ભિક્ષુણીવિનય · અધ્યાય 9

ભિક્ષુણી પ્રકીર્ણક 4
શ્રોણિભણ્ડકપ્રતિસંયુક્તં
258. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । યથૈવ વેઠકસ્ય એવમ્ એવાર્થોત્પત્તિઃ કર્તવ્યા । સા પ્રતિકૃત્ય્ઽ એવ ઉત્તરિત્વા શ્રોણીભણ્ડકમ્ આબન્ધિત્વા આહ । પ્રજાપતી પ્રજાપતિ નિધ્યાયથ માં કિમ્ અહમ્ શોભામિ ન શોભામીતિ । તા દાન્ આહંસુઃ । કિમ્ આર્યાય । પેયાલમ્ । યાવદ્ આમ ભગવન્ । ભગવાન્ આહ તેન હિ ન ક્ષમતિ શ્રોણીભણ્ડં । શ્રોણીભણ્ડકપ્રતિસંયુક્તં । શ્રોણીભણ્ડકન્ નામ એતે ભવન્તિ । શઙ્ખાવર્ત્તકા વા શિરિકા વા પીલુકા વા વિદ્રુમા વા અક્ષરક્ષા વા સુવર્ણરૂપ્યમયા વા મણિમયા વા પ્રકાલકા વા અન્તમસતો સૂત્રમણિકા વા બન્ધતિ । તેન ચ શ્રોણીભણ્ડકછન્દં વિનોદયતિ વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયતિ । ઇદમ્ ઉચ્યતે શ્રોણીભણ્ડકપ્રતિસંયુક્તં ॥ ણ્ક ॥
ભિક્ષુણીપ્રકિર્ણક 5
ગૃહિણિભણ્ડકપ્રતિસંયુક્તં
259. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । એષૈવાર્થોત્પત્તિઃ યાવદ્ ગૃહિણીભણ્ડકમ્ આબન્ધિત્વા યાવદ્ ભગવાન્ આહ । તેન હિ ન ક્ષમતિ ગૃહિણીભણ્ડકં । ગૃહિણીભાણ્ડકન્ નામ એતે ભવન્તિ । મૂર્ધાપિધાનકા વા । વલયા વા । કર્ણિકા વા । ટિક્કા વા । વેઠકા વા । હર્ષકા વા । હારા વા । અર્ધહારા વા અપરઞ્જગ વા । કટકા વા । શઙ્ખકા વા । નૂપુરા વા । અઙ્ગુલીયકા વા । યદ્ વા પુનર્ અન્યદ્ અપિ કિઞ્ચિદ્ ગૃહિણીભાણ્ડં સર્વન્ ન ક્ષમતિ । સા એષા ભિક્ષુણી ગૃહિણીભણ્ડકમ્ આબન્ધયતિ વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયતિ । અથ દાનિ ભૈષજ્યભણ્ડકમ્ આબન્ધતિ જ્વરસૂત્રકમ્ વા અનાપત્તિઃ । ઇદમ્ ઉચ્યતે ગૃહિણીભાણ્ડકપ્રતિસંયુક્તં ॥ તૃ ॥
ભિક્ષૂણીપ્રકિર્ણક 6
ગૃહિણીઅલઙ્કારપ્રતિસંયુક્તં
260. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । તાયો દાનિ શાકિયકન્યાયો કોલિતકન્યાયો મલ્લકન્યાયો મહાન્તેહિ કુલેહિ પ્રવ્રજિતા અલઙ્કારિકાન્ય્ આદાય । કુમારિકાનાં વુહ્યન્તીનાં ઉત્સવસમયે તિથિ પર્વણ્યા દેવયાત્રાદિષુ કૃતકાનિ ભાણ્ડકાનિ દદન્તી । જનો દાનિ ઓજ્ઝાયતિ । નેયં પ્રવ્રજ્યા વાણિજેયં । એતં પ્રકરણં । પેયાલં યાવદ્ ભગવાન્ આહ । તેન હિ ન ક્ષમતિ ગૃહિણીઅલઙ્કારં ધારયિતું । યદિ કાચિદ્ ગૃહિણી પ્રવ્રજતિ યદિ તાય કિઞ્ચિદ્ અલઙ્કારં ભવતિ વક્તવ્યા વિસર્જેહિ । અથ દાનિ પશ્યતિ દુર્ભિક્ષ વા ભવેય પિણ્ડપાતો વા ન લભ્યેત જરાદુર્બલા વા ભવતિ વ્યાધિદુર્બલા વા ગૈલાન્યમ્ વા કિઞ્ચિદ્ ભવિષ્યતિ અલ્પલાભો માતૃગ્રામો મા વિહન્યેયા તિ । પિણ્ડં કારયિત્વા પર્વ્રાજયિતવ્યા । સા એષા ભિક્ષુણી અલઙ્કારમ્ અપરિત્યાજયિત્વા પ્રવ્રજેતિ વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયતિ । ભિક્ષોર્ અપ્ય્ એષ એવં વિધિર્ । ઇદમ્ ઉચ્યતે ગૃહિણીઅલઙ્કારપ્રતિસંયુક્તં ॥ ફુ ॥
