ભિક્ષુણીવિનય · અધ્યાય 10

ભિક્ષુણીપ્રકીર્ણક 13, 14
ધોવનાપ્રતિસંયુક્તં
પ્રવેશનાપ્રતિસંયુક્તં
267. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । અથ ખલુ મહાપ્રજાપતી ગૌતમી યેન ભગવાંસ્ તેનોપસંક્રમિત્વા ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા એકાન્તે અસ્થાસિ । એકાન્તસ્થિતા મહાપ્રજાપતી ગૌતમી ભગવન્તં યાચતિ । ભગવન્તં વન્દિત્વા આહ । માતૃગ્રામસ્ય ભગવન્ અઙ્ગજાતં દુર્ગન્ધં ઉપવાયતિ । લભ્યં । ભગવન્ ધોવિતું । ભગવાન્ આહ । લભ્યા । તાયો દાનિ ભિક્ષુણીયો બાહિરબાહિરેણ ધોવન્તિ તથૈવ દુર્ગન્ધં વાયતિ । એતં પ્રકરણં મહાપ્રજાપતી ગૌતમી ભગવન્તં પૃચ્છતિ । લભ્યા ભગવન્ પ્રવેશિય ધોવિતું । ભગવાન્ આહ । લભ્યા ધોવનાપ્રતિસંયુક્તં પ્રવેશનાપ્રતિસંયુક્તં । ભિક્ષુણીય ધોવન્તીય એકમ્ અઙ્ગુલિવેઠકં પ્રવેશયિત્વા ધોવિતવ્યં । ન ક્ષમતિ અતિદૂરં પ્રવેશયિતું । અતિદૂરં પ્રવેશેતિ તેન ચ કામરાગં વિનોદેતિ થૂલ્ઽ-અચ્ચયમ્ આસાદયતિ । ઇદમ્ ઉચ્યતે ધોવનાપ્રતિસંયુક્તં પ્રવેશનાપ્રતિસંયુક્તં ॥ ણ્ક ॥
ભિક્ષુણિપ્રકીર્ણક 15, 16, 17
આનિચોલકપ્રતિસંયુક્તં
268. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । તાસાન્ દાનિ ભિક્ષુણીનામ્ અનુમાસં અનુમાસં ઋતુર્ આગચ્છતિ । લોહિતં શય્યાસનં નાશીયતિ । એતં પ્રકરણં મહાપ્રજાપતી ગૌતમી ભગવતો આરોચેતિ । લભ્યા ભગવન્ શયનાસનગુપ્ત્યર્થં આનીચોલં ધારયિતું । ભગવાન્ આહ । લભ્યં આનીચોલકપ્રતિસંયુક્તં । યસ્યા એષ ઋતુર્ આગચ્છતિ શોણિતં સ્રવતિ તયા આનીચોલકં ધારયિતવ્યં । લેણ્ટકખણ્ડાનિ । નાપિ ક્ષમતિ ગાઢં નાપિ ક્ષમતિ અતિદૂરં પ્રવેશયિતું યથા તેનૈવ કામરાગમ્ વિનોદયેત્ । અથ ખલુ પ્રશિથિલં વ્રણમુખસ્ય પ્રવેશયિતવ્યં । સા એષા ભિક્ષુણી અતિદૂરમ્ વા પ્રવેશેતિ ગાઢમ્ વા પ્રવેશેતિ યથા તેનૈવ કામરાગમ્ વિન્દોદેતિ સ્થૂલ્ઽ-અચ્ચયમ્ આસાદયતિ । ઇદમ્ ઉચ્યતે આનીચોલકપ્રતિસંયુક્તં ॥ તૃ ॥
ભિક્ષુણીપ્રકીર્ણક 16
સ્ત્રીતીર્થપ્રતિસંયુક્તં
269. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । તાયો દાનિ ભિક્ષુણીયો સ્ત્રીતીર્થે આનીચોલં ધોવન્તિ । સ્ત્રિયો દાનિ ઓજ્ઝાયન્તિ । સર્વમ્ ઇદમ્ તીર્થં રુધિરેણ વિટ્ટાલિતં । એતં પ્રકરણં । પેયાલં । યાવદ્ ભગવાન્ આહ । તેન હિ ન ક્ષમતિ સ્ત્રિતીર્થે આનીચોલકં ધોવિતું । સ્ત્રીતીર્થપ્રતિસંયુક્તં । સા એષા ભિક્ષુણી આનીચોલકં સ્ત્રીતીર્થે ધોવતિ વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયતિ । ઇદમ્ ઉચ્યતે સ્ત્રીતીર્થપ્રતિસંયુક્તં ॥ ફુ ॥
ભિક્ષુણીપ્રકીર્ણક 17
પુરુષતીર્થપ્રતિસંયુક્તં
