બોધિચર્યાવતાર · અધ્યાય 3

અપાયદુઃખવિશ્રામં સર્વસત્ત્વૈઃ કૃતંશુભં
અનુમોદે પ્રમોદેન સુખં તિષ્ઠન્તુ દુઃખિતાઃ ॥

સંસારદુઃખનિર્મોક્ષમ્ અનુમોદે શરીરિણાં
બોધિસત્ત્વત્વબુદ્ધત્વમ્ અનુમોદે ચ તાયિનામ્ ॥

ચિત્તોત્પાદસમુદ્રાંશ્ચ સર્વસત્ત્વસુખાવહાન્
સર્વસત્ત્વહિતાધાનાન્ અનુમોદે ચ શાસિનામ્ ॥

સર્વાસુ દિક્ષુ સંબુદ્ધાન્ પ્રાર્થયામિ કૃતાઞ્જલિઃ
ધર્મપ્રદીપં કુર્વન્તુ મોહાદ્દુઃખપ્રપાતિનામ્ ॥

નિર્વાતુકામાંશ્ચ જિનાન્ યાચયામિ કૃતાઞ્જલિઃ
કલ્પાનનન્તાંસ્તિષ્ઠન્તુ મા ભૂદન્ધમિદં જગત્ ॥

એવં સર્વમિદં કૃત્વા યન્મયાસાદિતં શુભં
તેન સ્યાં સર્વસત્ત્વાનાં સર્વદુઃખપ્રશાન્તિકૃત્ ॥

ગ્લાનાનામસ્મિ ભૈષજ્યં ભવેયં વૈદ્ય એવ ચ
તદુપસ્થાયકશ્ચૈવ યાવદ્રોગાપુનર્ભવઃ ॥

ક્ષુત્પિપાસાવ્યથાં હન્યામ્ અન્નપાનપ્રવર્ષણૈઃ
દુર્ભિક્ષાન્તરકલ્પેષુ ભવેયં પાનભોજનમ્ ॥

દરિદ્રાણાં ચ સત્ત્વાનાં નિધિઃ સ્યામહમક્ષયઃ
નાનોપકરણાકારૈર્ ઉપતિષ્ઠેયમગ્રતઃ ॥

આત્મભાવાંસ્તથા ભોગાન્ સર્વત્રાધ્વગતં શુભં
નિરપેક્ષસ્ત્યજામ્યેષ સર્વસત્ત્વાર્થસિદ્ધયે ॥

સર્વત્યાગશ્ચ નિર્વાણં નિર્વાણાર્થિ ચ મે મનઃ
ત્યક્તવ્યં ચેન્મયા સર્વં વરં સત્ત્વેષુ દીયતાં ॥

યથાસુખીકૃતશ્ચાત્મા મયાયં સર્વદેહિનાં
ઘ્નન્તુ નિન્દન્તુ વા નિત્યમ્ આકિરન્તુ ચ પાંસુભિઃ ॥

ક્રીડન્તુ મમ કાયેન હસન્તુ વિલસન્તુ ચ
દત્તસ્તેભ્યો મયા કાયશ્ ચિન્તયા કિં મયાનયા ॥

કારયન્તુ ચ કર્માણિ યાનિ તેષાં સુખાવહં
અનર્થઃ કસ્યચિન્મા ભૂન્ મામાલમ્બ્ય કદાચન ॥

યેષાં ક્રુદ્ધાપ્રસન્ના વા મામાલમ્બ્ય મતિર્ભવેત્
તેષાં સ એવ હેતુઃ સ્યાન્ નિત્યં સર્વાર્થસિદ્ધયે ॥

અભ્યાખ્યાસ્યન્તિ માં યે ચ યે ચાન્યે ઽપ્યપકારિણઃ
ઉત્પ્રાસકાસ્તથાન્યે ઽપિ સર્વે સ્યુર્બોધિભાગિનઃ ॥

અનાથાનામહં નાથઃ સાર્થવાહશ્ચ યાયિનાં
પારેપ્સૂનાં ચ નૌભૂતઃ સેતુઃ સઙ્ક્રમ એવ ચ ॥

દીપાર્થિનામહં દીપઃ શય્યા શય્યાર્થિનામહં
દાસાર્થિનામહં દાસો ભવેયં સર્વદેહિનાં ॥

ચિન્તામણિર્ભદ્રઘટઃ સિદ્ધવિદ્યા મહૌષધિઃ
ભવેયં કલ્પવૃક્ષશ્ચ કામધેનુશ્ચ દેહિનાં ॥

પૃથિવ્યાદીનિ ભૂતાનિ નિઃશેષાકાશવાસિનાં
સત્ત્વાનામપ્રમેયાણાં યથાભોગાન્યનેકધા ॥

એવમાકાશનિષ્ઠસ્ય સત્ત્વધાતોરનેકધા
ભવેયમુપજીવ્યો ઽહં યાવત્સર્વે ન નિર્વૃતાઃ ॥

યથા ગૃહીતં સુગતૈર્ બોધિચિત્તં પુરાતનૈઃ
તે બોધિસત્ત્વશિક્ષાયામ્ આનુપૂર્વ્યા યથા સ્થિતાઃ ॥

તદ્વદુત્પાદયામ્યેષ બોધિચિત્તં જગદ્ધિતે
તદ્વદેવ ચ તાઃ શિક્ષાઃ શિક્ષિષ્યામિ યથાક્રમં ॥

એવં ગૃહીત્વા મતિમાન્ બોધિચિત્તં પ્રસાદતઃ
પુનઃ પૃષ્ઠસ્ય પુષ્ટ્યર્થં ચિત્તમેવં પ્રહર્ષયેત્ ॥

અદ્ય મે સફલં જન્મ સુલબ્ધો માનુષો ભવઃ
અદ્ય બુદ્ધકુલે જાતો બુદ્ધપુત્રો ઽસ્મિ સામ્પ્રતં ॥

તથાધુના મયા કાર્યં સ્વકુલોચિતકારિણાં
નિર્મલસ્ય કુલસ્યાસ્ય કલઙ્કો ન ભવેદ્યથા ॥

અન્ધઃ સઙ્કરકૂટેભ્યો યથા રત્નમવાપ્નુયાત્
તથા કથંચિદપ્યેતદ્ બોધિચિત્તં મમોદિતં ॥

જગન્મૃત્યુવિનાશાય જાતમેતદ્રસાયનં
જગદ્દારિદ્ર્યશમનં નિધાનમિદમક્ષયં ॥

જગદ્વ્યાધિપ્રશમનં ભૈષજ્યમિદમુત્તમં
ભવાધ્વભ્રમણશ્રાન્તો જગદ્વિશ્રામપાદપઃ ॥

દુર્ગત્યુત્તરણે સેતુઃ સામાન્યઃ સર્વયાયિનાં
જગત્ક્લેશોષ્મશમન ઉદિતશ્ચિત્તચન્દ્રમાઃ ॥

જગદજ્ઞાનતિમિર પ્રોત્સારણમહારવિઃ
સદ્ધર્મક્ષીરમથનાન્ નવનીતં સમુત્થિતં ॥

સુખભોગબુભુક્ષિતસ્ય વા જનસાર્થસ્ય ભવાધ્વચારિણઃ
સુખસત્રમિદં હ્યુપસ્થિતં સકલાભ્યાગતસત્ત્વતર્પણં ॥

જગદદ્ય નિમન્ત્રિતં મયા સુગતત્વેન સુખેન ચાન્તરા
પુરતઃ ખલુ સર્વતાયિનામ્ અભિનન્દન્તુ સુરાસુરાદયઃ ॥