બ્રહ્માંડ પુરાણ · અધ્યાય 2.58

ઇતિ શ્રીબ્રહ્માણ્ડે મહાપુરાણે મધ્યમભાગે તૃતીયે ઉપોદ્ધાતપાદે ભાર્ગવં પ્રતિ વરુણાગમનં નામ સપ્તપઞ્ચશત્તમો ઽધ્યાયઃ ॥ 57॥
જૈમિનિરુવાચ
એવં બ્રુવાણં વરુણં વિલોક્ય પતિતં ભુવિ ।
સંજહાર પુનર્ધીમાનસ્ત્રં મૃગુકુલોદ્વહઃ

સંત્દૃતાસ્ત્રસ્તતો રામો વરુણં પુરતઃ સ્થિરમ્ ।
વિલોક્ય બિગતક્રોધસ્તમુવાચ હસન્નિવ

ગોકર્ણનિલયાઃ પૂર્વમિમેમાં મુનિપુઙ્ગવાઃ ।
સમાયાતા મહેન્દ્રાદ્રૌ નિવસંતં સરિત્પતે

ત્વત્તોયે મેદિનીં પૂર્વં ખનદ્ભિઃ સગરાત્મજૈઃ ।
અધો નિપાતિતં ક્ષેત્રં ગોકર્ણમૃષિસેવિતમ્

ઉપલબ્ધુમિમે ભૂયઃ ક્ષેત્રં તદ્ભવવલ્લભમ્ ।
અધાવન્મામુપાગમ્ય મુનયસ્તીર્થવાસિનઃ

એષામર્થે તતઃ સો ઽહં મહેન્દ્રાદચલોત્તમાત્ ।
ભવન્તમાગતો દ્રષ્ટું સહૈભિર્મુનિપુઙ્ગવૈઃ

તસ્માન્મદર્થે સલિલં સમુત્સાર્યાત્મનો ભવાન્ ।
દાતુમર્હતિ તત્ક્ષેત્રમેષાં તોયે ચ પૂર્વવત્

જૈમિનિરુવાચ
ઇતિ તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા વરુણો યાદસાં પતિઃ ।
નિરૂપ્ય મનસા રામમિદ ભૂયો ઽબ્રવીદ્વચઃ

વરુણ ઉવાચ
ન શક્યમુત્સારયિતું મદંભઃ કેનચિદ્ભવેત્ ।
તથા હિ મે વરો દત્તઃ પુરાનેન વિરિઞ્ચિના

સો ઽહં ત્વત્તેજસેદારીં વિહાય સહજાં ધૃતિમ્ ।
કાતરં સમુપાયાતો વશતાં તવ ભાર્ગવ

એષામર્થે વિશેષણ ભવતા પરિચોદિતઃ ।
કથં ન કુર્યાં કર્મેદમહં ક્ષત્ત્રકુલાન્તક

તસ્માદ્યાવત્પ્રમાણં મે ભવાન્સંકલ્પયિષ્યતિ ।
તાવત્સંઘારયિષ્યામિ ભૂમૌ સલિલમાત્મનઃ

ઇતિ તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા તથેત્યુક્ત્વા સ સાયકમ્ ।
યથાગતં પ્રચિક્ષેપ ધનુર્નિર્ભિદ્ય ભાર્ગવઃ

તતો નિરૂપ્ય સીમાનં દર્શયાનો મહીપતે ।
સ્રુવં જગ્રાહ મતિમાન્ક્ષપ્તુકામો જલાશયે

પ્રસન્નચેતસં રામં ગતરોષમથાત્મનિ ।
અન્તર્હિતે સરિન્નાથે રામઃ સુવમુદઙ્મુખઃ

ભ્રામયિત્વાતિવેગેન ચિક્ષેપ લવણાર્ણવે ।
ક્ષિપ્તત્વેન સમુદ્રે તુ દિશમુત્તરપશ્ચિમામ્

ગત્વા સ્રુવોપતદ્રાજન્યોજનાનાં શતદ્વયમ્ ।
તીર્થં શુર્પારકં નામ સર્વપાપવિમોચનમ્

વિશ્રુતં યત્ત્રિલોકેષુ તીરે નદનદીપતેઃ ।
તીર્થં તદન્તરીકૃત્ય સ્રુવો રામકરાચ્ચ્યુતઃ

