બ્રહ્માંડ પુરાણ · અધ્યાય 2.13

ઇતિ શ્રીબ્રહ્માણ્ડે મહાપુરાણે વાયુપ્રોક્તે મધ્યભાગે તૃતીયે
ઉપોદ્ધાતપાદે શ્રાદ્ધકલ્પે દ્વાદશો ઽધ્યાયઃ ॥ 12॥
બૃહસ્પતિરુવાચ
સકૃદભ્યર્ચિતાઃ પ્રીતા ભવન્તિ પિતરો ઽવ્યયાઃ ।
યોગાત્માનો મહાત્માનો વિપાપ્માનો મહૌજસઃ

પ્રેત્ય ચ સ્વર્ગલોકાય કામૈશ્ચ બહુલં ભુવિ ।
યેષુ વાપ્યનુગૃહ્ણન્તિ મોક્ષપ્રાપ્તિઃ ક્રમેણ તુ

તાનિ વક્ષ્યામ્યહં સૌમ્ય સરાંસિ સરિતસ્તથા ।
તીર્થાનિ ચૈવ પુણ્યાનિ દેશાંશ્છૈલાંસ્તથાશ્રમાન્

પુણ્યો હિ ત્રિષુ લોકેષુ સદૈવામરકણ્ટકઃ ।
પર્વતપ્રવરઃ પુણ્યઃ સિદ્ધયારણસેવિતઃ

યત્ર વર્ષસહસ્રાણિ પ્રયુતાન્યર્બુદાનિ ચ ।
તપઃ સુદુશ્ચરં તેપે ભગવાનઙ્ગિરાઃ પુરા

યત્ર મૃત્યોર્ગતિર્ન્નાસ્તિ તથૈવાસુરરક્ષસામ્ ।
ન ભયં નૈવ ચાલક્ષ્મીર્યાવદ્ભૂમિર્દ્ધરિષ્યતિ

તપસા તેજસા તસ્ય ભ્રજતે સ નગોત્તમઃ ।
શૃઙ્ગે માલ્યવતો નિત્યં વહ્નિઃ સંવર્ત્તકો યથા

મૃદવસ્તુ સુગન્ધાશ્ચ હેમાભાઃ પ્રિયદર્શનાઃ ।
શાન્તાઃકુશા ઇતિ ખ્યાતાઃ પરિદક્ષિણનર્મદામ્

દૃષ્ટવાન્સ્વર્ગસોપાનં ભગવાનઙ્ગિરાઃ પુરા ।
અગ્નિહોત્રે મહાતેજાઃ પ્રસ્તારાર્થં કુશોત્તમાન્

તેષુ દર્ભેષુ યઃ પિણ્ડાન્મરકણ્ટટકપર્વતે ।
દદ્યાત્સકૃદપિ પ્રાજ્ઞસ્તસ્ય વક્ષ્યામિ યત્ફલમ્

તદ્ભવત્યક્ષયં શ્રાદ્ધં પિતૄણાં પ્રીતિવર્ધનમ્ ।
અન્તર્દ્ધાનં ચ ગચ્છન્તિ ક્ષેત્રમાસાદ્ય તત્સદા

તત્ર જ્વાલાસરઃ પુણ્યં દૃશ્યતે ચાપિ પર્વસુ ।
સશલ્યાનાં ચ સત્ત્વાનાં વિશલ્યકરણી નદી

પ્રાગ્દક્ષિણાયતાવર્ત્તા વાપી સા સુનગોત્તમે ।
કલિઙ્ગદેશપશ્ચાર્દ્ધે શૃઙ્ગે માલ્યવતો વિભોઃ

સિદ્ધિક્ષેત્રમૃષિશ્રેષ્ઠા યદુક્તં પરમં ભુવિ ।
સંમતં દેવદૈત્યાનાં શ્લોકં ચાપ્યુશના જગૌ

ધન્યાસ્તે પુરુષા લોકે યે પ્રાપ્યામરકણ્ટકમ્ ।
પિતૄન્સંતર્પયિષ્યન્તિશ્રાદ્ધે પિતૃપરાયણાઃ

