ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 11.31

ભ્પ્_11.31.001।0 શ્રી-શુક ઉવાચ
અથ તત્રાગમદ્ બ્રહ્મા ભવાન્યા ચ સમં ભવઃ ।
મહેન્દ્ર-પ્રમુખા દેવા મુનયઃ સ-પ્રજેશ્વરાઃ

પિતરઃ સિદ્ધ-ગન્ધર્વા વિદ્યાધર-મહોરગાઃ ।
ચારણા યક્ષ-રક્ષાંસિ કિન્નરાપ્સરસો દ્વિજાઃ

દ્રષ્ટુ-કામા ભગવતો નિર્યાણં પરમોત્સુકાઃ ।
ગાયન્તશ્ ચ ગૃણન્તશ્ ચ શૌરેઃ કર્માણિ જન્મ ચ

વવૃષુઃ પુષ્પ-વર્ષાણિ વિમાનાવલિભિર્ નભઃ ।
કુર્વન્તઃ સઙ્કુલં રાજન્ ભક્ત્યા પરમયા યુતાઃ

ભગવાન્ પિતામહં વીક્ષ્ય વિભૂતીર્ આત્મનો વિભુઃ ।
સંયોજ્યાત્મનિ ચાત્માનં પદ્મ-નેત્રે ન્યમીલયત્

લોકાભિરામાં સ્વ-તનું ધારણા-ધ્યાન-મઙ્ગલમ્ ।
યોગ-ધારણયાગ્નેય્યા- દગ્ધ્વા ધામાવિશત્ સ્વકમ્

દિવિ દુન્દુભયો નેદુઃ પેતુઃ સુમનસશ્ ચ ખાત્ ।
સત્યં ધર્મો ધૃતિર્ ભૂમેઃ કીર્તિઃ શ્રીશ્ ચાનુ તં યયુઃ

દેવાદયો બ્રહ્મ-મુખ્યા ન વિશન્તં સ્વ-ધામનિ ।
અવિજ્ઞાત-ગતિં કૃષ્ણં દદૃશુશ્ ચાતિ-વિસ્મિતાઃ

સૌદામન્યા યથાક્લાશે યાન્ત્યા હિત્વાભ્ર-મણ્ડલમ્ ।
ગતિર્ ન લક્ષ્યતે મર્ત્યૈસ્ તથા કૃષ્ણસ્ય દૈવતૈઃ

બ્રહ્મ-રુદ્રાદયસ્ તે તુ દૃષ્ટ્વા યોગ-ગતિં હરેઃ ।
વિસ્મિતાસ્ તાં પ્રશંસન્તઃ સ્વં સ્વં લોકં યયુસ્ તદા

રાજન્ પરસ્ય તનુ-ભૃજ્-જનનાપ્યયેહા $ માયા-વિડમ્બનમ્ અવેહિ યથા નટસ્ય &અમ્પ્;
સૃષ્ટ્વાત્મનેદમ્ અનુવિશ્ય વિહૃત્ય ચાન્તે % સંહૃત્ય ચાત્મ-મહિનોપરતઃ સ આસ્તે ॥ ભ્પ્_11.31.011* ॥
મર્ત્યેન યો ગુરુ-સુતં યમ-લોક-નીતં $ ત્વાં ચાનયચ્ છરણ-દઃ પરમાસ્ત્ર-દગ્ધમ્ &
મર્ત્યેન યો ગુરુ-સુતં યમ-લોક-નીતં $ ત્વાં ચાનયચ્ છરણ-દઃ પરમાસ્ત્ર-દગ્ધમ્ &
જિગ્યે ઽન્તકાન્તકમ્ અપીશમ્ અસાવ્ અનીશઃ % કિં સ્વાવને સ્વર્ અનયન્ મૃગયું સ-દેહમ્ ॥ ભ્પ્_11.31.012* ॥
તથાપ્ય્ અશેષ-સ્થિતિ-સમ્ભવાપ્યયેષ્વ્ $ અનન્ય-હેતુર્ યદ્ અશેષ-શક્તિ-ધૃક્ &
તથાપ્ય્ અશેષ-સ્થિતિ-સમ્ભવાપ્યયેષ્વ્ $ અનન્ય-હેતુર્ યદ્ અશેષ-શક્તિ-ધૃક્ &
નૈચ્છત્ પ્રણેતું વપુર્ અત્ર શેષિતં % મર્ત્યેન કિં સ્વ-સ્થ-ગતિં પ્રદર્શયન્ ॥ ભ્પ્_11.31.013* ॥
ય એતાં પ્રાતર્ ઉત્થાય કૃષ્ણસ્ય પદવીં પરામ્ ।
પ્રયતઃ કીર્તયેદ્ ભક્ત્યા તામ્ એવાપ્નોત્ય્ અનુત્તમામ્

