ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 11.01

તીર્થં ચક્રે નૃપોનં યદ્ અજનિ યદુષુ સ્વઃ-સરિત્ પાદ-શૌચં $ વિદ્વિટ્-સ્નિગ્ધાઃ સ્વરૂપં યયુર્ અજિત-પર શ્રીર્ યદ્-અર્થે ઽન્ય-યત્નઃ &અમ્પ્;
યન્-નામામઙ્ગલ-ઘ્નં શ્રુતમ્ અથ ગદિતં યત્-કૃતો ગોત્ર-ધર્મઃ % કૃષ્ણસ્યૈતન્ ન ચિત્રં ક્ષિતિ-ભર-હરણં કાલ-ચક્રાયુધસ્ય ॥ ભ્પ્_10.90.047* ॥
જયતિ જન-નિવાસો દેવકી-જન્મ-વાદો $ યદુ-વર-પરિષત્ સ્વૈર્ દોર્ભિર્ અસ્યન્ન્ અધર્મમ્ &
જયતિ જન-નિવાસો દેવકી-જન્મ-વાદો $ યદુ-વર-પરિષત્ સ્વૈર્ દોર્ભિર્ અસ્યન્ન્ અધર્મમ્ &
સ્થિર-ચર-વૃજિન-ઘ્નઃ સુ-સ્મિત-શ્રી-મુખેન % વ્રજ-પુર-વનિતાનાં વર્ધયન્ કામ-દેવમ્ ॥ ભ્પ્_10.90.048* ॥
ઇત્થં પરસ્ય નિજ-વર્ત્મ-રિરક્ષયાત્ત- $ લીલા-તનોસ્ તદ્-અનુરૂપ-વિડમ્બનાનિ &
ઇત્થં પરસ્ય નિજ-વર્ત્મ-રિરક્ષયાત્ત- $ લીલા-તનોસ્ તદ્-અનુરૂપ-વિડમ્બનાનિ &
કર્માણિ કર્મ-કષણાનિ યદૂત્તમસ્ય % શ્રૂયાદ્ અમુષ્ય પદયોર્ અનુવૃત્તિમ્ ઇચ્છન્ ॥ ભ્પ્_10.90.049* ॥
મર્ત્યસ્ તયાનુસવમ્ એધિતયા મુકુન્દ $ શ્રીમત્-કથા-શ્રવણ-કીર્તન-ચિન્તયૈતિ &
મર્ત્યસ્ તયાનુસવમ્ એધિતયા મુકુન્દ $ શ્રીમત્-કથા-શ્રવણ-કીર્તન-ચિન્તયૈતિ &
તદ્ ધામ દુસ્તર-કૃતાન્ત-જવાપવર્ગં % ગ્રામાદ્ વનં ક્ષિતિ-ભુજો ઽપિ યયુર્ યદ્-અર્થાઃ ॥ ભ્પ્_10.90.050*
0 શ્રી-શુક ઉવાચ
કૃત્વા દૈત્ય-વધં કૃષ્ણઃ સ-રામો યદુભિર્ વૃતઃ ।
ભુવો ઽવતારયદ્ ભારં જવિષ્ઠં જનયન્ કલિમ્

યે કોપિતાઃ સુ-બહુ પાણ્ડુ-સુતાઃ સપત્નૈર્ $ દુર્દ્યૂત-હેલન-કચ-ગ્રહણાદિભિસ્ તાન્ &અમ્પ્;
કૃત્વા નિમિત્તમ્ ઇતરેતરતઃ સમેતાન્ % હત્વા નૃપાન્ નિરહરત્ ક્ષિતિ-ભારમ્ ઈશઃ ॥ ભ્પ્_11.01.002* ॥
ભૂ-ભાર-રાજ-પૃતના યદુભિર્ નિરસ્ય $ ગુપ્તૈઃ સ્વ-બાહુભિર્ અચિન્તયદ્ અપ્રમેયઃ &
ભૂ-ભાર-રાજ-પૃતના યદુભિર્ નિરસ્ય $ ગુપ્તૈઃ સ્વ-બાહુભિર્ અચિન્તયદ્ અપ્રમેયઃ &
મન્યે ઽવનેર્ નનુ ગતો ઽપ્ય્ અગતં હિ ભારં % યદ્ યાદવં કુલમ્ અહો અવિષહ્યમ્ આસ્તે ॥ ભ્પ્_11.01.003* ॥
નૈવાન્યતઃ પરિભવો ઽસ્ય ભવેત્ કથઞ્ચિન્ $ મત્-સંશ્રયસ્ય વિભવોન્નહનસ્ય નિત્યમ્ &
નૈવાન્યતઃ પરિભવો ઽસ્ય ભવેત્ કથઞ્ચિન્ $ મત્-સંશ્રયસ્ય વિભવોન્નહનસ્ય નિત્યમ્ &
અન્તઃ કલિં યદુ-કુલસ્ય વિધાય વેણુ- % સ્તમ્બસ્ય વહ્નિમ્ ઇવ શાન્તિમ્ ઉપૈમિ ધામ ॥ ભ્પ્_11.01.004* ॥
એવં વ્યવસિતો રાજન્ સત્ય-સઙ્કલ્પ ઈશ્વરઃ ।
શાપ-વ્યાજેન વિપ્રાણાં સઞ્જહ્રે સ્વ-કુલં વિભુઃ

સ્વ-મૂર્ત્યા લોક-લાવણ્ય- નિર્મુક્ત્યા લોચનં નૃણામ્ ।
ગીર્ભિસ્ તાઃ સ્મરતાં ચિત્તં પદૈસ્ તાન્ ઈક્ષતાં ક્રિયાઃ