અલ્પેન તપસા સિદ્ધિં ગમિષ્યન્તિ ન સંશયઃ ।
સકૃદેવાર્ચિતાસ્તત્ર સ્વર્ગમામરકણ્ટકે

મહેન્દ્રઃપર્વતઃ પુણ્યો રમ્યઃ શક્રનિષેવિતઃ ।
તત્રારુહ્ય ભવેત્પૂતઃ શ્રાદ્ધં ચૈવ મહાફલમ્

વૈલાટશિખરે યુક્ત્વા દિવ્યં ચક્ષુઃ પ્રવર્તતે ।
અધૃષ્યશ્ચૈવ ભૂતાનાં દેવવચ્ચરતે મહીમ્

સપ્તગોદાવરે ચૈવ ગોકર્ણે ચ તપોવને ।
અશ્વમેધફલં સ્નાત્વા તત્ર દત્ત્વા ભવેત્તતઃ

ધૂતપાપસ્થલં પ્રાપ્ય પૂતઃ સ્નાત્વા ભવેન્નરઃ ।
રુદ્રસ્તત્ર તપસ્તેપે દેવદેવો મહેશ્વરઃ

ગોકર્ણે નિહિતં દેવૈર્ નાસ્તિકાનાં નિદર્શનમ્ ।
અબ્રાહ્મણસ્ય સાવિત્રીં પઠતસ્તુ પ્રણશ્યતિ

દેવર્ષિભવને શૃઙ્ગે સિદ્ધચારણસેવિતે ।
આરુહ્યતં નિય મવાંસ્તતો યાતિ ત્રિવિષ્ટપમ્

દિવ્યૈશ્ચન્દનવૃક્ષૈશ્ચ પાદપૈરુપશોભિતમ્ ।
આપશ્ચન્દનસંયુક્તાઃ સ્પન્દેતિ સતતં તતઃ

નદી પ્રવર્તતે તાભ્યસ્તામ્રપર્ણીતિ નામતઃ ।
યા ચન્દનમહાખણ્ડાદ્દક્ષિણં યાતિ સાગરમ્

નદ્યાસ્તસ્યાશ્ચ તામ્રાયાસ્તૂહ્યમાના મહોદધૌ ।
શઙ્ખા ભવન્તિ શુક્ત્યશ્ચ જાયતે યાસુ મૌક્તિકમ્

ઉદકાનયનં કૃત્વા શઙ્ખમૌક્તિકસંયુતમ્ ।
આધિભિર્વ્યાધિભિશ્ચૈવ મુક્તા યાન્ત્યમરાવતીમ્

ચન્દનેભ્યઃ પ્રસૂતાનાં શઙ્ખાનાં મૌક્તિકસ્ય વા ।
પાપકર્ત્તૄનપિ પિતૄંસ્તારયન્તિ યથાશ્રુતિ

ચન્દ્રતીર્થે કુમાર્યાં ચ કાવેરીપ્રભવે ક્ષયે ।
શ્રીપર્વતસ્ય તીર્થેષુ વૈકૃતે ચ તથા ગિરૌ

એકસ્થા યત્ર દૃશ્યન્તે વૃક્ષાહ્યૌશીરપર્વતે ।
પલાશાઃ ખદિરા બિલ્વાઃ પ્લક્ષાશ્વત્થવિકઙ્કતાઃ

એવં દ્વિમણ્ડલાવિદ્ધં વિજ્ઞેયં દ્વિજસત્તમાઃ ।
અસ્મિંસ્ત્યક્ત્વા જનોંઽગાતિ ક્ષિપ્રં યાત્યમરાવતીમ્

શ્રીપર્વતસ્ય તીર્થે તુ વૈકૃતે ચ તથા ગિરૌ ।
કર્માણિ તુ પ્રયુક્તા નિ સિદ્ધ્યન્તિ પ્રભવાપ્યયે

દુષ્પ્રયુક્તા હિ પિતૃષુ સુપ્રયોગા ભવન્ત્યુત ।
પિતૄણાં દુહિતા પુણ્યા નર્મદા સરિતાં વરા

યત્ર શ્રાદ્ધાનિ દત્તાંનિ હ્યક્ષયાણિ ભવન્ત્યુત ।
માઠરસ્ય વને પુણ્યે સિદ્ધચારણસેવિતે

અન્તર્દ્ધાનેન ગચ્છન્તિ યુક્ત્વા તસ્મિન્મહા ગિરૌ ।
વિન્ધ્યે ચૈવ ગિરૌ પુણ્યે ધર્માધર્મનિદર્શનીમ્

