બ્રહ્મ પુરાણ · અધ્યાય 90

ગારુડં નામ યત્ તીર્થં સર્વવિઘ્નપ્રશાન્તિદમ્
તસ્ય પ્રભાવં વક્ષ્યામિ શૃણુ નારદ યત્નતઃ ॥

મણિનાગ ઇતિ ત્વ્ આસીચ્ છેષપુત્રો મહાબલઃ
ગરુડસ્ય ભયાદ્ ભક્ત્યા તોષયામ્ આસ શંકરમ્ ॥

તતઃ પ્રસન્નો ભગવાન્ પરમેષ્ઠી મહેશ્વરઃ
તમ્ ઉવાચ મહાનાગં વરં વરય પન્નગ ॥

નાગઃ પ્રાહ પ્રભો મહ્યં દેહિ મે ગરુડાભયમ્
તથેત્ય્ આહ ચ તં શંભુર્ ગરુડાદ્ અભયં ભવેત્ ॥

નિર્ગતો નિર્ભયો નાગો ગરુડાદ્ અરુણાનુજાત્
ક્ષીરોદશાયી યત્રાસ્તે ક્ષીરાર્ણવસમીપતઃ ॥

ઇતશ્ ચેતશ્ ચ ચરતિ નાગો ઽસૌ સુખશીતલે
ગરુડો ઽપિ ચ યત્રાસ્તે તં દેશમ્ અપિ યાત્ય્ અસૌ ॥

ગરુડઃ પન્નગં દૃષ્ટ્વા ચરન્તં નિર્ભયેન તુ
તં ગૃહીત્વા મહાનાગં પ્રાક્ષિપત્ સ્વસ્ય વેશ્મનિ ॥

તં બદ્ધ્વા ગારુડૈઃ પાશૈર્ ગરુડો નાગસત્તમમ્
એતસ્મિન્ન્ અન્તરે નન્દી પ્રોવાચેશં જગત્પ્રભુમ્ ॥

નૂનં નાગો ન ચાયાતિ ભક્ષિતો બદ્ધ એવ વા
ગરુડેન સુરેશાન જીવન્ નાગો ન સંવ્રજેત્ ॥

નન્દિનો વચનં શ્રુત્વા જ્ઞાત્વા શંભુર્ અથાબ્રવીત્ ॥

ગરુડસ્ય ગૃહે નાગો બદ્ધસ્ તિષ્ઠતિ સત્વરમ્
ગત્વા તં જગતામ્ ઈશં વિષ્ણું સ્તુહિ જનાર્દનમ્ ॥

બદ્ધં નાગં કાશ્યપેન મદ્વાક્યાદ્ આનય સ્વયમ્
તત્ પ્રભોર્ વચનં શ્રુત્વા નન્દી ગત્વા શ્રિયઃ પતિમ્ ॥

વ્યજ્ઞાપયત્ સ્વયં વાક્યં વિષ્ણું લોકપરાયણમ્
નારાયણઃ પ્રીતમના ગરુડં વાક્યમ્ અબ્રવીત્ ॥

વિનતાત્મજ મે વાક્યાન્ નન્દિને દેહિ પન્નગમ્
કમ્પમાનસ્ તદ્ આકર્ણ્ય નેત્ય્ ઉવાચ વિહંગમઃ
વિષ્ણુમ્ અપ્ય્ અબ્રવીત્ કોપાત્ સુપર્ણો નન્દિનો ઽન્તિકે ॥

યદ્ યત્ પ્રિયતમં કિંચિદ્ ભૃત્યેભ્યઃ પ્રભવિષ્ણવઃ
દાસ્યન્ત્ય્ અન્યે ભવાન્ નૈવ મયાનીતં હરિષ્યતિ ॥

પશ્ય દેવં ત્રિનયનં નાગં મોક્ષ્યતિ નન્દિના
મયોપપાદિતં નાગં ત્વં તુ દાસ્યસિ નન્દિને ॥

ત્વાં વહામિ સદા સ્વામિન્ મમ દેયં સદા ત્વયા
મયોપપાદિતં નાગં વક્તું દેહીતિ નોચિતમ્ ॥

સતાં પ્રભૂણાં નેયં સ્યાદ્ વૃત્તિઃ સદ્વૃત્તિકારિણામ્
સન્તો દાસ્યન્તિ ભૃત્યેભ્યો મદુપાત્તહરો ભવાન્ ॥

દૈત્યાઞ્ જયસિ સંગ્રામે મદ્બલેનૈવ કેશવ
અહં મહાબલીત્ય્ એવં મુધૈવ શ્લાઘતે ભવાન્ ॥

ગરુડસ્યેતિ તદ્ વાક્યં શ્રુત્વા ચક્રગદાધરઃ
વિહસ્ય નન્દિનઃ પાર્શ્વે પશ્યદ્ભિર્ લોકપાલકૈઃ ॥