નિપપાત મહારાજ સૂચયન્રામવિક્રમમ્ ।
યત્રાભૂદ્રામસૃષ્ટાયા ભુવો નિષ્ઠાથ પાર્થિવ

તીર્થં શૂર્પારકં તત્તુ શ્રીમલ્લોકપરિશ્રુતમ્ ।
ઉત્સારયિત્વા સલિલં સમુદ્રસ્તાવદાત્મનઃ

અતિષ્ઠદપસૃત્યોર્વીં દત્ત્વા રામાય પાર્થિવ ।
અનતિક્રાન્તમર્યાદો યથાકાલં ભૃગૂદ્વહઃ

સમયં સ્વાપયામાસ તસ્યૈવાનુમતે ભુવિ ।
વિજ્ઞાય પૂર્વસીમાન્તાં ભુવમભ્યુત્સસર્જ હ

વ્યસ્મયન્ત સુરાઃ સર્વે દૃષ્ટ્વા રામસ્ય વિક્રમમ્ ।
નગરગ્રમસીમાનઃ કિઞ્ચિત્કિઞ્ચિત્ક્વચિત્ક્વચિત્

સહ્યે તુ પૂર્વવત્તસ્મિન્નબ્ધેરપસૃતેંઽભસિ ।
તત્ર દૈવાત્તથા સ્થાનાન્નિમ્નત્વાત્સ પ્રલક્ષ્ય તુ

તતસ્તેષાં ભૃગુશ્રેષ્ઠો મુનીનાં ભાવિતાત્મનામ્ ।
યથાભિલષિતં સ્થાનં પ્રદદૌ પ્રીતિપૂર્વકમ્

તતસ્તે મુનયઃ સર્વે હર્ષેણ મહાતાન્વિતાઃ ।
કૃતકૃત્યા ભૃશં રામમાશિષા સમપૂજયન્

અથૈતૈરભ્યનુજ્ઞાતો યયૌ પ્રાપ્તમનોરથઃ ।
ગતે મુનિવરે રામે દેશાત્તસ્માન્નિજાશ્રમમ્

સંભૂય મુનયઃ સર્વે પ્રજગ્મુસ્તીરમંબુધેઃ ।
પરિચઙ્ક્રમ્ય તાં ભૂમિં યત્નેન મહાતાન્વિતાઃ

દદૃશુઃ સર્વતો રાજન્હ્યર્મવાન્તઃ સ્થિતાં મહીમ્ ।
નિત્યત્વા ત્સર્વદેવાનામધિષ્ઠાનતયા તથા

કાતમબ્ધૌ નિપતિતં નષ્ટતોયં ચિરોષિતમ્ ।
અપિ રુદ્રપ્રભાવેમ પ્રાયાન્નાત્યન્તવિપ્લવમ્

તત્તેયનિઃસૃતં ક્ષેત્રમભૂત્પૂર્વવદેવ હિ ।
એતદ્ધિ દેવસામર્થ્યમચિન્ત્યં નૃપસત્તમ

એવં રામેણ જલધેઃ પુનઃ સૃષ્ટા વસુંધરા ।
દક્ષિણોત્તરતો રાજનયોજનાનાં ચતુઃશતમ્

નાતિક્રામતિ સો ઽદ્યાપિ સીમાનં પયસાં નિધિઃ ।
કૃતં રામેણ મહતા ન તુ સજ્જં મહદ્ધનુઃ

એવં પ્રભાવો રામો ઽસૌ સગરશ્ચ મહીપતિઃ ।
યસ્ય પુત્રૈરયં ખણ્ડો ભારતો ઽબ્ધૌ નિપતિતઃ

યોજનાનાં સહસ્રન્તુ વર્દ્ધિતશ્ચ મહોદધિઃ ।
રામેણાભૂત્પુનઃ સૃષ્ટં યોજનાનાં તુ ષટ્શતમ્

સગરસ્ય સુતૈર્યસ્માદ્વર્દ્ધિતો મકરાલયઃ ।
તતઃ પ્રભૃતિ લોકેષુ સાગરાખ્યામવાપ્તવાન્

એતત્તે ઽભિહિતં સમ્યઙ્મહતશ્ચરિતં મયા ।
રામસ્ય કાર્ત્તવીર્યસ્ય સગરસ્ય મહીપતેઃ