ધારાં પાપા ન પશ્યન્તિ ધારાં પશ્યન્તિ સાધવઃ ।
તત્ર તદ્દૃશ્યતે પાપં કેષાં ચિત્પાપકર્મણામ્

કૈલાસે યા મતઙ્ગસ્ય વાપી પાપનિષૂદની ।
સ્નાત્વા તસ્યા દિવં યાન્તિ કામચારા વિહઙ્ગમાઃ

શૌર્પારકે તથા તીર્થે પર્વતે પાલમઞ્જરે ।
પાણ્ડુકૂપે સમુદ્રાન્તે પિણ્ડારકતટે તથા

વિમલે ચ વિપાપે ચ સંકલ્પં પ્રાપ્ય ચાક્ષયમ્ ।
શ્રીવૃક્ષે ચિત્રકૂટે ચ જંબૂમાર્ગે ચ નિત્યશઃ

અસિતસ્ય ગિરૌ પુણ્યે યોગાચાર્યસ્ય ધીમતઃ ।
તત્રાપિ શ્રાદ્ધમાનન્ત્યમસિતાયાં ચ નિત્યશઃ

પુષ્કરેષ્વક્ષયં શ્રાદ્ધં તપશ્ચૈવ મહાફલમા ।
મહોદધૌ પ્રભાસે ચ તદ્વદેવ વિનિર્દિશેત્

દેવિકાયાં વૃષો નામ કૂપઃ સિદ્ધનિષેવિતઃ ।
સમુત્પતન્તિ તસ્યાપો ગવાં શબ્દેન નિત્યશઃ

યોગેશ્વરૈઃ સદા જુષ્ટઃ સર્વપાપબહિષ્કૃતઃ ।
દદ્યાચ્છ્રાદ્ધં તુ યસ્તસ્મિંસ્તસ્ય વક્ષ્યામિ યત્ફલમ્

અક્ષયં સર્વકામીયં શ્રાદ્ધં પ્રીણાતિ વૈ પિતૄન્ ।
જાતવેદઃ શિલા તત્ર સાક્ષાદગ્નેઃ સનાતનાત્

શ્રાદ્ધાનિ ચાગ્નિકાર્યં ચ તત્ર કુર્યાત્સદા ક્ષયમ્ ।
યસ્ત્વગ્નિં પ્રવિશેત્તત્ર નાકપૃષ્ઠે સ મોદતે

અગ્નિશાન્તઃ પુનર્જાતસ્તત્ર દત્તં તતો ઽક્ષયમ્ ।
દશાશ્વમેધિકે તીર્થે તીર્થે પઞ્ચાશ્વમેધિકે

યથોદ્દિષ્ટફલં તેષાં ક્રતૂનાં નાત્ર સંશયઃ ।
ખ્યાતં હયશિરો નામ તીર્થં સદ્યો વરપ્રદમ્

શ્રાદ્ધં તત્ર સદાક્ષય્યં દાતા સ્વર્ગે ચ મોદતે ।
શ્રાદ્ધં સુંદનિસુંદે ચ દેયં પાપનિષૂ દનમ્

શ્રાદ્ધં તત્રાક્ષયં પ્રોક્તં જપહોમતપાંસિ ચ ।
જતુઙ્ગે શુભે તીર્થે તર્પયેત્સતતં પિતૄન્

દૃશ્યતે પર્વસુ ચ્છાયા યત્ર નિત્યં દિવૌકસામ્ ।
પૃથિવ્યામક્ષયં દત્તં વિરજા યત્ર પાદપઃ

યોગેશ્વરૈઃ સદા જુષ્ટઃ સર્વપાપબહિષ્કૃતઃ ।
દદ્યાચ્છ્રાદ્ધં તુ યસ્તસ્મિંસ્તસ્ય વક્ષ્યામિ યત્ફલમ્

અર્ચિતાસ્તેન વૈ સાક્ષાદ્ભવન્તિ પિતરઃ સદા ।
અસ્મિંલ્લોકે વશી ચ સ્યાત્પ્રેત્ય સ્વર્ગે મહી યતે

પ્રાયશો મદ્રવા પુણ્યા શિવો નામ હ્રદસ્તથા ।
તત્ર વ્યાસસરઃ પુણ્યં દિવ્યો બ્રહ્મહ્રદસ્તથા

