બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણ · અધ્યાય 1.2

શૌનક ઉવાચ ॥
કિમપૂર્વં શ્રુતં સૌતે પરમાદ્ભુતમીપ્સિતમ્ ॥
સર્વં કથય સંવ્યસ્ય બ્રહ્મખણ્ડમનુત્તમમ્

સૌતિરુવાચ ॥
વન્દે ગુરોઃ પાદપદ્મં વ્યાસસ્યામિતતેજસઃ ॥
હરિં દેવાન્દ્વિજાન્નત્વા ધર્માન્વક્ષ્યે સનાતનાન્

યચ્છ્રુતં વ્યાસવક્ત્રેણ બ્રહ્મખણ્ડમનુત્તમમ્ ॥
અજ્ઞાનાન્ધતમોધ્વંસિ જ્ઞાનવર્ત્મપ્રદીપકમ્

જ્યોતિઃસમૂહં પ્રલયે પુરાઽઽસીત્કેવલં દ્વિજ ॥
સૂર્ય્યકોટિપ્રભં નિત્યમસંખ્યં વિશ્વકારણમ્

સ્વેચ્છામયસ્ય ચ વિભોસ્તજ્જ્યોતિરુજ્જ્વલં મહત્ ॥
જ્યોતિરભ્યન્તરે લોકત્રયમેવ મનોહરમ્

તેષામુપરિ ગોલોકં નિત્યમીશ્વરવદ્ દ્વિજ॥
ત્રિકોટિયોજનાયામવિસ્તીર્ણં મણ્ડલાકૃતિ

તેજઃસ્વરૂપં સુમહદ્રત્નભૂમિમયં પરમ્॥
અદૃશ્યં યોગિભિઃ સ્વપ્ને દૃશ્યં ગમ્યં ચ વૈષ્ણવૈઃ

યોગેન ધૃતમીશેન ચાન્તરિક્ષસ્થિતં વરમ્ ॥
આધિવ્યાધિજરામૃત્યુશોકભીતિવિવર્જિતમ્

સદ્રત્નરચિતાસંખ્યમન્દિરૈઃ પરિશોભિતમ્ ॥
લયે કૃષ્ણયુતં સૃષ્ટૌ ગોપગોપીભિરાવૃતમ્

તદધો દક્ષિણે સવ્યે પઞ્ચાશત્કોટિયોજનાન્ ॥
વૈકુણ્ઠં શિવલોકં તુ તત્સમં સુમનોહરમ્

કોટિયોજનવિસ્તીર્ણં વૈકુણ્ઠં મણ્ડલાકૃતિ ॥
લયે શૂન્યં ચ સૃષ્ટૌ ચ લક્ષ્મીનારાયણાન્વિતમ્

ચતુર્ભુજૈઃ પાર્ષદૈશ્ચ જરામૃત્ય્વાદિવર્જિતમ્ ॥
સવ્યે ચ શિવલોકં ચ કોટિયોજનવિસ્તૃતમ્

લયે શૂન્યં ચ સૃષ્ટૌ ચ સપાર્ષદશિવાન્વિતમ્ ॥
ગોલોકાભ્યન્તરે જ્યોતિરતીવ સુમનોહરમ્

પરમાહ્લાદકં શશ્વત્પરમાનન્દકારકમ્ ॥
ધ્યાયન્તે યોગિનઃ શશ્વદ્યોગેન જ્ઞાનચક્ષુષા

તદેવાનન્દજનકં નિરાકારં પરાત્પરમ્ ॥
તજ્જ્યોતિરન્તરે રૂપમતીવ સુમનોહરમ્

નવીનનીરદશ્યામં રક્તપઙ્કજલોચનમ્॥
શારદીયપાર્વણેન્દુશોભિતં ચામલાનનમ્

કોટિકન્દર્પલાવણ્યં લીલાધામ મનોરમમ્ ॥
દ્વિભુજં મુરલીહસ્તં સસ્મિતં પીતવાસસમ્

સદ્રત્નભૂષણૌઘેન ભૂષિતં ભક્તવત્સલમ્॥
ચન્દનોક્ષિતસર્વાઙ્ગં કસ્તૂરીકુઙ્કુમાન્વિતમ્

શ્રીવત્સવક્ષઃસંભ્રાજત્કૌસ્તુભેન વિરાજિતમ્ ॥
સદ્રત્નસારરચિતકિરીટમુકુટોજ્જ્વલમ્

રત્નસિંહાસનસ્થં ચ વનમાલાવિભૂષિતમ્ ॥
તદેવ પરમં બ્રહ્મ ભગવન્તં સનાતનમ્

સ્વેચ્છામયં સર્વબીજં સર્વાધારં પરાત્પરમ્ ॥
કિશોરવયસં શશ્વદ્ગોપવેષવિધાયકમ્

કોટિપૂર્ણેન્દુશોભાઢ્યં ભક્તાનુગ્રહકારકમ્ ॥
નિરીહં નિર્વિકારં ચ પરિપૂર્ણતમં વિભુમ્

રાસમણ્ડલમધ્યસ્થં શાન્તં રાસેશ્વરં વરમ્ ॥
માઙ્ગલ્યં મઙ્ગલાર્હં ચ માઙ્ગલ્યં મઙ્ગલપ્રદમ્

પરમાનન્દબીજં ચ સત્યમક્ષરમવ્યયમ્ ॥ ।
સર્વસિદ્ધેશ્વરં સર્વસિદ્ધિરૂપં ચ સિદ્ધિદમ્

પ્રકૃતેઃ પરમીશાનં નિર્ગુણં નિત્યવિગ્રહમ્॥
આદ્યં પુરુષમવ્યક્તં પુરુહૂતં પુરુષ્ટુતમ્

સત્યં સ્વતન્ત્રમેકં ચ પરમાત્મસ્વરૂપકમ્ ॥
ધ્યાયન્તે વૈષ્ણવાઃ શાન્તાઃ શાન્તં તન્પરમાયણમ્

એવંરૂપં પરં બિભ્રદ્ભગવાનેક એવ સઃ ॥
દિગ્ભિશ્ચ નભસા સાર્દ્ધં શૂન્યં વિશ્વં દદર્શ હ

ઇતિ શ્રીબ્રહ્મવૈવર્તે મહાપુરાણે સૌતિશૌનકસંવાદે બ્રહ્મખણ્ડે પરબ્રહ્મનિરૂપણં નામ દ્વિતીયોઽધ્યાયઃ