ભિક્ષુણીપ્રકિર્ણક 7
વેશ્યાપ્રતિસંયુક્તં
261. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । તાયો દાનિ ભિક્ષુણીયો શાકીયકન્યાયો કોલિયકન્યાયો મલ્લકન્યાયો મહાકુલેહિ પ્રવ્રજિતા ચેટિકામ્ આદાય પ્રવ્રજન્તિ । તાયો ચેટિકાયો પ્રાસાદિકાયો દર્શનીયાયો વેશ્યં (!) વાહયન્તિ । જનો દનિ ઓજ્ઝાયતિ । નેયં પ્રવ્રજ્યા ગણિકા ઇમા । એતં પ્રકરણં ભિક્ષુણીહિ શ્રુતં । યાવદ્ આમ ભગવન્ । ભગવાન્ આહ । એવં ચ નામ યૂયં વેશ્યામ્ ઉપસ્થાપયથ । તેન હિ ન ક્ષમતિ વેશ્યામ્ (!) ઉપસ્થાપયિતું । સા એષા ભિક્ષુણી વેશ્યામ્ ઉપસ્થાપયતિ તેન જીવિકાં કલ્પયતિ વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયતિ । ઇદમ્ ઉચ્યતે વેશ્યાપ્રતિસંયુક્તં ॥ ગ્રા ॥
ભિક્ષુણીપ્રકીર્ણક 8
આરામિકિનિપ્રતિસંયુક્તં
262.ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । ભગવતા દાનિ શિક્ષાપદં પ્રજ્ઞપ્તં । ન ક્ષમતિ વેશ્યામ્ ઉપસ્થાપયિતું તિ । તાયો દાનિ શાકિયકન્યાયો મલ્લકન્યાયો કોલિતકન્યાયો મહાકુલેહિ પ્રવ્રજન્તિ । તાયો દાનિ પૌદ્ગલિકામ્ આરામિકિનીમ્ ઉપસ્થાપેન્તિ । તાયો દાનિ આરામિકિનીયો પ્રાસાદિકાયો જનો દાનિ ઓજ્ઝાયતિ । નેયં પ્રવ્રજ્યા ગણિકા ઇયં । એતં પ્રકરણં ભિક્ષુણીહિ શ્રુતં યાવદ્ આમ ભગવન્ । ભગવાન્ આહ । તેન હિ ન ક્ષમતિ પૌદગલિકામ્ આરામિકિનીમ્ ઉપસ્થાપયિતું । ન ક્ષમતિ આરામિકિની । ના ક્ષમતિ ચેટી । ન ક્ષમતિ કલ્પિયકારી । સા એષા ભિક્ષૂણી યા પૌદ્ગલિકામ્ આરામિકિનીમ્ ઉપસ્થાપયતિ વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયતિ । ઇદમ્ ઉચ્યતે આરામિકિનીપ્રતિસંયુક્તમ્ ॥ હ્રા ॥
ભિક્ષૂણીપ્રકીર્ણક 9
સંકક્ષિકાપ્રતિસંયુક્તં
263. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । અપરા દાનિ ભિક્ષુણી પ્રાસાદિકા દર્શનીયા । તાયે દાનિ પીનેહિ સ્તનેહિ ગચ્છન્તીય ચીવરમ્ ઉત્ક્ષિપીયતિ । સા દાનિ જનેન ઉચ્ચગ્ઘીયતિ । એતં પ્રકરણં ભિક્ષુણીહિ શ્રુતં । પેયાલં । યાવદ્ આમ ભગવન્ । ભગવાન્ આહ તેન સંકક્ષિકા નામ કર્તવ્યા । સમ્કક્ષિકાં પ્રાવરન્તીય તથા પ્રાવરિતવ્યં યથા દાનિ સ્તનાપીડિતા ભવન્તિ । સા એષા ભિક્ષુણી સંકક્ષિકાન્ નોપસ્થાપયતિ વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયતિ । સન્તી ન પ્રાવરયતિ વિનયાતિક્રમઃ ઇદમ્ ઉચ્યતે સંકક્ષિકાપ્રતિસંયુક્તં