ઊર્જ્જન્તઃ પર્વતઃ પુણ્યો યત્ર યોગેશ્વરાલયઃ ।
અત્રૈવ ચાશ્રમઃ પુણ્યો વસિષ્ઠસ્ય મહાત્મનઃ

ઋગ્યજુઃ સામશિરસઃ કપોતાઃ પુષ્પસાહ્વયાઃ ।
આખ્યાન પઞ્ચમા વેદાઃ સૃષ્ટા હ્યેતે સ્વયંભુવા

ગત્વૈતાન્મુચ્યતે પાપદ્દ્વિજો વહ્નિં સમાશ્રયન્ ।
શ્રાદ્ધં ચાનન્ત્યમેતેષુ જપહોમતપાંસિ ચ

પુણ્ડરીકે મહાતીર્થે પુણ્ડરીકસમં ફલમ્ ।
બ્રહ્મતીર્થે મહાપ્રાજ્ઞ સર્વયજ્ઞસમં ફલમ્

સિંધુસાગરસંભેદે તથા પઞ્ચનદે ક્ષયમ્ ।
વિરજાયાં તથા પુણ્યં મદ્રવાયાં ચ પર્વતે

દેયં સપ્તનદે શ્રાદ્ધં માનસે વા વિશેષતઃ ।
મહાકૂટે હ્યનન્તે ચ ગિરૌ ત્રિકકુદે તથા

સંધ્યાયાં ચ મહાનદ્યાં દૃશ્યતે મહાદદ્ભુતમ્ ।
અશ્રદ્દધાનં નાભ્યેતિ સા ચાભ્યેતિ ધૃતવ્રતમ્

સંશ્રયિત્વૈકમેકેન સાયાહ્નં પ્રતિ નિત્યશઃ ।
તસ્મિન્દેયં સદા શ્રાદ્ધં પિતૄણામક્ષયાર્થિનામ્

કૃતાત્મા વાકૃતાત્મા ચ યત્ર વિજ્ઞાયતે નરઃ ।
સ્વર્ગમાર્ગપ્રદં નામ તીર્થં સદ્યો વરપ્રદમ્

ચીરાણ્યુત્સૃજ્ય યસ્મિંસ્તુ દિવં સપ્તર્ષયો ગાતાઃ ।
અદ્યાપિ તાનિ દૃશ્યન્તે ચીરાણ્યંભોગતાનિ તુ

સ્નાત્વા સ્વર્ગમવાપ્નોતિ તસ્મિંસ્તીર્થેત્તમે નરઃ ।
ખ્યાતમાયતનં તત્ર નન્દિનઃ સિદ્ધસેવિતમ્

નન્દીશ્વરસ્ય સા મૂર્ત્તિર્નિરાચારૈર્નદૃશ્યતે ।
દૃશ્યન્તે કાઞ્ચના યુપાસ્ત્વર્ચિષો ભાસ્કરોદયે

કૃત્વા પ્રદક્ષિણં તાંસ્તુ ગચ્છન્ત્યાનન્દિતા દિવમ્ ।
સર્વતશ્ચ કુરુક્ષેત્રં સુતીર્થં તુ વિશેષતઃ

પુણ્યં સનત્કુમારસ્ય યોગેશસ્ય મહાત્મનઃ ।
કીર્ત્યતે ચ તિલાન્દત્ત્વા પિતૃભ્યોવૈ સદાક્ષયમ્

ઉક્તમેવાક્ષયં શ્રાદ્ધં ધર્મરાજનિષેવિતમ્ ।
શ્રાદ્ધં દત્તમમાવાસ્યાં વિધિના ચ યથાક્રમમ્

પુંસઃ સન્નિહિતાયાં તુ કુરૂક્ષેત્રે વિશેષતઃ ।
અર્ચયિત્વા પિતૄંસ્તત્ર સ પુત્રસ્ત્વનૃણો ભવેત્

સરસ્વત્યાં વિનશને પ્લક્ષપ્રશ્રવણે તથા ।
વ્યાસતીર્થે દૃષદ્વત્યાં ત્રિપ્લક્ષે ચ વિશેષતઃ

દેયમોઙ્કારપવને શ્રાદ્ધમક્ષયમિચ્છતા ।
શક્રાવતારે ગઙ્ગાયાં મૈનાકે ચ નગોત્તમે

યમુનાપ્રભવે ચૈવ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે ।
અત્યુષ્ણાશ્ચાતિશીતાશ્ચ આપસ્તસ્મિન્નિદર્શનમ્

