બ્રહ્મ પુરાણ · અધ્યાય 113

ઇદમ્ અપ્ય્ અપરં તીર્થં દેવાનામ્ અપિ દુર્લભમ્
બ્રહ્મતીર્થમ્ ઇતિ ખ્યાતં ભુક્તિમુક્તિપ્રદં નૃણામ્ ॥

સ્થિતેષુ દેવસૈન્યેષુ પ્રવિષ્ટેષુ રસાતલમ્
દૈત્યેષુ ચ મુનિશ્રેષ્ઠ તથા માતૃષુ તાન્ અનુ ॥

મદીયં પઞ્ચમં વક્ત્રં ગર્દભાકૃતિ ભીષણમ્
તદ્ વક્ત્રં દેવસૈન્યેષુ મયિ તિષ્ઠત્ય્ ઉવાચ હ ॥

હે દૈત્યાઃ કિં પલાયન્તે ન ભયં વો ઽસ્તુ સત્વરમ્
આગચ્છન્તુ સુરાન્ સર્વાન્ ભક્ષયિષ્યે ક્ષણાદ્ ઇતિ ॥

નિવારયન્તં મામ્ એવં ભક્ષણાયોદ્યતં તથા
તં દૃષ્ટ્વા વિબુધાઃ સર્વે વિત્રસ્તા વિષ્ણુમ્ અબ્રુવન્ ॥

ત્રાહિ વિષ્ણો જગન્નાથ બ્રહ્મણો ઽસ્ય મુખં લુન
ચક્રધૃગ્ વિબુધાન્ આહ ચ્છેદ્મિ ચક્રેણ વૈ શિરઃ ॥

કિં તુ તચ્ છિન્નમ્ એવેદં સંહરેત્ સચરાચરમ્
મન્ત્રં બ્રૂમો ઽત્ર વિબુધાઃ શ્રૂયતાં સર્વમ્ એવ હિ ॥

ત્રિનેત્રઃ કશિરશ્ છેત્તા સ ચ ધત્તે ન સંશયઃ
મયા ચ શંભુઃ સર્વૈશ્ ચ સ્તુતઃ પ્રોક્તસ્ તથૈવ ચ ॥

યાગઃ ક્ષણી દૃષ્ટફલે ઽસમર્થઃ સ નૈવ કર્તુઃ ફલતીતિ મત્વા
ફલસ્ય દાને પ્રતિભૂર્ જટીતિ નિશ્ચિત્ય લોકઃ પ્રતિકર્મ યાતઃ

તતઃ સુરેશઃ સંતુષ્ટો દેવાનાં કાર્યસિદ્ધયે
લોકાનામ્ ઉપકારાર્થં તથેત્ય્ આહ સુરાન્ પ્રતિ ॥

તદ્વક્ત્રં પાપરૂપં યદ્ ભીષણં લોમહર્ષણમ્
નિકૃત્ય નખશસ્ત્રૈશ્ ચ ક્વ સ્થાપ્યં ચેત્ય્ અથાબ્રવીત્ ॥

તત્રેલા વિબુધાન્ આહ નાહં વોઢું શિરઃ ક્ષમા
રસાતલમ્ અથો યાસ્યે ઉદધિશ્ ચાપ્ય્ અથાબ્રવીત્ ॥

શોષં યાસ્યે ક્ષણાદ્ એવ પુનશ્ ચોચુઃ શિવં સુરાઃ
ત્વયૈવૈતદ્ બ્રહ્મશિરો ધાર્યં લોકાનુકમ્પયા ॥

અચ્છેદે જગતાં નાશશ્ છેદે દોષશ્ ચ તાદૃશઃ
એવં વિમૃશ્ય સોમેશો દધાર કશિરસ્ તદા ॥

તદ્ દૃષ્ટ્વા દુષ્કરં કર્મ ગૌતમીં પ્રાપ્ય પાવનીમ્
અસ્તુવઞ્ જગતામ્ ઈશં પ્રણયાદ્ ભક્તિતઃ સુરાઃ ॥

દેવેષ્વ્ અમિત્રં કશિરો ઽતિભીમં તાન્ ભક્ષણાયોપગતં નિકૃત્ય
નખાગ્રસૂચ્યા શકલેન્દુમૌલિસ્ ત્યાગે ઽપિ દોષાત્ કૃપયાનુધત્તે

તત્ર તે વિબુધાઃ સર્વે સ્થિતા યે બ્રહ્મણો ઽન્તિકે
તુષ્ટુવુર્ વિબુધેશાનં કર્મ દૃષ્ટ્વાતિદૈવતમ્ ॥

તતઃ પ્રભૃતિ તત્ તીર્થં બ્રહ્મતીર્થમ્ ઇતિ શ્રુતમ્
અદ્યાપિ બ્રહ્મણો રૂપં ચતુર્મુખમ્ અવસ્થિતમ્ ॥

શિરોમાત્રં તુ યઃ પશ્યેત્ સ ગચ્છેદ્ બ્રહ્મણઃ પદમ્
યત્ર સ્થિત્વા સ્વયં રુદ્રો લૂનવાન્ બ્રહ્મણઃ શિરઃ ॥

રુદ્રતીર્થં તદ્ એવ સ્યાત્ તત્ર સાક્ષાદ્ દિવાકરઃ
દેવાનાં ચ સ્વરૂપેણ સ્થિતો યસ્માત્ તદ્ ઉત્તમમ્ ॥

સૌર્યં તીર્થં તદ્ આખ્યાતં સર્વક્રતુફલપ્રદમ્
તત્ર સ્નાત્વા રવિં દૃષ્ટ્વા પુનર્જન્મ ન વિદ્યતે ॥

મહાદેવેન યચ્ છિન્નં બ્રહ્મણઃ પઞ્ચમં શિરઃ
ક્ષેત્રે ઽવિમુક્તે સંસ્થાપ્ય દેવતાનાં હિતં કૃતમ્ ॥

બ્રહ્મતીર્થે શિરોમાત્રં યો દૃષ્ટ્વા ગૌતમીતટે
ક્ષેત્રે ઽવિમુક્તે તસ્યૈવ સ્થાપિતં યો ઽનુપશ્યતિ
કપાલં બ્રહ્મણઃ પુણ્યં બ્રહ્મહા પૂતતાં વ્રજેત્ ॥