ભિક્ષુણીપ્રકીર્ણક 10
દકશાટિકાપ્રતિસંયુક્તં
264. ભગવાન્ વૈશાલીયમ્ વિહરતિ । ભદ્રાય દાનિ કાપિલેય્યા અર્થોત્પત્તિઃ કર્તવ્યા । યાવદ્ ભગવાન્ આહ । તેન હિ ન ક્ષમતિ નગ્નિકાયા સ્નાતું । દકશાટિકાય સ્નાપિતવ્યં । દકશાટિકાપ્રતિસંયુક્તં । ન ક્ષમતિ નદીયમ્ વા ઓઘે વા પુષ્કિરિણીયમ્ વા તડાગે વા નગ્નિકાય સ્નાપિતું । દકશાટિકાય સ્નાપિતવ્યં । નગ્નિકા સ્નાયતિ વિનયાતિક્રમઃ । અથ દાનિ વિહારે ગુપ્તે પ્રદેશે નગ્નિકા સ્નાયત્ય્ અનાપત્તિઃ । ઇદમ્ ઉચ્યતે દકશાટિકાપ્રતિસંયુક્તં ॥ ઌ ॥
॥ પ્રથમો વર્ગઃ ॥
ભિક્ષુણીપ્રકીર્ણક 11
તલઘાતપ્રતિસંયુક્તં
265. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયં વિહરતિ । ભિક્ષુણીવિહારો ચ ગૃહિકુલં ચ કચ્છાન્તરિતા । તાયો દાનિ ભિક્ષુણીયો કામરાગેણ ખજ્જન્તિ । તાયો દાનિ હસ્તતલેનાઙ્ગજાતં પ્રસ્ફોટયન્તિ । સો મનુષ્યો પુનો પુનો શબ્દં શૃણોતિ । સો દાન્ આહ । કિમ્ એતન્ તિ । સા દાનિ સ્ત્રી આહ । ભવતુ આર્યપુત્ર અહમ્ એતં જાનામિ કિન્ તવાનેન જ્ઞાનેન । આહ । નહિ આચિક્ષાહિ । આહ । એતા આર્યમિશ્રિકાયો બ્રહ્મચારિણીયો કામરાગેન ખજ્જન્તીયો હસ્તતલેન આસ્ફોટયન્તિ આઙ્ગજાતં । તેન દાનિ મનુષ્યેણ ઓજ્ઝાપિતં । એતં પ્રકરણં ભિક્ષૂણીહિ શ્રુતં । યાવદ્ ભગવાન્ અહ । તેન હિ ન ક્ષમતિ તલઘાતકં । તલઘાતપ્રતિસંયુક્તં । સા એષા ભિક્ષુણી હસ્તતલેનાઙ્ગજાતમ્ આસ્ફોટયતિ પાત્રેણ વા કુપાત્રેણ વા કંસિકાય વા વિડલ્લાય વા અન્યેન વા પુન કેનચિત્ તેન ચ કામરાગં વિનોદયતિ વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયતિ । ઇદમ્ ઉચ્યતે તલઘાતકપ્રતિસંયુક્તં ॥ [1] ॥
ભિક્ષૂણી પ્રકીર્ણક 12
જતુમટ્ઠકપ્રતિસંયુક્તં
266. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયં વિહરતિ । અપરાય દાનિ ભિક્ષુણીય કામરાગેણ ખજ્જન્તીય જતુમટ્ઠકં મઞ્ચકં યન્ત્રિતં । અત્ર વિપ્રતિપદ્યિષ્યન્ તિ । તદ્ અનન્તરમ્ અગ્નિર્ ઉત્થિતો । તાય દાનિ સંભ્રાન્તાય અસમન્વાહરિત્વા સ મઞ્ચકો બહિન્ નિષ્કાસિતો । મનુષ્યો દાનિ પ્રત્યવેક્ષમાણા અણ્વન્તિ । કહિં અગ્નિર્ ઉત્થિતો કસ્ય ગૃહાદ્ ઉત્થિતો । તેહિ દાનિ સો દૃષ્ટો । તે દાનિ ઓજ્ઝાયન્તિ । એતં પ્રકરણં ભિક્ષુણીહિ શ્રુતં । પે । યાવદ્ ભગવાન્ આહ । તેન હિ ન ક્ષમતિ જતુમટ્ઠકં । જતુમટ્ઠકપ્રતિસંયુક્તં । જતુમટ્ઠકં નામ જતુસ્ય વા લોહસ્ય વા ત્રપુસ્ય વા નાગ્રસ્ય વા હારકૂટસ્ય વા દન્તસ્ય વા ચોડકસ્ય વા મૃત્તિકાય વા અઙ્ગજાતકાકારં કૃત્વા સ્વે અઙ્ગજાતે પ્રવેશેતિ તેન ચ કામ રાગં વિનોદેતિ થુલ્ઽ-અચ્ચયમ્ આસાદયતિ । ઇદમ્ ઉચ્યતે જતુમટ્ઠકપ્રતિસંયુક્તં