બોધસાર · અધ્યાય 2

[પ્. 14-]
અથ શિષ્યવિવેકઃ ।
બીજં ગુરુપદેશો હિ જિજ્ઞાસુઃ ક્ષેત્રમુચ્યતે ।
વિવેકાંકુરજો બોધદ્રુમો મોક્ષસ્તુ તત્ફલમ્

યદ્યપિ ક્ષેત્રબીજાભ્યાં વિના ન દ્રુમસંભવઃ ।
કિં તુ બીજમુપાદાનં નિમિત્તં ક્ષેત્રમુચ્યતે

દ્રુમો બીજપરીણામો ન ક્ષેત્રપરિણામકઃ ।
બોધો ગુરુપરીણામો ન શિષ્યપરિણામકઃ

દ્રુમો હિ બીજજાતીયઃ ક્ષેત્રજાતીયકો ન હિ ।
બોધો હિ ગુરુજાતીયઃ શિષ્યજાતીયકો ન હિ

બીજેન બીજજાતીયસ્તરુઃ ક્ષેત્રે સમર્પિતઃ ।
ગુરુણા સ્વાત્મજાતીયો બોધઃ શિષ્યે સમર્પિતઃ

વહ્નિપ્રભા હિ વર્ત્તિસ્થા તમો હન્તિ પ્રકાશતે ।
તમોહન્ત્રી પ્રકાશાત્મા પ્રભૈવ ન તુ વર્ત્તિકા

ગુરુપ્રભા હિ શિષ્યસ્થા તમો હન્તિ પ્રકાશતે ।
તમોહન્તા પ્રકાશાત્મા ગુરુરેવ ન શિષ્યકઃ

યદગ્નિઃ કાષ્ઠમારુહ્ય ભસ્મસાત્કુરુતે પુરીમ્ ।
ભસ્માસાત્કારણં તત્ર ગુણો વહ્નેર્ન કાષ્ઠગઃ

બોધાત્મના ગુરુઃ શિષ્યમાવિશ્ય દહતિ ક્ષણાત્ ।
યદ્દ્વૈતં સા ગુરોઃ શક્તિર્ન શિષ્યસ્યેતિ નિર્ણયઃ

યદ્યપ્યુદયને ભાનોર્યથા પદ્મં પ્રકાશતે ।
ન કાશન્તે તથા પદ્માઃ કાષ્ઠપાષાણમૃણ્મયાઃ

પ્રકાશકો રવિર્યદ્વત્પદ્મમેવ વિકાસયેત્ ।
ગુરુસ્તથા બોધકઃ સઞ્છિષ્યમેવ પ્રબોધયેત્

પ્રકાશકસ્ય મહિમા પ્રકાશ્યાદધિકઃ કિલ ।
સૂક્ષ્મં વિશેષં વક્ષ્યામિ ગુરુસૂર્યસ્ય તં શૃણુ

તત્તદ્વિવેકવૈરાગ્યયુક્તવેદાન્તયુક્તિભિઃ ।
શિષ્યં નયતિ ગુર્વર્કઃ સ્વૈક્યં સ્વાદ્ભિન્નમપ્યહો

વિકાસકોઽપિ તપનો ન પદ્મં સ્વૈકતાં નયેત્ ।
તસ્માત્સર્વાત્મભાવેન સેવ્યા શ્રીગુરુપાદુકા

તત્સત્યં દાતૃપાત્રાભ્યાં વિના દાનં ન સિદ્ધ્યતિ ।
તથાપિ પાત્રં પાત્રં સ્યાદ્દાતા પરમકારણમ્

ભવેત્સ્પર્શમણિસ્પર્શાલ્લોહં સ્વર્ણં ન તન્મણિઃ ।
ગુરુસ્પર્શમણિસ્પર્શાત્સ એવ ભવતિ ક્ષણાત્

એવં વિવેકતો ધીમન્નુપયોગો દ્વયોરપિ ।
શિષ્યો નિમિત્તમાત્રં સ્યાદ્ગરિષ્ઠા ગુરુપાદુકા

ઉપદેશક્રમો રામ વ્યવસ્થામાત્રપાલનમ્ ।
ઇત્યાદિ વચનં તત્તુ શિષ્યોત્સાહવિવૃદ્ધયે

સિદ્ધાન્તઃ સર્વતન્ત્રાણાં સદ્યઃ પ્રત્યયકારકઃ ।
સર્વદા ભાવનીયોઽયં ગુરુશિષ્યવિનિર્ણયઃ