બોધસાર · અધ્યાય 14.9

[પ્. 296-]
ભૂમિકાશાસ્ત્રાર્થનિર્ણયઃ ।
ભૂમિકાત્રિતયં જાગ્રચ્ચતુર્થી સ્વપ્ન ઉચ્યતે ।
તાવતી સાધકાવસ્થા તારતમ્યેન યોગિનામ્

પઞ્ચમીં તુ સમારભ્ય સિદ્ધાવસ્થૈવ સા ત્રિધા ।
તિસૃણામપ્યવસ્થાનાં દૃષ્ટાન્તોઽત્ર નિરૂપ્યતે

સુષુપ્તેઃ પ્રથમાવસ્થા તસ્યાં યત્સુખમાપ્યતે ।
સુષુપ્તેર્યા ઘનાવસ્થા તસ્યામપિ તદેવ હિ

સુખં ઘનસુષુપ્તૌ તત્સુખં ગાઢસુષુપ્તકે ।
તુર્યાયામપિ સપ્તમ્યામાનન્દાનુભવઃ સમઃ

તથા ય એવ પઞ્ચમ્યાં ષષ્ઠ્યામપિ સ એવ હિ ।
તુર્યાયામપિ સપ્તમ્યાં બ્રહ્માનન્દઃ સ એવ હિ

અભ્યાસતારતમ્યેન તારતમ્યે ચિરસ્થિતૌ ।
અપરોક્ષાનુભૂતેસ્તુ તારતમ્યં મનાઙ્ગ હિ

નાસ્વાદિતા સિતા યાવત્તાવન્નાસ્વાદિતૈવ સા ।
એકદાસ્વાદિતા ચેત્સા નૈવ નાસ્વાદિતા ભવેત્

જાતા ચેત્સા તુ જાતૈવ જાતુ નાજાતતાં ભજેત્ ।
કથં ભૂયો ભ્રમત્યેષ ભ્રાન્તિરેવ ગતા યદિ

અથ કશ્ચિદ્વિશેષઃ ।
તુરીયા પ્રથમાભાસે વિદ્યુદાભાસલક્ષણા ।
તતશ્ચઞ્ચલદીપાભા તતો નિશ્ચલદીપવત્

સૂર્યપ્રભાવચ્ચ તતઃ સપ્તમી ચિરવર્ત્તિની ।
ઉદયાસ્તવિહીના સા દિનપક્ષર્ત્તુવત્સરમ્

પુષ્કલા નિશ્ચલા પૂર્ણા પરમાનન્દસુન્દરી

યેષાં ધ્યાનકલાયાં ચ લીયન્તે ગુણપઙ્ક્તયઃ ।
યેષાં કૃપાકટાક્ષેણ સદ્યો મુક્તિરવાપ્યતે

પઞ્ચમીમથવા ષષ્ઠીં સપ્તમીં વા સમાશ્રિતાઃ ।
ન તેષાં પુનરાવૃત્તિઃ કલ્પકોટિશતૈરપિ

પૂર્વાવસ્થાચતુષ્કે યે સ્થિતા દેહં વિહાય તે ।
પુનર્દેહાન્તરં પ્રાપ્ય બ્રહ્માભ્યાસં પ્રકુર્વતે

યોગભ્રષ્ટાસ્ત ઉચ્યન્તે ક્રમેણ બ્રહ્મગામિનઃ ।
યોગિનો યોગસિદ્ધાશ્ચ દત્તાદ્યા જનકાદયઃ

ઈશ્વરાનુગ્રહં પ્રાપ્તા અર્વાચીનાશ્ચ કે ચન ।
સ્વરૂપાનુભવં પ્રાપ્તા મુક્તાસ્તે સર્વ એવ હિ

સુષુપ્તૌ કેચિદાશ્વસ્તાઃ કેચિદ્ઘનસુષુપ્તકે ।
કેચિદ્ગાઢસુષુપ્તૌ ચ સર્વેષામમૃતં સમમ્