ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 10.37

ભ્પ્_10.37.001।0 શ્રી-શુક ઉવાચ
કેશી તુ કંસ-પ્રહિતઃ ખુરૈર્ મહીં $ મહા-હયો નિર્જરયન્ મનો-જવઃ &
કેશી તુ કંસ-પ્રહિતઃ ખુરૈર્ મહીં $ મહા-હયો નિર્જરયન્ મનો-જવઃ &
સટાવધૂતાભ્ર-વિમાન-સઙ્કુલં % કુર્વન્ નભો હેષિત-ભીષિતાખિલઃ ॥ ભ્પ્_10.37.001* ॥
તં ત્રાસયન્તં ભગવાન્ સ્વ-ગોકુલં $ તદ્-ધેષિતૈર્ વાલ-વિઘૂર્ણિતામ્બુદમ્ &
તં ત્રાસયન્તં ભગવાન્ સ્વ-ગોકુલં $ તદ્-ધેષિતૈર્ વાલ-વિઘૂર્ણિતામ્બુદમ્ &
આત્માનમ્ આજૌ મૃગયન્તમ્ અગ્ર-ણીર્ % ઉપાહ્વયત્ સ વ્યનદન્ મૃગેન્દ્ર-વત્ ॥ ભ્પ્_10.37.002* ॥
સ તં નિશામ્યાભિમુખો મખેન ખં $ પિબન્ન્ ઇવાભ્યદ્રવદ્ અત્ય્-અમર્ષણઃ &
સ તં નિશામ્યાભિમુખો મખેન ખં $ પિબન્ન્ ઇવાભ્યદ્રવદ્ અત્ય્-અમર્ષણઃ &
જઘાન પદ્ભ્યામ્ અરવિન્દ-લોચનં % દુરાસદશ્ ચણ્ડ-જવો દુરત્યયઃ ॥ ભ્પ્_10.37.003* ॥
તદ્ વઞ્ચયિત્વા તમ્ અધોક્ષજો રુષા પ્રગૃહ્ય દોર્ભ્યાં પરિવિધ્ય પાદયોઃ ।
સાવજ્ઞમ્ ઉત્સૃજ્ય ધનુઃ-શતાન્તરે યથોરગં તાર્ક્ષ્ય-સુતો વ્યવસ્થિતઃ

સઃ લબ્ધ-સંજ્ઞઃ પુનર્ ઉત્થિતો રુષા $ વ્યાદાય કેશી તરસાપતદ્ ધરિમ્ &અમ્પ્;
સો ઽપ્ય્ અસ્ય વક્ત્રે ભુજમ્ ઉત્તરં સ્મયન્ % પ્રવેશયામ્ આસ યથોરગં બિલે ॥ ભ્પ્_10.37.005* ॥
દન્તા નિપેતુર્ ભગવદ્-ભુજ-સ્પૃશસ્ $ તે કેશિનસ્ તપ્ત-મય-સ્પૃશો યથા &
દન્તા નિપેતુર્ ભગવદ્-ભુજ-સ્પૃશસ્ $ તે કેશિનસ્ તપ્ત-મય-સ્પૃશો યથા &
બાહુશ્ ચ તદ્-દેહ-ગતો મહાત્મનો % યથામયઃ સંવવૃધે ઉપેક્ષિતઃ ॥ ભ્પ્_10.37.006* ॥
સમેધમાનેન સ કૃષ્ણ-બાહુના નિરુદ્ધ-વાયુશ્ ચરણાંશ્ ચ વિક્ષિપન્ ।
પ્રસ્વિન્ન-ગાત્રઃ પરિવૃત્ત-લોચનઃ પપાત લણ્ડં વિસૃજન્ ક્ષિતૌ વ્યસુઃ

તદ્-દેહતઃ કર્કટિકા-ફલોપમાદ્ વ્યસોર્ અપાકૃષ્ય ભુજં મહા-ભુજઃ ।
અવિસ્મિતો ઽયત્ન-હતારિકઃ સુરૈઃ પ્રસૂન-વર્ષૈર્ વર્ષદ્ભિર્ ઈડિતઃ

દેવર્ષિર્ ઉપસઙ્ગમ્ય ભાગવત-પ્રવરો નૃપ ।
કૃષ્ણમ્ અક્લિષ્ટ-કર્માણં રહસ્ય્ એતદ્ અભાષત

કૃષ્ણ કૃષ્ણાપ્રમેયાત્મન્ યોગેશ જગદ્-ઈશ્વર ।
વાસુદેવાખિલાવાસ સાત્વતાં પ્રવર પ્રભો

ત્વમ્ આત્મા સર્વ-ભૂતાનામ્ એકો જ્યોતિર્ ઇવૈધસામ્ ।
ગૂઢો ગુહા-શયઃ સાક્ષી મહા-પુરુષ ઈશ્વરઃ

આત્મનાત્માશ્રયઃ પૂર્વં માયયા સસૃજે ગુણાન્ ।
તૈર્ ઇદં સત્ય-સઙ્કલ્પઃ સૃજસ્ય્ અત્સ્ય્ અવસીશ્વરઃ