યમસ્ય ભગિની પુષ્યા માર્ત્તણ્ડદુહિતા શુભા ।
તત્રાક્ષયં સદા શ્રાદ્ધં પિતૃભિઃ પૂર્વકીર્ત્તિતમ્

બ્રહ્મતુણ્ડહ્રદે સ્નાત્વા સદ્દયો ભવતિ બ્રાહ્મણઃ ।
તસ્મિંસ્તુ શ્રાદ્ધમાનન્ત્યં જપહોમતપાંસિ ચ

સ્થાણુભૂતો ઽચરત્તત્ર વસિષ્ટો વૈ મહાતપાઃ ।
અદ્યાપિ તત્ર દૃશ્યન્તે પાદપા મણિબર્હણાઃ

તુલા તુ દૃશ્યતે તત્ર ધર્માન્ધર્મનિધર્શિની ।
યથા વૈ તોલિતં વિપ્રૈસ્તીર્થાનાં ફલમુત્તમમ્

પિતૄણાં દુહિતા યોગા ગન્ધકાલીતિ વિશ્રુતા ।
ચતુર્થો બ્રહ્મણસ્ત્વંશઃ પરાશરકુલોદ્ભવઃ

વ્યસિષ્યતિ ચતુર્દ્ધા વૈ વેદં ધીમાન્મહામુનિઃ ।
મહાયોગં મહાત્માનં યા વ્યાસં જનયિષ્યતિ

અચ્છોદકં નામસરસ્તત્રાચ્છોદાસમુદ્ભવઃ ।
મત્સ્યયોનૌ પુનર્જાતા નિયોગાત્કારણેન તુ

તસ્યાસ્ત્વાદ્યાશ્રમે પુણ્યે પુણ્યકૃદ્ભિર્નિષેવિતે ।
દત્તં સકૃદપિ શ્રાદ્ધમક્ષયં સમુદાહૃતમ્

નદ્યાં યોગસમાધાનં દત્તં યુગપદુદ્ભવેત્ ।
કુબેરતુઙ્ગે પાપઘ્નં વ્યાસતીર્થેતથૈવ ચ

પુણ્યાયાં બ્રહ્મણો વેદ્યાં શ્રાદ્ધમાનન્ત્યમિષ્યતે ।
સિદ્ધૈસ્તુ સેવિતા નિત્યં દૃશ્યતે તુ કૃતાત્મભિઃ

અનિવર્તનં તુ નન્દાયાં વેદ્યાઃ પ્રાગુત્તરદિશિ ।
સિદ્ધિક્ષેત્રં સુરૈર્જુષ્ટં યત્પ્રાપ્ય ન નિવર્ત્તતે

મહાલયે પદં ન્યસ્તં મહાદેવેન ધીમતા ।
ભૂતાનામનુકંપાર્થં નાસ્તિકાનાં નિદર્શનમ્

વિરજે ત્વક્ષયં શ્રાદ્ધં પૂર્વમેવ મહાલયે ।
નન્દાયાં વિરજે ચૈવ તથૈવ ચ મહાલયે

આત્માનં તારયન્તીહ દશપૂર્વાન્દશાપરાન્ ।
કાકહ્રદે જાતિસ્મર્યં સુવર્ણમમિતૌજસમ્

કૌમારં ચ સરઃ પુણ્યં નાગભોગાભિરક્ષિતમ્ ।
કુમારતીર્થે સ્નાત્વા તુ ત્રિદિવં યાતિ માનવઃ

દેવાલયે તપસ્તસ્વા એકપાદેન દુશ્ચરમ્ ।
નિરાહારો યુગં દિવ્યમુમાતુઙ્ગો સ્થિતો જ્વલન્

ઉમાતુઙ્ગે ભૃગોસ્તુઙ્ગે બ્રહ્મતુઙ્ગે મહાલયે ।
તત્ર શ્રાદ્ધાનિ દેયાનિ નિત્યમક્ષયમિચ્છતા

અક્ષયં તુ સદા શ્રાદ્ધં શાલગ્રામે સમન્તતઃ ।
દુષ્કૃતં દૃશ્યતે તત્ર પ્રત્યક્ષમકૃતાત્મનામ્