આચ્છિદ્ય કીર્તિં સુ-શ્લોકાં વિતત્ય હ્ય્ અઞ્જસા નુ કૌ ।
તમો ઽનયા તરિષ્યન્તીત્ય્ અગાત્ સ્વં પદમ્ ઈશ્વરઃ

ભ્પ્_11.01.008।0 શ્રી-રાજોવાચ
બ્રહ્મણ્યાનાં વદાન્યાનાં નિત્યં વૃદ્ધોપસેવિનામ્ ।
વિપ્ર-શાપઃ કથમ્ અભૂદ્ વૃષ્ણીનાં કૃષ્ણ-ચેતસામ્

યન્-નિમિત્તઃ સ વૈ શાપો યાદૃશો દ્વિજ-સત્તમ ।
કથમ્ એકાત્મનાં ભેદ એતત્ સર્વં વદસ્વ મે

ભ્પ્_11.01.010।0 શ્રી-બાદરાયણિર્ ઉવાચ
બિભ્રદ્ વપુઃ સકલ-સુન્દર-સન્નિવેશં $ કર્માચરન્ ભુવિ સુ-મઙ્ગલમ્ આપ્ત-કામઃ &
બિભ્રદ્ વપુઃ સકલ-સુન્દર-સન્નિવેશં $ કર્માચરન્ ભુવિ સુ-મઙ્ગલમ્ આપ્ત-કામઃ &
આસ્થાય ધામ રમમાણ ઉદાર-કીઋતિઃ % સંહર્તુમ્ ઐચ્છત કુલં સ્થિત-કૃત્ય-શેષઃ ॥ ભ્પ્_11.01.010* ॥
કર્માનિ પુણ્ય-નિવહાનિ સુ-મઙ્ગલાનિ $ ગાયજ્-જગત્-કલિ-મલાપહરાણિ કૃત્વા &
કર્માનિ પુણ્ય-નિવહાનિ સુ-મઙ્ગલાનિ $ ગાયજ્-જગત્-કલિ-મલાપહરાણિ કૃત્વા &
કાલાત્મના નિવસતા યદુ-દેવ-ગેહે % પિણ્ડારકં સમગમન્ મુનયો નિસૃષ્ટાઃ ॥ ભ્પ્_11.01.011* ॥
વિશ્વામિત્રો ઽસિતઃ કણ્વો $ દુર્વાસા ભૃગુર્ અઙ્ગિરાઃ &
વિશ્વામિત્રો ઽસિતઃ કણ્વો $ દુર્વાસા ભૃગુર્ અઙ્ગિરાઃ &
કશ્યપો વામદેવો ઽત્રિર્ % વસિષ્ઠો નારદાદયઃ ॥ ભ્પ્_11.01.012* ॥
ક્રીડન્તસ્ તાન્ ઉપવ્રજ્ય કુમારા યદુ-નન્દનાઃ ।
ઉપસઙ્ગૃહ્ય પપ્રચ્છુર્ અવિનીતા વિનીત-વત્

તે વેષયિત્વા સ્ત્રી-વેષૈઃ સામ્બં જામ્બવતી-સુતમ્ ।
એષા પૃચ્છતિ વો વિપ્રા અન્તર્વત્ન્ય્ અસિતેક્ષણા

પ્રષ્ટું વિલજ્જતી સાક્ષાત્ પ્રબ્રૂતામોઘ-દર્શનાઃ ।
પ્રસોષ્યન્તી પુત્ર-કામા કિં સ્વિત્ સઞ્જનયિષ્યતિ

એવં પ્રલબ્ધા મુનયસ્ તાન્ ઊચુઃ કુપિતા નૃપ ।
જનયિષ્યતિ વો મન્દા મુષલં કુલ-નાશનમ્

તચ્ છ્રુત્વા તે ઽતિ-સન્ત્રસ્તા વિમુચ્ય સહસોદરમ્ ।
સામ્બસ્ય દદૃશુસ્ તસ્મિન્ મુષલં ખલ્વ્ અયસ્મયમ્

કિં કૃતં મન્દ-ભાગ્યૈર્ નઃ કિં વદિષ્યન્તિ નો જનાઃ ।
ઇતિ વિહ્વલિતા ગેહાન્ આદાય મુષલં યયુઃ

તચ્ ચોપનીય સદસિ પરિમ્લાન-મુખ-શ્રિયઃ ।
રાજ્ઞ આવેદયાં ચક્રુઃ સર્વ-યાદવ-સન્નિધૌ

શ્રુત્વામોઘં વિપ્ર-શાપં દૃષ્ટ્વા ચ મુષલં નૃપ ।
વિસ્મિતા ભય-સન્ત્રસ્તા બભૂવુર્ દ્વારકૌકસઃ

તચ્ ચૂર્ણયિત્વા મુષલં યદુ-રાજઃ સ આહુકઃ ।
સમુદ્ર-સલિલે પ્રાસ્યલ્ લોહં ચાસ્યાવશેષિતમ્

કશ્ચિન્ મત્સ્યો ઽગ્રસીલ્ લોહં ચૂર્ણાનિ તરલૈસ્ તતઃ ।
ઉહ્યમાનાનિ વેલાયાં લગ્નાન્ય્ આસન્ કિલૈરકાઃ

મત્સ્યો ગૃહીતો મત્સ્ય-ઘ્નૈર્ જાલેનાન્યૈઃ સહાર્ણવે ।
તસ્યોદર-ગતં લોહં સ શલ્યે લુબ્ધકો ઽકરોત્

ભગવાન્ જ્ઞાત-સર્વાર્થ ઈશ્વરો ઽપિ તદ્-અન્યથા ।
કર્તું નૈચ્છદ્ વિપ્ર-શાપં કાલ-રૂપ્ય્ અન્વમોદત