમ્

નાસ્તિ તત્પુનરાવૃત્તિર્વૈકુણ્ઠાચ્ચ મહીતલે ॥
કરોતિ હરિદાસ્યં ચ લબ્ધ્વા સારૂપ્યમેવ ચ

નિત્યસ્નાયી ચ ગઙ્ગાયાં સ પૂતઃ સૂર્ય્યવદ્ભુવિ ॥
પદે પદેઽશ્વમેધસ્ય લભતે નિશ્ચિતં ફલમ્

તસ્યૈવ પાદરજસા સદ્યઃ પૂતા વસુન્ધરા ॥
મોદતે સ ચ વૈકુણ્ઠે યાવચ્ચન્દ્રદિવાકરૌ

પુનઃ સ્વયોનિં સંપ્રાપ્ય તપસ્વિપ્રવરો ભવેત્ ॥
સ્વધર્મનિરતઃ શુદ્ધો વિદ્વાંશ્ચ સુજિતેન્દ્રિયઃ

મીનકર્કટયોર્મધ્યે ગાઢં તપતિ ભાસ્કરે ॥
ભારતે યો દદાત્યેવ જલમેવ સુવાસિતમ્

મોદતે સ ચ વૈકુણ્ઠે યાવદિન્દ્રાશ્ચતુર્દશ ॥
પુનઃ સ્વયોનિં સંપ્રાપ્ય સુખી નિષ્કપટો ભવેત્

વૈશાખે હરયે ભક્ત્યા યો દદાતિ ચ ચન્દનમ્ ॥
યુગષષ્ટિસહસ્રાણિ મોદતે વિષ્ણુમન્દિરે ॥
પુનઃ સ્વયોનિં સંપ્રાપ્ય રૂપવાંશ્ચ સુખી ભવેત્

વૈશાખે સક્તુદાનં ચ યઃ કરોતિ દ્વિજાતયે ॥
સક્તુરેણુપ્રમાણાબ્દં મોદતે વિષ્ણુમન્દિરે

કરોતિ ભારતે યો હિ કૃષ્ણજન્માષ્ટમીવ્રતમ્ ॥
શતજન્મકૃતાત્પાપાન્મુચ્યતે નાત્ર સંશયઃ

વૈકુણ્ઠે મોદતે સોઽપિ યાવદિન્દ્રાશ્ચતુર્દશ ॥
પુનઃ સ્વયોનિં સંપ્રાપ્ય કૃષ્ણભક્તિં લભેદ્ધ્રુવમ્

ઇહૈવ ભારતે વર્ષે શિવરાત્રિં કરોતિ યઃ ॥
મોદતે શિવલોકે ચ સપ્તમન્વન્તરાવધિ

શિવાય શિવરાત્રૌ ચ બિલ્વપત્રં દદાતિ યઃ ॥
પત્રપ્રમાણં ચ યુગં મોદતે શિવમન્દિરે

પુનઃ સ્વયોનિં સંપ્રાપ્ય શિવભક્તિં લભેદ્ધ્રુવમ્ ॥
વિદ્યાવાન્પુત્રવાઞ્છ્રીમાન્પ્રજાવાન્ભૂમિવાન્ભવેત્

ચૈત્રમાસેઽથવા માઘે શઙ્કરં યોઽર્ચયેદ્વ્રતી ॥
કરોતિ નર્ત્તનં ભક્ત્યા વેત્રપાણિર્દિવાનિશમ્

માસં વાપ્યર્દ્ધમાસં વા દશ સપ્તદિનાનિ વા ॥
દિનમાનં યુગં સોઽપિ શિવલોકે મહીયતે

શ્રીરામનવમીં યો હિ કરોતિ ભારતે નરઃ॥
સપ્તમન્વન્તરં યાવન્મોદતે વિષ્ણુમન્દિરે

પુનઃ સ્વયોનિં સંપ્રાપ્ય રામભક્તિં લભેદ્ધ્રુવમ્ ॥
જિતેન્દ્રિયાણાં પ્રવરો મહાંશ્ચ ધાર્મિકો ભવેત્

