ભવિષ્ય પુરાણ · અધ્યાય 7

॥ શ્રીકૃષ્ણ ઉવાચ ॥ ॥
યદેતત્તે સમાખ્યાતં ગંભીરં નરકાર્ણવમ॥
વ્રતોપવાસનિયમપ્લવેનોત્તીર્યતે સુખમ્

દુર્લ્લભં પ્રાપ્ય માનુષ્યં વિદ્યુત્પતનચઞ્ચલમ્ ॥
તથાત્માનં સમાદધ્યાદ્ભ્રશ્યતે ન પુનર્યથા

દાન વ્રતમયી કીર્તિર્યસ્ય સ્યાદિહ દેહિનઃ ॥
પરલોકેઽપિ સ તયા જ્ઞાયતે જ્ઞાતિવર્દ્ધનઃ

જ્ઞાયતે નેહ નામુત્ર વ્રતસ્વાધ્યાયવર્જિતઃ ॥
પુરુષઃ પુરુષવ્યાઘ્ર તસ્માદ્વ્રતપરો ભવેત્

અત્ર તે કથયિષ્યામિ ઇતિહાસં પુરાતનમ્ ॥
સિદ્ધેન સહ સંવાદમવંત્યાં બ્રાહ્મણસ્ય હિ

યોગર્દ્ધિસિદ્ધ્યા સંસિદ્ધઃ કશ્ચિત્સિદ્ધો મહીતલમ્ ॥
ચચાર વિકૃતં કૃત્વા વપુઃ પરમભીષણમ્

નિગીર્ણદંતો લંબોષ્ઠઃ પિંગાક્ષસ્તનુમૂર્દ્ધજઃ ॥
ત્રુટિતૈક કર્ણો દુર્વણઃ શીર્ણવસ્ત્રો મહોદરઃ

ચિપિટાક્ષઃ સ્ફુટિતપાજ્જંઘાઢ્યઃ કૃશકૂર્પરઃ ॥
દિશઃ પશ્યતિ સંહૃષ્ટો બભ્રામોદ્ભ્રાંતચિત્તવત્

મૂલજાલિકવિપ્રેણ દૃષ્ટઃ પૃષ્ટશ્ચ કો ભવાન્ ॥
કદા સ્વર્ગાત્સમાયાતઃ કેન કાર્યેણ મે વદ

કચ્ચિદ્દૃષ્ટા ત્વયા રંભા ભાભાસિતદિગંતરા ॥
ચિત્તસંમોહનકરી દેવાનામેકસુન્દરી

ગત્વા મદ્વચનાદ્વાચ્યા નિર્વાચ્યા દોષદર્શિભિઃ ॥
આવંત્યસ્ત્વાં કુશલિનીં પૃચ્છતિ સ્મ દ્વિજો ત્તમઃ

સિદ્ધઃ પ્રસિદ્ધં તં વિપ્રં પ્રાહેદં વિસ્મયાન્વિતઃ ॥
કથં ત્વયાહં વિજ્ઞાતઃ સ્વર્ગાદભ્યાગતઃ સ્ફુટમ્

બ્રાહ્મણસ્તમથોવાચ વિજ્ઞાતોઽસિ મયા યથા ॥
તથા તેઽહં પ્રવક્ષ્યામિ ક્ષીણાઘૌઘાવધારય

ગાત્રત્રયં વિરૂપં સ્યાદ્દ્વિતીયં વા સ્વરૂપતઃ॥
દૃષ્ટ્વા સર્વાંગ વૈરૂપ્યં વિજ્ઞાતોઽસિ તતો મયા

દુર્લ્લંઘ્યા પ્રકૃતિઃ સાક્ષાદનુભૂતકરી ભવેત્ ॥
પ્રકૃતેરન્યથાભાવઃ સર્વથા લક્ષ્યતે જનૈઃ