સ ત્વં ભૂધર-ભૂતાનાં દૈત્ય-પ્રમથ-રક્ષસામ્ ।
અવતીર્ણો વિનાશાય સાધુનાં રક્ષણાય ચ

દિષ્ટ્યા તે નિહતો દૈત્યો લીલયાયં હયાકૃતિઃ ।
યસ્ય હેષિત-સન્ત્રસ્તાસ્ ત્યજન્ત્ય્ અનિમિષા દિવમ્

ચાણૂરં મુષ્ટિકં ચૈવ મલ્લાન્ અન્યાંશ્ ચ હસ્તિનમ્ ।
કંસં ચ નિહતં દ્રક્ષ્યે પરશ્વો ઽહનિ તે વિભો

તસ્યાનુ શઙ્ખ-યવન- મુરાણાં નરકસ્ય ચ ।
પારિજાતાપહરણમ્ ઇન્દ્રસ્ય ચ પરાજયમ્

ઉદ્વાહં વીર-કન્યાનાં વીર્ય-શુલ્કાદિ-લક્ષણમ્ ।
નૃગસ્ય મોક્ષણં શાપાદ્ દ્વારકાયાં જગત્-પતે

સ્યમન્તકસ્ય ચ મણેર્ આદાનં સહ ભાર્યયા ।
મૃત-પુત્ર-પ્રદાનં ચ બ્રાહ્મણસ્ય સ્વ-ધામતઃ

પૌણ્ડ્રકસ્ય વધં પશ્ચાત્ કાશિ-પુર્યાશ્ ચ દીપનમ્ ।
દન્તવક્રસ્ય નિધનં ચૈદ્યસ્ય ચ મહા-ક્રતૌ

યાનિ ચાન્યાનિ વીર્યાણિ દ્વારકામ્ આવસન્ ભવાન્ ।
કર્તા દ્રક્ષ્યામ્ય્ અહં તાનિ ગેયાનિ કવિભિર્ ભુવિ

અથ તે કાલ-રૂપસ્ય ક્ષપયિષ્ણોર્ અમુષ્ય વૈ ।
અક્ષૌહિણીનાં નિધનં દ્રક્ષ્યામ્ય્ અર્જુન-સારથેઃ

વિશુદ્ધ-વિજ્ઞાન-ઘનં સ્વ-સંસ્થયા $ સમાપ્ત-સર્વાર્થમ્ અમોઘ-વાઞ્છિતમ્ &અમ્પ્;
સ્વ-તેજસા નિત્ય-નિવૃત્ત-માયા- % ગુણ-પ્રવાહં ભગવન્તમ્ ઈમહિ ॥ ભ્પ્_10.37.022* ॥
ત્વામ્ ઈશ્વરં સ્વાશ્રયમ્ આત્મ-માયયા વિનિર્મિતાશેષ-વિશેષ-કલ્પનમ્ ।
ક્રીડાર્થમ્ અદ્યાત્ત-મનુષ્ય-વિગ્રહં નતો ઽસ્મિ ધુર્યં યદુ-વૃષ્ણિ-સાત્વતામ્

ભ્પ્_10.37.024।0 શ્રી-શુક ઉવાચ
એવં યદુ-પતિં કૃષ્ણં ભાગવત-પ્રવરો મુનિઃ ।
પ્રણિપત્યાભ્યનુજ્ઞાતો યયૌ તદ્-દર્શનોત્સવઃ

ભગવાન્ અપિ ગોવિન્દો હત્વા કેશિનમ્ આહવે ।
પશૂન્ અપાલયત્ પાલૈઃ પ્રીતૈર્ વ્રજ-સુખાવહઃ

એકદા તે પશૂન્ પાલાશ્ ચારયન્તો ઽદ્રિ-સાનુષુ ।
ચક્રુર્ નિલાયન-ક્રીડાશ્ ચોર-પાલાપદેશતઃ

તત્રાસન્ કતિચિચ્ ચોરાઃ પાલાશ્ ચ કતિચિન્ નૃપ ।
મેષાયિતાશ્ ચ તત્રૈકે વિજહ્રુર્ અકુતો-ભયાઃ

મય-પુત્રો મહા-માયો વ્યોમો ગોપાલ-વેષ-ધૃક્ ।
મેષાયિતાન્ અપોવાહ પ્રાયશ્ ચોરાયિતો બહૂન્

ગિરિ-દર્યાં વિનિક્ષિપ્ય નીતં નીતં મહાસુરઃ ।
શિલયા પિદધે દ્વારં ચતુઃ-પઞ્ચાવશેષિતાઃ

તસ્ય તત્ કર્મ વિજ્ઞાય કૃષ્ણઃ શરણ-દઃ સતામ્ ।
ગોપાન્ નયન્તં જગ્રાહ વૃકં હરિર્ ઇવૌજસા

સ નિજં રૂપમ્ આસ્થાય ગિરીન્દ્ર-સદૃશં બલી ।
ઇચ્છન્ વિમોક્તુમ્ આત્માનં નાશક્નોદ્ ગ્રહણાતુરઃ

તં નિગૃહ્યાચ્યુતો દોર્ભ્યાં પાતયિત્વા મહી-તલે ।
પશ્યતાં દિવિ દેવાનાં પશુ-મારમ્ અમારયત્

ગુહા-પિધાનં નિર્ભિદ્ય ગોપાન્ નિઃસાર્ય કૃચ્છ્રતઃ ।
સ્તૂયમાનઃ સુરૈર્ ગોપૈઃ પ્રવિવેશ સ્વ-ગોકુલમ્