પ્રત્યદેશો હ્યશિષ્ટાનાં શિષ્ટાનાં ચ વિશેષતઃ ।
તત્ર દેવહ્રદઃ પુણ્યો બ્રહ્મણો નાગરાટ્ શુચિઃ

પિણ્ડં ગૃહ્ણતિ હિ સતાં ન ગૃહ્ણાત્યસતાં સદા ।
અતિપ્રદીપ્તૈર્ભુજગૈર્ભોક્તુમન્નં ન શક્યતે

પ્રત્યક્ષં દૃશ્યતે ધર્મસ્તીર્થયોર્નતયોર્દ્વયોઃ ।
કારવત્યાં ચ શાણ્ડિલ્યાં ગુહાયાં વામનસ્ય ચ

ગત્વા ચૈતાનિ પૂતઃસ્યાચ્છ્રદદ્ધમક્ષયમેવ ચ ।
જપો હોમસ્તપો ધ્યાનં યત્કિઞ્ચિત્સુકૃતં ભવેત્

બ્રહ્મચર્યં ચ યૌ ધત્તે ગુરુભક્તિં શતં સમાઃ ।
એવમાદ્યાસ્સરિચ્છ્રેષ્ઠા યત્સ્નાનાદઘમોક્ષણમ્ ।
કુમારધારા તત્રૈવ દૃષ્ટા પાપં પ્રણશ્યતિ

ધ્યાનાસનં તુ તત્રૈવ વ્યાસસ્યાદ્યાપિ દૃશ્યતે ।
શૈલઃ કાન્તિપુરાભ્યાશે પ્રાગુદીચ્યાં દિશિ સ્થિતઃ

પુણ્ય પુષ્કરિણી તત્ર કિરાતગણરક્ષિતા ।
યસ્યાં સ્નાત્વા સકૃદ્વિપ્રઃ કામાનાપ્નોતિ શાશ્વતાન્

અદૃશ્યઃ સર્વભૂતાનાં દેવવચ્ચરતે મહીમ્

કાશ્યપસ્ય મહાતીર્થં કાલસર્પિરિતિ શ્રુતમ્ ।
તત્ર શ્રાદ્ધાનિ દેયાનિ નિત્યમક્ષયમિચ્છતા

દેવદારુવને વાપિ ધારાયાસ્તુ નિદર્શનમ્ ।
નિર્ધૂતાનિ તુ પાપાનિ દૃશ્યન્તે સુકૃતાત્મનામ્

ભાગીરથ્યાં પ્રયાગે તુ નિત્યમક્ષયમુચ્યતે ।
કાલઞ્જરે દશાર્ણાયાં નૈમિષે કુરુજાઙ્ગલે

વારાણસ્યાં નગર્યાં ચ દેયં શ્રાદ્ધં પ્રયત્નતઃ ।
તત્ર યોગેશ્વરો નિત્યં તસ્યાં દત્તમથાક્ષયમ્

ગત્વા ચૈતાનિ પૂર્તઃ સ્યાચ્છ્રાદ્ધમક્ષય્યમેવ ચ ।
જબો હોમસ્તથા ધ્યાનં યત્કિઞ્ચિત્સુકૃતં ભવેત્

લૌહિત્યે વૈતરણ્યાં ચસ્વર્ગવેદ્યાં તથૈવ ચ ।
સા તુ દેવી સમુદ્રાન્તે દૃશ્યતે ચૈવ નામભિઃ

ગયાયાં ધર્મવૃષ્ઠે તુ સરસિ બ્રહ્મણસ્તથા ।
ગયાં ગૃધ્રવટે ચૈવ શ્રાદ્ધં દત્તં મહાફલમ્

હિમં ચ પતતે તત્ર સમન્તાત્પઞ્ચયો જનમ્ ।
ભરતસ્યાશ્રમે પુણ્યે ઽરણ્યં પુણ્યતમં સ્મૃતમ્

મતઙ્ગસ્ય વનં તત્ર દૃશ્યતે સર્વમાનુષૈઃ ।
સ્થાપિતં ધર્મસર્વસ્વં લોકસ્યાસ્ય નિદર્શનમ્

યદ્દણ્ડકવનં પુણ્યં પુણ્યકૃદ્ભિર્નિષેવિતમ્ ।
યસ્મિન્પ્રાહુર્વિશલ્યેતિ તીર્થં સદ્યો નિદર્શનમ્