શારદીયાં મહાપૂજાં પ્રકૃતેર્યઃ કરોતિ ચ ॥
મહિષૈશ્છાગલૈર્મેષૈરિક્ષુકૂષ્માણ્ડકૈસ્તથા

નૈવેદ્યૈરુપહારૈશ્ચ ધૂપદીપાદિભિસ્તથા ॥
નૃત્યગીતાદિભિર્વાદ્યૈર્નાનાકૌતુકમઙ્ગલૈઃ ॥

શિવલોકે વસેત્સોઽપિ સપ્તમન્વન્તરાવધિ ॥
પુનઃ સ્વયોનિં સંપ્રાપ્ય બુદ્ધિં ચ નિર્મલાં લભેત્

અચલાં શ્રિયમાપ્નોતિ પુત્રપૌત્રાદિવર્દ્ધિનીમ્ ॥
મહાપ્રભાવયુક્તશ્ચ ગજવાજિસમન્વિતઃ

રાજરાજેશ્વરઃ સોઽપિ ભવેદેવ ન સંશયઃ ॥
ભાદ્રશુક્લાષ્ટમીં પ્રાપ્ય મહાલક્ષ્મીં ચ યોઽર્ચયેત્

નિત્યં ભક્ત્યા પક્ષમેકં પુણ્યક્ષેત્રે ચ ભારતે ॥
દત્ત્વા તસ્યૈ પ્રકૃષ્ટાનિ ચોપચારાણિ ષોડશ

વૈકુણ્ઠે મોદતે સોઽપિ યાવચ્ચન્દ્રદિવાકરૌ॥
પુનઃ સ્વયોનિં સંપ્રાપ્ય રાજરાજેશ્વરો ભવેત્

કાર્તિકીપૂર્ણિમાયાં ચ કૃત્વા તુ રાસમણ્ડલમ્ ॥
ગોપાનાં શતકં કૃત્વા ગોપીનાં શતકં તથા

શિલાયાં પ્રતિમાયાં વા શ્રીકૃષ્ણં રાધયા સહ ॥
ભારતે પૂજયેદ્દત્ત્વા ચોપચારાણિ ષોડશ

ગોલોકે ચ વસેત્સોઽપિ યાવદ્વૈ બ્રહ્મણો વયઃ ॥
ભારતં પુનરાગત્ય હરિભક્તિં લભેદ્ધ્રુવમ્

ક્રમેણ સુદૃઢાં ભક્તિં લબ્ધ્વા મન્ત્રં હરેરપિ ॥
દેહં ત્યક્ત્વા ચ ગોલોકં પુનરેવ પ્રયાતિ સઃ

તત્ર કૃષ્ણસ્ય સારૂપ્યં સંપ્રાપ્ય પાર્ષદો ભવેત્ ॥
પુનસ્તત્પતનં નાસ્તિ જરામૃત્યુહરો મહાન્

શુક્લાં વાઽપ્યથવા કૃષ્ણાં કરોત્યેકાદશીં ચ યઃ ॥
વૈકુણ્ઠે મોદતે સોઽપિ યાવદ્વૈ બ્રહ્મણો વયઃ

ભારતં પુનરાગત્ય હરિભક્તિં લભેદ્ધ્રુવમ્ ॥
પુનર્યાતિ ચ વૈકુણ્ઠં ન તસ્ય પતનં ભવેત્

ભાદ્રે શુક્લે ચ દ્વાદશ્યાં યઃ શક્રં પૂજયેન્નરઃ ॥
ષષ્ટિવર્ષસહસ્રાણિ શક્રલોકે મહીયતે

રવિવારેઽર્કસંક્રાન્ત્યાં સપ્તમ્યાં શુક્લપક્ષતઃ ॥
સમ્પૂજ્યાર્કં હવિષ્યાન્નં યઃ કરોતિ ચ ભારતે