ઇદમ્ આહ મહાબુદ્ધિર્ માં સમુહ્ય કૃશો ભવાન્
ત્વદ્બલાદ્ અસુરાન્ સર્વાઞ્ જેષ્યે ઽહં ખગસત્તમ ॥

ઇત્ય્ ઉક્ત્વા શ્રીપતિર્ બ્રહ્મઞ્ શાન્તકોપો ઽબ્રવીદ્ ઇદમ્
વહાઙ્ગુલિં કરસ્યાશુ કનિષ્ઠાં નન્દિનો ઽન્તિકે ॥

ગરુડસ્ય તતો મૂર્ધ્નિ ન્યસ્યેદં પુનર્ અબ્રવીત્
સત્યં માં વહસે નિત્યં પશ્ય ધર્મં વિહંગમ ॥

ન્યસ્તાયાં ચ તતો ઽઙ્ગુલ્યાં શિરઃ કુક્ષૌ સમાવિશત્
કુક્ષિશ્ ચ ચરણસ્યાન્તઃ પ્રાવિશચ્ ચૂર્ણિતો ઽભવત્
તતઃ કૃતાઞ્જલિર્ દીનો વ્યથિતો લજ્જયાન્વિતઃ ॥

ત્રાહિ ત્રાહિ જગન્નાથ ભૃત્યં મામ્ અપરાધિનમ્
ત્વં પ્રભુઃ સર્વલોકાનાં ધર્તા ધાર્યસ્ ત્વમ્ એવ ચ ॥

અપરાધસહસ્રાણિ ક્ષમન્તે પ્રભવિષ્ણવઃ
કૃતાપરાધે ઽપિ જને મહતી યસ્ય વૈ કૃપા ॥

વદન્તિ મુનયઃ સર્વે ત્વામ્ એવ કરુણાકરમ્
રક્ષસ્વાર્તં જગન્માતર્ મામ્ અમ્બુજનિવાસિનિ
કમલે બાલકં દીનમ્ આર્તં તનયવત્સલે ॥

તતઃ કૃપાન્વિતા દેવી શ્રીર્ અપ્ય્ આહ જનાર્દનમ્ ॥

રક્ષ નાથ સ્વકં ભૃત્યં ગરુડં વિપદં ગતમ્
જનાર્દન ઉવાચેદં નન્દિનં શંભુવાહનમ્ ॥

નય નાગં સગરુડં શંભોર્ અન્તિકમ્ એવ ચ
તત્પ્રસાદાચ્ ચ ગરુડો મહેશ્વરનિરીક્ષિતઃ
આત્મીયં ચ પુના રૂપં ગરુડઃ સમવાપ્સ્યતિ ॥

તથેત્ય્ ઉક્ત્વા ચ વૃષભો નાગેન ગરુડેન ચ
શનૈઃ સ શંકરં ગત્વા સર્વં તસ્મૈ ન્યવેદયત્
શંકરો ઽપિ ગરુત્મન્તં પ્રોવાચ શશિશેખરઃ ॥

યાહિ ગઙ્ગાં મહાબાહો ગૌતમીં લોકપાવનીમ્
સર્વકામપ્રદાં શાન્તાં તામ્ આપ્લુત્ય પુનર્ વપુઃ ॥

પ્રાપ્સ્યસે સર્વકામાંશ્ ચ શતધાથ સહસ્રધા
સર્વપાપોપતપ્તા યે દુર્દૈવોન્મૂલિતોદ્યમાઃ
પ્રાણિનો ઽભીષ્ટદા તેષાં શરણં ખગ ગૌતમી ॥

તદ્વાક્યં પ્રણતો ભૂત્વા શ્રુત્વા તુ ગરુડો ઽભ્યગાત્
ગઙ્ગામ્ આપ્લુત્ય ગરુડઃ શિવં વિષ્ણું નનામ સઃ ॥

તતઃ સ્વર્ણમયઃ પક્ષી વજ્રદેહો મહાબલઃ
વેગી ભવન્ મુનિશ્રેષ્ઠ પુનર્ વિષ્ણુમ્ ઇયાત્ સુધીઃ ॥

તતઃ પ્રભૃતિ તત્ તીર્થં ગારુડં સર્વકામદમ્
તત્ર સ્નાનાદિ યત્ કિંચિત્ કરોતિ પ્રયતો નરઃ
સર્વં તદ્ અક્ષયં વત્સ શિવવિષ્ણુપ્રિયાવહમ્ ॥