તુલામાનૈસ્તથા ચાપિ શાસ્ત્રૈશ્ચ વિવિધૈસ્તથા ।
ઉન્મચ્ચન્તિ તથા લગ્ન યે વૈ પાપકૃતો જનાઃ

તૃતીયાયાં તથા પાદે નિરાધાયાં તુ મણ્ડલે ।
મહાહ્રદે ચ કૌશિક્યાં દત્તં શ્રાદ્ધં મહાફલમ્

મુણ્ડપૃષ્ટે પદં ન્યસ્તં મહાદેવેન ધીમતા ।
બહુદેવયુગાંસ્તપ્ત્વા તપસ્તીવ્રં સુદશ્ચરમ્

અલ્પેનાપ્યત્ર કાલેન નરો ધર્મપરાયણઃ ।
પાપ્માનમુત્સૃજત્યાશુ જીર્ણાં ત્વચમિવોરગઃ

સિદ્ધાનાં પ્રીતિજનનં પપાનાં ચ ભયઙ્કરમ્ ।
લેલિહાનૈર્મહાઘોરૈ રક્ષ્યતે સુમહોરગૈઃ

નામ્ના કનકનન્દીતિ તીર્થં જગતિ વિશ્રુતમ્ ।
ઉદીચ્યાં મુણ્ડપૃષ્ટસ્ય બ્રહ્મર્ષિગણસેવિતમ્

તત્ર સ્નાત્વા દિવંયાન્તિ સ્વશરીરેણ માનવાઃ ।
દત્તં વાપિ સદા શ્રાદ્ધમક્ષય્યં સમુદાહૃતમ્

ઋણૈસ્ત્રિભિસ્તતઃ સ્નાત્વા નિષ્ક્રીણાતિ નરસ્તનુમ્ ।
માનસે સરસિ સ્નાત્વા શ્રાદ્ધંનિર્વર્ત્તયેત્તતઃ

તીરે તુ સરસસ્તસ્ય દેવસ્યા યતનં મહત્ ।
આરુહ્ય તુ જપંસ્તત્ર સિદ્ધો યાતિ દિવં તતઃ

ઉત્તરં માનસં ગત્વાસિદ્ધિં પ્રાપ્નોત્યનુત્તમામ્ ।
સ્નાત્વા તસ્મિન્સરશ્રેષ્ઠે દૃશ્યતે મહાદદ્ભુતમ્

દિવશ્ચ્યુતા મહાભાગા હ્યન્તરિક્ષે વિરાજતે ।
ગઙ્ગા ત્રિપથગા દેવી વિષ્ણુપાદાચ્ચ્યુતા સતી

આકાશે દૃશ્યતે તત્ર તોરણં સૂર્યસન્નિભમ્ ।
જાંબૂનદમયં પુણ્યં સ્વગદ્વારમિવાયતમ્

તતઃ પ્રવર્ત્તતે ભૂયઃ સર્વસાગરમણ્ડિકા ।
પાવની સર્વભૂતાનાં ધર્મજ્ઞાનાં વિશેષતઃ

ચન્દ્રભાગા ચ સિદ્ધુશ્ચ શુભે માનસસંભવે ।
સાગરં પશ્ચિમં યાતો દિવ્યઃ સિંધુનદો વરઃ

પર્વતો હિમવાન્નામ નાનાધાતુવિભૂષિતઃ ।
આયતો વૈ સહસ્રાણિ યોજનાનાં બહુનિ તુ

સિદ્ધચારણસંકીર્ણા દેવર્ષિગણસેવિતા ।
તત્ર પુષ્કરિણી રમ્યા સુષુમ્ણા નામ નામતઃ

દશવર્ષસહસ્રાણિ તસ્યાં સ્નાતસ્તુ જીવતિ ।
શ્રાદ્ધં ભવતિ ચાનન્તં તત્ર દત્તં મહોદયમ્

તારયેચ્ચ સદા શ્રાદ્ધે દશપૂર્વાન્દશાપરાન્ ।
સર્વત્ર હિમવાન્પુણ્યો ગઙ્ગા પુણ્યા સમન્તતઃ