વિપ્રસ્યૈવં વચઃ શ્રુત્વા જગામાદર્શનં શનૈઃ ॥
પુનઃ કૈશ્ચિદહોરાત્રૈરાજગામ સ તાં પુરીમ્

મૂલજાલકવિપ્રેણ પૃષ્ટઃ પ્રાહામરાવતીમ્ ॥
ગતોઽહં પૃષ્ટવાં સ્તત્ર રંભાં વિભ્રમકારિણીમ્

શક્રસ્યાવસરે વૃત્તે વ્રજન્ત્યાઃ સ્વગૃહં મયા ॥
ત્વત્સંદેશઃ સમાખ્યાતઃ સાવદત્કો ન વેદ્મિ તમ્

વિદ્યયા કલયા ચાપિ પૌરુષેણ વ્રતેન ચ ॥
તપસા વા પુમામર્ત્યો દિવિ વિજ્ઞાયતે ચિરમ્

બ્રાહ્મણસ્તમથોવાચ મુગ્ધા દગ્ધાગ્નિસંભવા ॥
ન ભક્ષયામિ શકટં વ્રતેનૈતેન વેત્તિ મામ્

તસ્યૈતદ્વચનં શ્રુત્વા સ સિદ્ધઃ સુવિશુદ્ધધીઃ ॥
પ્રહસ્યામંત્ર્ય તં વિપ્રં જગામાદર્શનં પુનઃ

કદાચિચ્ચ રતા તેન સ્વર્ગમાર્ગં યદૃચ્છયા ॥
દૃષ્ટ્વા રંભાં દ્વિજપ્રોક્તં સર્વમેવ નિવેદિતમ્

॥ રંભોવાચ ॥ ॥
કો ન જાનામિ તં વિપ્રં શકટવ્રતચારિણમ્ ॥
મૂલજાલૈર્વર્તયંતં મહાકાલવનાશ્રયમ્

દર્શનાદથ સંભાષાદુપકારાત્સહાસનાત્ ॥
ચતુર્ધા સ્નેહનિર્બંધો નૃણાં સંજાયતેઽધિકઃ

ન દર્શનં ન સંભાષા કદાચિત્સહ તેન મે ॥
નામશ્રવણમાત્રેણ સ્નેહઃ સંદર્શિતો મહાન્

ઇત્યેવમુક્ત્વા રંભોરૂ રંભા જંભારિણોંતિકમ્ ॥
વિસ્મયોત્ફુલ્લનયના જગામ ગજગામિની

ગત્વા નિવેદયામાસ સ્નેહવ્રતવિચેષ્ટિતમ્ ॥
પુરતો રુદ્ધહૃદયા બ્રાહ્મણસ્ય ચ ધીમતઃ

શક્રઃ પ્રોવાચ ચાર્વંગીં ગીર્વાણહૃદયંગમામ્ ॥
કિમાનયામિ તં વિપ્રં સમીપં તવ સુવ્રતમ્

દિવ્યમાલ્યાંબરધરં દિવ્યસ્રગુનુલેપનમ્ ॥
વિમાનવરમારોપ્ય દર્શયામાસ તં પુનઃ

તત્રસ્થઃ સ દ્વિજો ભોગીવિભુનક્તિ સહ રંભયા ॥
શકટવ્રતમાહાત્મ્યમિત્યેતત્તે મયોદિતમ્

રાજ્યશ્રિયં જગતિ સર્વજનોપભોગ્યામાપ્નોતિ શક્રશિવકેશવયોર્નિવાસમ્॥
નાપ્રાપ્યભસ્તિ ભુવને સુદૃઢવ્રતાનાં તસ્માત્સદા વ્રતપરેણ નરેણ ભાવ્યમ્

ઇતિ શ્રીભ વિષ્યે મહાપુરાણે ઉત્તરપર્વણિ શ્રીકૃષ્ણયુધિષ્ઠિરસંવાદે શકટવ્રતમાહાત્મ્યકથનંનામ સપ્તમોઽધ્યાયઃ