દારુકો દ્વારકામ્ એત્ય વસુદેવોગ્રસેનયોઃ ।
પતિત્વા ચરણાવ્ અસ્રૈર્ ન્યષિઞ્ચત્ કૃષ્ણ-વિચ્યુતઃ

કથયામ્ આસ નિધનં વૃષ્ણીનાં કૃત્સ્નશો નૃપ ।
તચ્ છ્રુત્વોદ્વિગ્ન-હૃદયા જનાઃ શોક-વિર્મૂર્ચ્છિતાઃ

તત્ર સ્મ ત્વરિતા જગ્મુઃ કૃષ્ણ-વિશ્લેષ-વિહ્વલાઃ ।
વ્યસવઃ શેરતે યત્ર જ્ઞાતયો ઘ્નન્ત આનનમ્

દેવકી રોહિણી ચૈવ વસુદેવસ્ તથા સુતૌ ।
કૃષ્ણ-રામાવ્ અપશ્યન્તઃ શોકાર્તા વિજહુઃ સ્મૃતિમ્

પ્રાણાંશ્ ચ વિજહુસ્ તત્ર ભગવદ્-વિરહાતુરાઃ ।
ઉપગુહ્ય પતીંસ્ તાત ચિતામ્ આરુરુહુઃ સ્ત્રિયઃ

રામ-પત્ન્યશ્ ચ તદ્-દેહમ્ ઉપગુહ્યાગ્નિમ્ આવિશન્ ।
વસુદેવ-પત્ન્યસ્ તદ્-ગાત્રં પ્રદ્યુમ્નાદીન્ હરેઃ સ્નુષાઃ ।
કૃષ્ણ-પત્ન્યો ઽવિશન્ન્ અગ્નિં રુક્મિણ્ય્-આદ્યાસ્ તદ્-આત્મિકાઃ

અર્જુનઃ પ્રેયસઃ સખ્યુઃ કૃષ્ણસ્ય વિરહાતુરઃ ।
આત્માનં સાન્ત્વયામ્ આસ કૃષ્ણ-ગીતૈઃ સદ્-ઉક્તિભિઃ

બન્ધૂનાં નષ્ટ-ગોત્રાણામ્ અર્જુનઃ સામ્પરાયિકમ્ ।
હતાનાં કારયામ્ આસ યથા-વદ્ અનુપૂર્વશઃ

દ્વારકાં હરિણા ત્યક્તાં સમુદ્રો ઽપ્લાવયત્ ક્ષણાત્ ।
વર્જયિત્વા મહા-રાજ શ્રીમદ્-ભગવદ્-આલયમ્

નિત્યં સન્નિહિતસ્ તત્ર ભગવાન્ મધુસૂદનઃ ।
સ્મૃત્યાશેષાશુભ-હરં સર્વ-મઙ્ગલ-મઙ્ગલમ્

સ્ત્રી-બાલ-વૃદ્ધાન્ આદાય હત-શેષાન્ ધનઞ્જયઃ ।
ઇન્દ્રપ્રસ્થં સમાવેશ્ય વજ્રં તત્રાભ્યષેચયત્

શ્રુત્વા સુહૃદ્-વધં રાજન્ન્ અર્જુનાત્ તે પિતામહાઃ ।
ત્વાં તુ વંશ-ધરં કૃત્વા જગ્મુઃ સર્વે મહા-પથમ્

ય એતદ્ દેવ-દેવસ્ય વિષ્ણોઃ કર્માણિ જન્મ ચ ।
કીર્તયેચ્ છ્રદ્ધયા મર્ત્યઃ સર્વ-પાપૈઃ પ્રમુચ્યતે