મહીયતે સોઽર્કલોકે યાવચ્ચન્દ્રદિવાકરૌ ॥
ભારતં પુનરાગત્ય ચારોગી શ્રીયુતો ભવેત્

જ્યેષ્ઠશુક્લચતુર્દશ્યાં સાવિત્રીં યો હિ પૂજયેત્ ॥
મહીયતે બ્રહ્મલોકે સપ્તમન્વન્તરાવધિ

પુનર્મહીં સમાગત્ય શ્રીમાનતુલવિક્રમઃ ॥
ચિરજીવી ભવેત્સોઽપિ જ્ઞાનવાન્સમ્પદા યુતઃ

માઘસ્ય શુક્લપઞ્ચમ્યાં પૂજયેદ્યઃ સરસ્વતીમ્ ॥
સંયતો ભક્તિતો દત્ત્વા ચોપચારાણિ ષોડશ

મહીયતે સ વૈકુણ્ઠે યાવદ્બ્રહ્મદિવાનિશમ્ ॥
સંપ્રાપ્ય ચ પુનર્જન્મ સ ભવેત્કવિપણ્ડિતઃ

ગાં સુવર્ણાદિકં યો હિ બ્રાહ્મણાય દદાતિ ચ ॥
નિત્યં જીવનપર્યન્તં ભક્તિયુક્તશ્ચ ભારતે

ગવાં લોમપ્રમાણાબ્દં દ્વિગુણં વિષ્ણુમન્દિરે ॥
મોદતે હરિણા સાર્દ્ધં ક્રીડાકૌતુકમઙ્ગલૈઃ

તતઃ પુનરિહાગત્ય વિષ્ણુભક્તિં લભેદ્ધ્રુવમ્ ॥
તતઃ પુનરિહાગત્ય રાજરાજેશ્વરો ભવેત્ ॥
ગોમાંશ્ચ પુત્રવાન્વિદ્વાઞ્જ્ઞાનવાન્સર્વતઃ સુખી

ભોજયેદ્યો હિ મિષ્ટાન્નં બ્રાહ્મણેભ્યશ્ચ ભારતે ॥
વિપ્રલોમપ્રમાણાબ્દં મોદતે વિષ્ણુમન્દિરે

તતઃ પુનરિહાગત્ય સ સુખી ધનવાન્ભવેત્ ॥
વિદ્વાન્સુચિરજીવી ચ શ્રીમાનતુલવિક્રમઃ

યો વક્તિ વા દદાત્યેવ હરેર્નામાનિ ભારતે ॥
યુગનામપ્રમાણં ચ વિષ્ણુલોકે મહીયતે

તતઃ પુનરિહાગત્ય વિષ્ણુભક્તિં લભેદ્ધ્રુવમ્ ॥
યદિ નારાયણક્ષેત્રે ફલં કોટિગુણં લભેત્

નામ્નાં કોટિં હરેર્યો હિ ક્ષેત્રે નારાયણે જપેત્ ॥
સર્વપાપવિનિર્મુક્તો જીવન્મુક્તો ભવેદ્ધ્રુવમ્

લભતે ન પુનર્જન્મ વૈકુણ્ઠે સ મહીયતે ॥
લભેદ્વિષ્ણોશ્ચ સારૂપ્યં ન તસ્ય પતનં ભવેત્

યઃ શિવં પૂજયેન્નિત્યં કૃત્વા લિઙ્ગં ચ પાર્થિવમ્ ॥
યાવજ્જીવનપર્ય્યન્તં સ યાતિ શિવમન્દિરમ્

મૃદાં રેણુપ્રમાણાબ્દં શિવલોકે મહીયતે ॥
તતઃ પુનરિહાગત્ય રાજેન્દ્રો ભારતે ભવેત્ ॥

શિલાં ચ યોઽર્ચયેન્નિત્યં શિલાતોયં ચ ભક્ષતિ ॥
મહીયતે સ વૈકુણ્ઠે યાવદ્વૈ બ્રહ્મણઃ શતમ્

