બ્રહ્મસૂત્ર2 (ટીકા સહિત) · અધ્યાય 72

॥ ઇતિ ચતુર્થસ્યાધ્યાયસ્ય સગુણવિદ્યાવતો મૃતસ્યોત્તરમાર્ગામિધાનાખ્યસ્તૃતીયઃ પાદઃ ॥
ચતુર્થે ઽધ્યાયે ચતુર્થઃ પાદઃ ।
સ્તર્ત્ બ્સ્ચોમ્_4,4.1.1
ચતુર્થો ઽધ્યાયે ચતુર્થઃ પાદઃ ।
[અત્ર પાદે બ્રહ્મપ્રાપ્તિ-બ્રહ્મલોકસ્થિતિનિરૂપણમ્]
1 સંપદ્યાવિર્ભાવ અધિકરણમ્ । સૂ. 1-3
સંપદ્યાવિર્ભાવઃ સ્વેન શબ્દાત્ । બ્બ્સ્_4,4.1 ।
એવમ્ એવ એષ સંપ્રસાદઃ અસ્માત્ શરીરાત્ સમુત્થાય પરં જ્યોતિઃ ઉપસંપદ્ય સ્વેન રૂપેણ અભિનિષ્પદ્યત ઇતિ શ્રૂયતે ।
તત્ર સંશયઃ - કિં દેવલોકાદિ ઉપભોગસ્થાનેષુ ઇવ આગન્તુકેન કેનચિત્ વિશેષેણ અભિનિષ્પદ્યત આહોત્ આત્મમાત્રેણ ઇતિ ।
કિં તાવત્ પ્રાપ્તમ્ ।
સ્થાનાન્તરેષુ ઇવ આગન્તુકેન કેનચિત્ રૂપેણ અભિનિષ્પત્તિઃ સ્યાત્ ।
મોક્ષસ્ય અપિ ફલત્વપ્રસિદ્ધેઃ ।
અભિનિષ્પદ્યત ઇતિ ચ ઉત્પત્તિપર્યાયત્વાત્ ।
સ્વરૂપમાત્રેણ ચેત્ અભિનિષ્પત્તિઃ પૂર્વાસુ અપિ અવસ્થાસુ સ્વરૂપ અનાપાયાત્ વિભાવ્યેત ।
તસ્માત્ વિશેષેણ કેનચિત્ અભિનિષ્પદ્યત ઇતિ ।
એવં પ્રાપ્તે બ્રૂમઃ - કેવલેન એવ આત્મન આવિર્ભવતિ ન ધર્માન્તરેણ ઇતિ ।
કુતઃ - સ્વેન રૂપેણ અભિનિષ્પદ્યત ઇતિ સ્વશબ્દાત્ ।
અન્યથા હિ સ્વશબ્દેન ઇતિ વિશેષણમ્ અનવકૢપ્તં સ્યાત્ ।
નનુ આત્મીય અભિપ્રાયઃ સ્વશબ્દો ભવિષ્યતિ ।
ન ।
તસ્ય અવચનીયત્વાત્ ।
યેન એવ હિ કેનચિત્ રૂપેણ અભિનિષ્પદ્યતે તસ્ય એવ આત્મીયત્વ ઉપપત્તેઃ સ્વેન ઇતિ વિશેષણમ્ન અર્થકં સ્યાત્ ।
આત્મવચનતાયાં તુ અર્થવત્ કેવલેન એવ આત્મરૂપેણ અભિનિષ્પદ્યતે ન આગન્તુકેન અપરરૂપેણાપિ ઇતિ