સમુદ્રગાઃ સમુદ્રાશ્ચ સર્વે પુણ્યાઃ સમન્તતઃ ।
એવમાદિષુ ચાન્યેષુ શ્રાદ્ધં નિર્વર્તયેદ્બુધઃ

પુતો ભવતિ વૈ સ્નાત્વા હુત્વા દત્ત્વા તથૈવ ચ ।
શેલસાનુષુ શૃઙ્ગેષુ કન્દરેષુ ગુહાસુ ચ

ઉપહ્વરનિતંબેષુ તથા પ્રસ્રવણેષુ ચ ।
પુલિનેષ્વાપગાનાં ચ તથૈવ પ્રભવેષુ ચ

મહોદધૌ ગવાં ગોષ્ટે સંગમેષુ વનેષુ ચ ।
સુસંમૃષ્ટોપલિપ્તેષુ ત્દૃદ્યેષુ સુરભિષ્વથ

ગોમયેનોપલિપ્તેષુ વિવિક્તેષુ ગૃહેષુ ચ ।
કુર્યાચ્છ્રાદ્ધમથૈતેષુ નિત્યમેવ યથાવિધિ

પ્રાગ્દક્ષિણાં દિશં ગત્વા સર્વકામચિકીર્ષયા ।
એવમેતેષુ સર્વેષુ શ્રાદ્ધં કુર્યાદતન્દ્રિતઃ

એતેષ્વેવ તુ મેધાવી બ્રાહ્મીં સિદ્ધિમવાપ્નુયાત્ ।
ત્રૈવર્ણવિહિતૈઃ સ્થાને ધર્મે વર્ણાશ્રમે રતૈઃ

કૌપસ્થાનં ચ સંત્યાગાત્પ્રાપ્યતે પિતૃપૂજનમ્ ।
તીર્થાન્યનુસરન્વીરઃ શ્રદ્દધાનઃ સમાહિતઃ

કૃતપાપો ઽપિ શુધ્યેત કિં પુનઃ શુભકર્મકૃત્ ।
તિર્યગ્યોનિં ન ગચ્છેચ્ચ કુદેશે ચ ન જાયતે

સ્વર્ગી ભવતિ વિપ્રો વૈ મોક્ષોપાયં ચ વિન્દતિ ।
અશ્રદ્દધાનઃ પાપાયુર્નાસ્તિકો ઽચ્છિન્નસંશયઃ

હેતુનિષ્ઠશ્ચ પઞ્ચૈતે ન તીર્થે ફલભાગિનઃ ।
ગુરુતીર્થે પરા સિદ્ધિસ્તીર્થાનાં પરમં પદમ્

ધ્યાનં તીર્થં પરં તસ્માદ્બ્રહ્મતીર્થં સનાતનમ્ ।
ઉપવાસાત્પરં ધ્યાનમિન્દ્રિયાણાં નિવર્ત્તનમ્

ઉપવાસનિબદ્ધૈર્હિ પ્રાણૈરેવ પુનઃ પુનઃ ।
પ્રાણાપાનૌ વશે કૃત્વા વશગાનીન્દિયાણિ ચ

બુદ્ધિં મનસિ સંયમ્ય સર્વેષાં તુ નિવર્ત્તનમ્ ।
પ્રત્યાહારં કૃતં વિદ્ધિ મોક્ષોપાયમસંશયમ્

ઇન્દ્રિયાણાં મનો ઘોરં બુદ્ધ્યાદીનાં વિવર્ત્તનમ્ ।
અના હારો ક્ષયં યાતિ વિદ્યાદનશનં તપઃ

નિગ્રહે બુદ્ધિમન્સોરન્યબુદ્ધિર્ન જાયતે ।
ક્ષીણેષુ સર્વદોષેષુ ક્ષીણેષ્વેવેન્દ્રિયેષુ ચ

પરિનિર્વાતિ શુદ્ધાત્મા યથા વહ્નિરનિધનઃ ।
કારણેભ્યો ગુણેભ્યશ્ચ વ્યક્તાવ્યક્તાચ્ચ કુત્સ્નશઃ

નિયોજયતિ ક્ષેત્રજ્ઞં તેભ્યોયોગેન યોગવિત્ ।
તસ્ય નાસ્તિ ગતિઃ સ્થાનં વ્યક્તાવ્યક્તે ચ સર્વશઃ ।
ન સન્નાસન્ન સદસન્નૈવ કિઞ્ચિદવસ્થિતઃ