ભાર્ગવતન્ત્રમ્ · અધ્યાય 2

॥ દ્વિતીયોઽધ્યાયઃ ॥
[તન્ત્રવિવરણપૂર્વકવાસુદેવારાધનફલાદિનિરૂપણાધ્યાયઃ]
[તન્ત્રવિવરણમ્]
શ્રીરામઃ
અક્ષય્યસંખ્યં તન્ત્રં તત્ પરસ્મિન્ બ્રહ્મણિ સ્થિતમ્।
સાર્ધકોટિપ્રમાણેન જગ્રાહ ભગવાન્ વિધિઃ

નારદોઽપિ ચ જગ્રાહ કોટ્યર્ધં બ્રહ્મણો મુનિઃ।
કપિલોઽપિ મુનિઃ પઞ્ચ લક્ષમાત્રમુપાહરત્

વૈનતેયોઽપિ જગ્રાહ પાદલક્ષં જનાર્દનાત્।
વિંશત્સહસ્રં જગ્રાહ પૂજાતન્ત્રં હરેઃ ફણી

ચત્વારિંશત્સહસ્રાણિ વિખના મુનિરગ્રહીત।
લક્ષ્મીઃ ષષ્ટિસહસ્રાણિ લક્ષમેકં વસુન્દરા

(મ્. ઓમ્. બ્: ચ્:)
શુકઃ પઞ્ચ સહસ્રાણિ સહસ્રં સપ્તતેર્હરઃ।
ચતુર્દશ સહસ્રાણિ ભગવાન્ સ પરાશરઃ

વિષ્વક્સેનોઽપિ જગ્રાહ ગ્રન્થં લક્ષદ્વયં હરેઃ।
અન્યે ચ બહવઃ કામં જગૃહુર્મુનિપુઙ્ગવાઃ

[શાસ્ત્રવિધિના હરેઃ આરાધનફલમ્]
અસંખ્યાતમિદં શાસ્ત્રં હરેર્જઠરપૂરિતમ્।
સંગ્રહેણાદ્ય તે વચ્મિ તેન પૂતો ભવિષ્યસિ

તેન શાસ્ત્રવિધાનેન પૂજયસ્વ રમાપતિમ્।
તેન સર્વં લયં યાતિ કલુષં કલશોદ્ભવ

સ્મરણં કીર્તનં વિષ્ણોઃ પૂજનં પાદવન્દનમ્।
પ્રદક્ષિણં દર્શનં ચ સર્વાઘૌઘવિનાશનમ્

એકૈકમપિ પર્યાપ્તં સર્વપાપાપનોદને।
કિં પુનર્બહવો યસ્ય સઃ પુમાન્ હરિરેવ હિ

યદ્યદિચ્છન્ ધિયા વિષ્ણું સેવતે ભક્તિસંયુતઃ।
તસ્ય તત્તત્કરતલે નાત્ર કાર્યા વિચારણા

[દેવાલયાદિકલ્પનસ્ય તત્તદારાધનાદેશ્ચફલકીર્તનમ્]
યસ્તુ વિષ્ણુગૃહં કુર્યાત્ વૈકુણ્ઠં તસ્ય મન્દિરમ્।
યસ્તુ બિમ્બં હરેઃ કુર્યાત્ સ તુ વિષ્ણૌ લયં વ્રજેત્

યેન પીઠાનિ કલ્પ્યન્તે સ યાને ચરતે દિવિ।
યચ્છત્રં ચામરં પીઠં પાદપીઠં તથામ્બરમ્

અન્યાન્યુપચારાણિ કરોતિ કમલાપતેઃ।
સ તુ તૈસ્તૈસ્તથાકાશે નિર્મલેઽમ્મરસેવિતે

દેવૈઃ પર્યુપચર્યન્તે સ નાઘેન વિલિપ્યતે।
કાસારવાપિકાકૂપતટાકાદિ કરોતિ યઃ

સ ભૂયાત્ સતતં શા તઃ સ ન તાપેન લિપ્યતે।
કવચાયુધભૂષાસ્રક્ કિરીટાદિ કરોતિ યઃ

ઉદ્યાનાનિ ચ રમ્યાણિ ધરણીં સસ્યમાલિનીમ્।
સભાં ચ મણ્ડપં રમ્યં સર્વં તસ્ય પરેઽમ્બરે

નૈવેદ્યં વિવિધં ભક્ષ્યં ભોજ્યં લેહ્યં ચ પાનકમ્।
ઉત્પાદયતિ પશ્ચાત્ સ સુધાશી ભવતિ ધ્રુવમ્

અનિચ્છન્નખિલં ભોગં યઃ પ્રીત્યા કુરુતે ક્રિયાઃ।
સ ભવેદમલે ધામ્નિ પરસ્મિન્નેવ લીયતે

યઃ સદા દેવસદને ધ્યાયન્નાસ્તે મુદા હરિમ્।
પુનર્ન માતુર્જઠરે નિવસેત્કલસોદ્ભવ

પાનીયં દેવદેવાય યો દદાતિ ગતસ્પૃહઃ।
માતુઃ સ્તન્યં ન પિબતિ પુનઃ કલસસંભવ

તાલવૃન્તેન દેવેશં યો વીજયતિ ભક્તિમાન્।
સ ન તાપત્રયૈર્લિપ્યેતેતિ શાસ્ત્રવિનિર્ણયઃ

ગન્ધં દદાતિ યો ભક્ત્યા નરકે સ ન મજ્જતિ।
આમોદયતિ યઃ સદ્મ સ સ્વર્ગે મતુહીયતે

દદ્યાચ્ચ યો અમ્બરં વિષ્ણોઃ નગ્નત્વં તસ્ય નોચ્યતે।
આલોક્ય હૃષ્ટો વિષ્ણું યઃ સ સાલોક્યં સમશ્નુતે

દીપાન્ પ્રદીપયેદ્યસ્તુ તદ્ધ્યાનવિષયો હરિઃ।
માર્જનાલેપનૈર્યાન્તિ પાપાનિ વિલયં ધ્રુવમ્

તોરણૈરઙ્ગવલ્યાદ્યૈઃ મણ્ડયન્ દેવમન્દિરમ્।
સર્વદા મણ્ડિતો ભૂયાદ્વૈકુણ્ઠે દવમન્દિરે

વેદૈરઙ્ગૈસ્તથા સ્તોત્રૈસ્તોષયેદ્યદિ શાર્ઙ્ગિણમ્।
સર્વદા તોષિતઃ સર્વૈઃ ભવેદ્વૈકુણ્ઠસદ્મનિ

ગીતં નૃત્યં તથા વાદ્યં કારયેદ્યો હરેઃ પ્રિયમ્।
સ તેન તેન ભવતિ પરિતુષ્ટઃ પરે પદે

અનન્તશયને દેવે પરમાનન્દવિગ્રહે।
અચલા પરમા ભક્તિર્યસ્ય સ બ્રહ્મભાજનમ્

ભગવદ્ભક્તિયુક્તેષુ ભક્તિમાન્ યો ભવેન્નરઃ।
સ ભવેદ્ભગવત્પ્રાણસ્તસ્ય સ્થાનં ભવેદ્ધરિઃ

[વાસુદેવધ્યાનસ્ય સિદ્ધિપ્રદાતૄત્વમ્]
તતસ્ત્વં શાર્ઙ્ગધન્વાનં વાસુદેવં સનાતનમ્।
ધ્યાયસ્વ સતતં ચિત્તે તેન તે સિદ્ધિરવ્યયા