તતો લબ્ધ્વા પુનર્જન્મ હરિભક્તિં સુદુર્લભામ્ ॥
મહીયતે વિષ્ણુલોકે ન તસ્ય પતનં ભવેત્

તપાંસિ ચૈવ સર્વાણિ વ્રતાનિ નિખિલાનિ ચ॥
કૃત્વા તિષ્ઠતિ વૈકુણ્ડે યાવદિન્દ્રાશ્ચતુર્દશ

તતો લબ્ધ્વા પુનર્જન્મ રાજેન્દ્રો ભારતે ભવેત્ ॥
તતો મુક્તો ભવેત્પશ્ચાત્પુનર્જન્મ ન વિદ્યતે

યઃ સ્નાતિ સર્વર્તીર્થેષુ ભુવિ કૃત્વા પ્રદક્ષિણમ્ ॥
સ ચ નિર્વાણતાં યાતિ ન તજ્જન્મ ભવેદ્ભુવિ

પુણ્યક્ષેત્રે ભારતે ચ યોઽશ્વમેધં કરોતિ ચ ॥
અશ્વલોમપ્રમાણાબ્દં શક્રસ્યાર્દ્ધાસને વસેત્

ચતુર્ગુણં રાજસૂયે ફલમાપ્નોતિ માનવઃ ॥
નરમેધેઽશ્વમેધાર્દ્ધં ગોમેધે ચ તદેવ ચ

પુત્રેષ્ટૌ ચ તદર્ધં ચ સુપુત્રં ચ લભેદ્ધ્રુવમ્॥
લભતે લાઙ્ગલેષ્ટૌ ચ ગોમેધસદૃશં ફલમ્

તત્સમાનં ચ વિપ્રેષ્ટૌ વૃદ્ધિયાગે ચ તત્ફલમ્ ॥
પદ્મયજ્ઞે તદર્દ્ધં ચ ફલમાપ્નોતિ માનવઃ

વિશોકે ચ વિશોકં ચ પદ્માર્દ્ધં સ્વર્ગમશ્નુતે ॥
વિજયે વિજયી રાજા સ્વર્ગે પદ્મસમં ભવેત્

પ્રાજાપત્યે પ્રજાલાભો ભૂવૃદ્ધિર્ભૂભૃતાં ભવેત્ ॥
ઇહ રાજશ્રિયં લબ્ધ્વા પદ્માર્દ્ધં સ્વર્ગમશ્નુતે ॥
ઋદ્ધિયાગે મહૈશ્વર્યં સ્વર્ગં પદ્મસમં ભવેત્

વિષ્ણુયજ્ઞઃ પ્રધાનં ચ સર્વયજ્ઞેષુ સુન્દરિ ॥
બ્રહ્મણા ચ કૃતઃ પૂર્વં મહાસમ્ભારસંયુતઃ

બભૂવ કલહો યત્ર દક્ષશઙ્કરયોઃ સતિ ॥
શેપુશ્ચ નન્દિનં વિપ્રા નન્દી વિપ્રાંશ્ચ કોપતઃ

।
યતો હેતોર્દક્ષયજ્ઞં બભઞ્જ ચન્દ્રશેખરઃ ॥
ચકાર વિષ્ણુયજ્ઞં ચ પુરા દક્ષપ્રજાપતિઃ

ધર્મશ્ચ કશ્યપશ્ચૈવ શેષશ્ચાપિ ચ કર્દમઃ ॥।
સ્વાયમ્ભુવો મનુશ્ચૈવ તત્પુત્રશ્ચ પ્રિયવ્રતઃ

શિવઃ સનત્કુમારશ્ચ કપિલશ્ચ ધ્રુવસ્તથા ॥
રાજસૂયસહસ્રાણાં સમૃદ્ધ્યા ચ ક્રતુર્ભવેત્

રાજસૂયસહસ્રાણાં ફલમાપ્નોતિ નિશ્ચિતમ્ ॥
વિષ્ણુયજ્ઞાત્પરો યજ્ઞો નાસ્તિ વેદે ફલપ્રદઃ