270.ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । ભગવતા શિક્ષાપદં પ્રજ્ઞપ્તં । ન ક્ષમતિ સ્ત્રીતીર્થે આનીચોલકં ધોવિતું । તાયો દાનિ ભિક્ષુણીયો પુરુષતીર્થે આનીચોલકં ધોવન્તિ । પેયાલં । યાવત્ સા એષા ભિક્ષુણી આનીચોલકં પુરુષતીર્થે ધોવતિ વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયતિ । ઇદમ્ ઉચ્યતે પુરુષતીર્થપ્રતિસંયુક્તં ॥ ગ્રા ॥
ભિક્ષુણીપ્રકીર્ણક 18
રજકતીર્થપ્રતિસંયુક્તં
271. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । એવમ્ એવ રજકતીર્થે કર્તવ્યં । ભગવાન્ આહ । તેન હિ ન ક્ષમતિ રજકતીર્થે ધોવિતું । અથ ખુ કુણ્ડાલકે વા કટાહકે વા મલ્લકે વા દકાનકે વા ઉદકં ગૃહ્ય એકાન્તે ધોવિતવ્યં । યહિં પર્યાદાનં ગચ્છેય । અથ દાનિ બાહિરોદકં ભવતિ યહિં નિર્વાહો તહિન્ ધોવિતવ્યં । તાનિ લેણ્ટકાનિ શોષયિતવ્યાનિ યદા પુનો ઋતુ નાગચ્છતિ તદા પુનો દાતવ્યાનિ । સા એષા ભિક્ષુણી રજકતીર્થે આનીચોલં ધોવતિ વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયતિ । ઇદમ્ ઉચ્યતે રજકતીર્થપ્રતિસંયુક્તં ॥ હ્રા ॥
ભિક્ષુણીપ્રકીર્ણક 19
ઉદકધારાપ્રતિસંયુક્તં
272. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । અપરાય દાનિ ભિક્ષુણીય રક્તચિત્તાય અઙ્ગજાતં ઉદકે ધારિતં । તસ્યાશુચિર્ મુક્તં । તાયે દાનિ કૌકૃત્યં । કૌકૃત્યેન ભિક્ષુણીનામ્ આરોચયતિ । યાવદ્ ભગવાન્ આહ । સા એષા ભિક્ષુણી ઉદકધારાયામ્ વા કુણ્ડિકધારાયામ્ વા ઉદકચોડેન વા આલુકવેણ્ટિકાયામ્ વા પ્રણાલ્યામ્ વા અઙ્ગજાતં ધારેતિ તેન ચ કામરાગં વિનોદેતિ થૂલ્ઽ-અચ્ચયમ્ આસાદયતિ । અથ દાનિ સ્નાયતિ તડાગે વા પ્રસ્રવણે વા પ્રણાલિયમ્ વા ન દાનિ અગ્રતો ઉદકધારાં કૃત્વા સ્નાયિતવ્યં યથા પૃષ્ઠીય વા શીર્ષેણ વા ઉદકધારાં પ્રતિચ્છેય તથા સ્નાયિતવ્યં । સા એષા ભિક્ષુણી અગ્રતો મુખાં ઉદકધારાં કૃત્વા સ્નાયતિ તાય ચ કામરાગં વિનોદેતિ થૂલ્ઽ-અચ્ચયમ્ આસાદયતિ । ઇદં ઉચ્યતે ઉદકધારાપ્રતિસંયુક્તં

ભિક્ષુણિપરિકીર્ણક 20
ઉદકસ્રોતપ્રતિસંયુક્તં
273. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । અપરાય દાનિ ભિક્ષુણીય રક્તચિત્તાય ઉદકસ્રોતે અઙ્ગજાતં ધારિતં । તાયે અશુચિર્ આગતો યથા ઉદકધારાય યાવત્ । તેન હિ ન ક્ષમતિ ઉદકસ્રોતે અઙ્ગજાતં ધારયિતું । ઉદકસ્રોતપ્રતિસંયુક્તં । યા દાનિ તાયો ભવન્તિ ગિરિનદીયો શીઘ્રસ્રોતાયો તહિં અઙ્ગજાતં ધારેતિ તેન ચ કામરાગં વિનોદેતિ થૂલ્ઽ-અચ્ચ્યમ્ આસાદયતિ । અથ દાનિ સ્નાયતિ ન ક્ષમતિ અગ્રતોમુખં સ્રોતં કૃત્વા સ્નાયિતું પૃષ્ઠતોમુખં સ્રોતં કૃત્વા સ્નાયિતવ્યં । સા એષા ભિક્ષુણી અગ્રતોમુખં સ્રોતં કૃત્વા સ્નાયતિ વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયતિ । ઇદમ્ ઉચ્યતે ઉદકસ્રોતપ્રતિસંયુક્તં ॥ ઌ ॥
