બ્રહ્મ પુરાણ · અધ્યાય 147

અપ્સરોયુગમ્ આખ્યાતમ્ અપ્સરાસંગમં તતઃ
તીરે ચ દક્ષિણે પુણ્યં સ્મરણાત્ સુભગો ભવેત્ ॥

મુક્તો ભવત્ય્ અસંદેહં તત્ર સ્નાનાદિના નરઃ
સ્ત્રી સતી સંગમે તસ્મિન્ન્ ઋતુસ્નાતા ચ નારદ ॥

વન્ધ્યાપિ જનયેત્ પુત્રં ત્રિમાસાત્ પતિના સહ
સ્નાનદાનેન વર્તન્તી નાન્યથા મદ્વચો ભવેત્ ॥

અપ્સરોયુગમ્ આખ્યાતં તીર્થં યેન ચ હેતુના
તત્રેદં કારણં વક્ષ્યે શૃણુ નારદ યત્નતઃ ॥

સ્પર્ધાસીન્ મહતી બ્રહ્મન્ વિશ્વામિત્રવસિષ્ઠયોઃ
તપસ્યન્તં ગાધિસુતં બ્રાહ્મણ્યાર્થે યતવ્રતમ્ ॥

ગઙ્ગાદ્વારે સમાસીનં પ્રેરિતેન્દ્રેણ મેનકા
તં ગત્વા તપસો ભ્રષ્ટં કુરુ ભદ્રે મમાજ્ઞયા ॥

તદોક્તેન્દ્રેણ સા મેના વિશ્વામિત્રં તપશ્ચ્યુતમ્
કૃત્વા કન્યાં તથા દત્ત્વા જગામેન્દ્રપુરં પુનઃ ॥

તસ્યાં ગતાયાં સસ્માર ગાધિપુત્રો ઽખિલં કૃતમ્
તં તુ દેશં પરિત્યજ્ય તીર્થં તુ સુરવલ્લભમ્ ॥

જગામ દક્ષિણાં ગઙ્ગાં યત્ર કાલઞ્જરો હરઃ
તપસ્યન્તં તદોવાચ પુનર્ ઇન્દ્રઃ સહસ્રદૃક્ ॥

ઉર્વશીં ચ તતો મેનાં રમ્ભાં ચાપિ તિલોત્તમામ્
નૈવેત્ય્ ઊચુર્ ભયત્રસ્તાઃ પુનર્ આહ શચીપતિઃ ॥

ગમ્ભીરાં ચાતિગમ્ભીરામ્ ઉભે યે ગર્વિતે તદા
તે ઊચતુર્ ઉભે દેવં સહસ્રાક્ષં પુરંદરમ્ ॥

આવાં ગત્વા તપસ્યન્તં ગાધિપુત્રં મહાદ્યુતિમ્
ચ્યાવયાવો નૃત્યગીતૈ રૂપયૌવનસંપદા ॥

યાસામ્ અપાઙ્ગે હસિતે વાચિ વિભ્રમસંપદિ
નિત્યં વસતિ પઞ્ચેષુસ્ તાભિઃ કો ઽત્ર ન જીયતે ॥

તથેત્ય્ ઉક્તે સહસ્રાક્ષે તે આગત્ય મહાનદીમ્
દદૃશાતે તપસ્યન્તં વિશ્વામિત્રં મહામુનિમ્ ॥

મૃત્યોર્ અપિ દુરાધર્ષં ભૂમિસ્થમ્ ઇવ ધૂર્જટિમ્
સહસ્રમ્ એકં વર્ષાણામ્ ઈક્ષિતું ન ચ શક્નુતઃ ॥

દૂરે સ્થિતે નૃત્યગીત ચાટુકારરતે તદા
વિલોક્ય મુનિશાર્દૂલસ્ તતઃ કોપાકુલો ઽભવત્ ॥

પ્રતીપાચરણં દૃષ્ટ્વા ક્રોધઃ કસ્ય ન જાયતે
નિસ્પૃહો ઽપિ મહાબાહુસ્ તમ્ ઇન્દ્રં પ્રહસન્ન્ ઇવ ॥

આભ્યાં મુક્તઃ સહસ્રાક્ષો હ્ય્ અપ્સરોભ્યાં બ્રુવન્ન્ ઇવ
શશાપ તે સ ગાધેયો દ્રવરૂપે ભવિષ્યથઃ ॥

દ્રવિતું માં સમાયાતે યતસ્ ત્વ્ ઇહ તતો લઘુ
તતઃ પ્રસાદિતસ્ તાભ્યાં શાપમોક્ષં ચકાર સઃ ॥

ભવેતાં દિવ્યરૂપે વાં ગઙ્ગયા સંગતે યદા
તચ્છાપાત્ તે નદીરૂપે તત્ક્ષણાત્ સંબભૂવતુઃ ॥

અપ્સરોયુગમ્ આખ્યાતં નદીદ્વયમ્ અતો ઽભવત્
તાભ્યાં પરસ્પરં ચાપિ તાભ્યાં ગઙ્ગાસુસંગમઃ ॥

સર્વલોકેષુ વિખ્યાતો ભુક્તિમુક્તિપ્રદઃ શિવઃ
તત્રાસ્તે દૃષ્ટ એવાસૌ સર્વસિદ્ધિપ્રદાયકઃ ॥

તત્ર સ્નાત્વા તુ તં દૃષ્ટ્વા મુચ્યતે સર્વબન્ધનાત્ ॥