બહુકલ્પાન્તજીવી ચ જીવન્મુક્તો ભવેદ્ધ્રુવમ્ ॥
જ્ઞાનેન તેજસા ચૈવ વિષ્ણુતુલ્યો ભવેદિહ

દેવાનાં ચ યથા વિષ્ણુર્વૈષ્ણવાનાં યથા શિવઃ ॥
શાસ્ત્રાણાં ચ યથા વેદા આશ્રમાણાં ચ બ્રાહ્મણાઃ

તીર્થાનાં ચ યથા ગઙ્ગા પવિત્રાણાં ચ વૈષ્ણવાઃ ॥
એકાદશી વ્રતાનાં ચ પુષ્પાણાં તુલસી યથા

નક્ષત્રાણાં યથા ચન્દ્રઃ પક્ષિણાં ગરુડો યથા ॥
યથા સ્ત્રીણાં ચ પ્રકૃતિરાધારાણાં વસુન્ધરા॥

શીઘ્રગાનાં ચેન્દ્રિયાણાં ચઞ્ચલાનાં યથા મનઃ ॥
પ્રજાપતીનાં બ્રહ્મા ચ પ્રજેશાનાં પ્રજાપતિઃ

વૃન્દાવનં વનાનાં ચ વર્ષાણાં ભારતં યથા ॥
શ્રીમતાં ચ યથા શ્રીશ્ચ વિદુષાં ચ સરસ્વતી

પતિવ્રતાનાં દુર્ગા ચ સૌભાગ્યાનાં ચ રાધિકા ॥
વિષ્ણુયજ્ઞસ્તથા વત્સે યજ્ઞેષુ ચ મહાનિતિ

અશ્વમેધશતેનૈવ શક્રત્વં લભતે ધ્રુવમ્ ॥
સહસ્રેણ વિષ્ણુપદં સંપ્રાપ પૃથુરેવ ચ ॥

સ્નાનં ચ સર્વતીર્થેષુ સર્વયજ્ઞેષુ દક્ષિણમ્ ॥
સર્વેષાં ચ વ્રતાનાં ચ તપસાં ફલમેવ ચ

પાઠશ્ચતુર્ણાં વેદાનાં પ્રાદક્ષિણ્યં ભુવસ્તથા ॥
ફલં બીજમિદં સર્વં મુક્તિદં કૃષ્ણસેવનમ્

પુરાણેષુ ચ વેદેષુ ચેતિહાસેષુ સર્વતઃ ॥
નિરૂપિતં સારભૂતં કૃષ્ણપાદામ્બુજાર્ચનમ્

તદ્વર્ણનં ચ તદ્ધ્યાનં તન્નામગુણકીર્ત્તનમ્ ॥
તત્સ્તોત્રં સ્મરણં ચૈવ વન્દનં જપ એવ ચ

તત્પાદોદકનૈવેદ્યભક્ષણં નિત્યમેવ ચ ॥
સર્વસમ્મતમિત્યેવં સર્વેપ્સિતમિદં સતિ

ભજ કૃષ્ણં પરં બ્રહ્મ નિર્ગુણં પ્રકૃતેઃ પરમ્ ॥
ગૃહાણ સ્વામિનં વત્સે સુખં ગચ્છ સ્વમન્દિરમ્

એતત્તે કથિતં સર્વં વિપાકં કર્મણાં નૃણામ્ ॥
સર્વેપ્સિતં સર્વમતં પરં તત્ત્વપ્રદં નૃણામ્

ઇતિ શ્રીબ્રહ્મવૈવર્ત્તે મહાપુરાણે દ્વિતીયે પ્રકૃતિખણ્ડે નારદ નારાયણસંવાદે સાવિત્રીયમસંવાદે સાવિત્ર્યુપાખ્યાને શુભકર્મવિપાકપ્રકથનં નામ સપ્તવિંશોઽધ્યાયઃ