॥ દ્વિતીયો વર્ગઃ ॥
ભિક્ષુણીપ્રકીર્ણક 21
વિકૃતિપ્રતિસંયુક્તં
274. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । તાયો દાનિ ભિક્ષુણીયો નાનાપ્રકારેહિ મોચયન્તિ મૂલકેન પલાણ્ડૂકેબુકાયે સોભઞ્જનકેન લતિકાય । એતં પ્રકરણં યાવદ્ ભગવન્ । ભગવાન્ આહ । તેન હિ ન ક્ષમતિ વિકૃતીહિ મોચયિતું । વિકૃતિપ્રતિસંયુક્તં । સા એષા ભિક્ષુણી મૂલકેન વા પલાણ્ડૂય વા કેબુકાય વા સોભઞ્જનકેન વા લતિકાય વા ઇલ્લાદુકાય વા ત્રપુસેન વા અલ્લાબૂય વા કક્ષારુકેન વા અન્યેન વા પુન કેનચિન્ મોચયતિ તેન ચ કામરાગં વિનોદેતિ થૂલ્ઽ-અચ્ચયમ્ આસાદયતિ । ઇદમ્ ઉચ્યતે વિકૃતિપ્રતિસંયુક્તં ॥
ભિક્ષુણીપ્રકીર્ણક 22
કર્મપ્રતિસંયુક્તં
275. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । અપરસ્ય દાનિ ભિક્ષુસ્ય ઉત્ક્ષેપનીયં કર્મ ક્રિયતે । તહિં નાસ્તિ કોચિ પરિકુશલો કર્મકારકો । ભિક્ષુણીય કર્મ કૃતં । તાયે દાનિ કૌકૃત્યં । કિન્ નુ ખલુ લભ્યા એતં કર્તું ઉતાહો ન લભ્યં । કૌકૃત્યેન ભિક્ષુણીનામ્ આરોચયતિ । ભિક્ષુણીયો મહાપ્રજાપતીયે ગૌતમીયે આરોચયેંસુઃ । યાવદ્ ભગવાન્ આહ । અગ્રપરિષા એષા । ન ક્ષમતિ ભિક્ષુણીય ભિક્ષુસ્ય કર્મ કર્તું । કર્મપ્રતિસંયુક્તં ન ક્ષમતિ ભિક્ષુણીય ભિક્ષુસ્ય કર્મ કર્તું (!) । અથ દાનિ ન કોચિત્ પરિકુશલો કર્મકારકો ભવતિ લભ્યં ભિક્ષુણીયે ભિક્ષુસ્ય ઉદ્દેશિતું । અથ દાનિ કર્મકરેન્તસ્ય વિસ્મરતિ લભ્યા ભિક્ષુણીય અનુપ્રદાતું । સા એષા ભિક્ષુણી ભિક્ષુસ્ય કર્મ કરોતિ વિનયાતિક્રમઃ । કિઞ્ચાપિ ભિક્ષુઃ ભિક્ષુણીયે કર્મ કરોતિ અનાપત્તિઃ । ઇદમ્ ઉચ્યતે કર્મપ્રતિસંયુક્તં ॥
ભિક્ષુણીપ્રકીર્ણક 23
કૌશેયપ્રતિસંયુક્તં
276. ભગવાન્ શ્રાવસ્તીયમ્ વિહરતિ । ભદ્રા દાનિ કાપિલેયી કૌશેયચીવરેણ પ્રાવૃતા જ્ઞાતિકુલં ગચ્છતિ સ્થૂલવૃષિતો દેવો ઓવૃષ્ટો કૌશેયચીવરમોવૃષ્ટં કાયેશ્લિષ્ટં સ્ફટિકપ્રત્યુષ્ટો વિય કાયોદૃશ્યતિ જનો સન્નિપાતિતો ભદ્રાયે અઙ્ગયષ્ટિં પશ્યિતુકામો । સા દાનિ ઉત્કુટુકા ઉપવિષ્ટા અન્તેવાસિનીહિ પરિવૃતા । એતં પ્રકરણં । યાવદ્ આમ ભગવન્ । ભગવાન્ આહ । તેન હિ ન ક્ષમતિ કૌશેયં । કૌશેયપ્રતિસંયુક્તં । કૌશેયન્ નામ જાતિમં કર્ત્તિમં ચ । સા એષા ભિક્ષુણી જાતિમં પ્રાવરતિ । દેશનાગામીવિનયાતિક્રમઃ । કર્ત્તિમં પ્રાવરતિ સમ્વરગામીવિનયાતિક્રમઃ કિઞ્ચાપિ ભિક્ષુર્ ઉભયં પ્રાવરતિ અનાપત્તિઃ । ઇદમ્ ઉચ્યતે કૌશેયપ્રતિસંયુક્તં