ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 10.21
ભ્પ્_10.21.001।0 શ્રી-શુક ઉવાચ
ઇત્થં શરત્-સ્વચ્છ-જલં પદ્માકર-સુગન્ધિના ।
ન્યવિશદ્ વાયુના વાતં સ -ગો-ગોપાલકો ઽચ્યુતઃ
કુસુમિત-વનરાજિ-શુષ્મિ-ભૃઙ્ગ દ્વિજ-કુલ-ઘુષ્ટ-સરઃ-સરિન્-મહીધ્રમ્ ।
મધુપતિર્ અવગાહ્ય ચારયન્ ગાઃ સહ-પશુ-પાલ-બલશ્ ચુકૂજ વેણુમ્
તદ્ વ્રજ-સ્ત્રિય આશ્રુત્ય વેણુ-ગીતં સ્મરોદયમ્ ।
કાશ્ચિત્ પરોક્ષં કૃષ્ણસ્ય સ્વ-સખીભ્યો ઽન્વવર્ણયન્
તદ્ વર્ણયિતુમ્ આરબ્ધાઃ સ્મરન્ત્યઃ કૃષ્ણ-ચેષ્ટિતમ્ ।
નાશકન્ સ્મર-વેગેન વિક્ષિપ્ત-મનસો નૃપ
બર્હાપીડં નટ-વર-વપુઃ કર્ણયોઃ કર્ણિકારં $ બિભ્રદ્ વાસઃ કનક-કપિશં વૈજયન્તીં ચ માલામ્ &અમ્પ્;
રન્ધ્રાન્ વેણોર્ અધર-સુધયાપૂરયન્ ગોપ-વૃન્દૈર્ % વૃન્દારણ્યં સ્વ-પદ-રમણં પ્રાવિશદ્ ગીત-કીર્તિઃ ॥ ભ્પ્_10.21.005* ॥
ઇતિ વેણુ-રવં રાજન્ સર્વ-ભૂત-મનોહરમ્ ।
શ્રુત્વા વ્રજ-સ્ત્રિયઃ સર્વા વર્ણયન્ત્યો ઽભિરેભિરે
ભ્પ્_10.21.007।0 શ્રી-ગોપ્ય ઊચુઃ
અક્ષણ્વતાં ફલમ્ ઇદં ન પરં વિદામઃ $ સખ્યઃ પશૂન્ અનવિવેશયતોર્ વયસ્યૈઃ &
અક્ષણ્વતાં ફલમ્ ઇદં ન પરં વિદામઃ $ સખ્યઃ પશૂન્ અનવિવેશયતોર્ વયસ્યૈઃ &
વક્ત્રં વ્રજેશ-સુતયોર્ અનવેણુ-જુષ્ટં % યૈર્ વા નિપીતમ્ અનુરક્ત-કટાક્ષ-મોક્ષમ્ ॥ ભ્પ્_10.21.007* ॥
ચૂત-પ્રવાલ-બર્હ-સ્તબકોત્પલાબ્જ માલાનુપૃક્ત-પરિધાન-વિચિત્ર-વેશૌ ।
મધ્યે વિરેજતુર્ અલં પશુ-પાલ-ગોષ્ઠ્યાં રઙ્ગે યથા નટ-વરૌ ક્વચ ગાયમાનૌ
ગોપ્યઃ કિમ્ આચરદ્ અયં કુશલં સ્મ વેણુર્ $ દામોદરાધર-સુધામ્ અપિ ગોપિકાનામ્ &અમ્પ્;
ભુઙ્ક્તે સ્વયં યદ્ અવશિષ્ટ-રસં હ્રદિન્યો % હૃષ્યત્-ત્વચો ઽશ્રુ મુમુચુસ્ તરવો યથાર્યઃ ॥ ભ્પ્_10.21.009* ॥
વૃન્દાવનં સખિ ભુવો વિતનોતિ કીઋતિં $ યદ્ દેવકી-સુત-પદામ્બુજ-લબ્ધ-લક્ષ્મિ &
વૃન્દાવનં સખિ ભુવો વિતનોતિ કીઋતિં $ યદ્ દેવકી-સુત-પદામ્બુજ-લબ્ધ-લક્ષ્મિ &
ગોવિન્દ-વેણુમ્ અનુ મત્ત-મયૂર-નૃત્યં % પ્રેક્ષ્યાદ્રિ-સાન્વ્-અવરતાન્ય-સમસ્ત-સત્ત્વમ્ ॥ ભ્પ્_10.21.010* ॥
ધન્યાઃ સ્મ મૂઢ-ગતયો ઽપિ હરિણ્ય એતા $ યા નન્દ-નન્દનમ્ ઉપાત્ત-વિચિત્ર-વેશમ્ &
ધન્યાઃ સ્મ મૂઢ-ગતયો ઽપિ હરિણ્ય એતા $ યા નન્દ-નન્દનમ્ ઉપાત્ત-વિચિત્ર-વેશમ્ &
આકર્ણ્ય વેણુ-રણિતં સહ-કૃષ્ણ-સારાઃ % પૂજાં દધુર્ વિરચિતાં પ્રણયાવલોકૈઃ ॥ ભ્પ્_10.21.011* ॥
કૃષ્ણં નિરીક્ષ્ય વનિતોત્સવ-રૂપ-શીલં $ શ્રુત્વા ચ તત્-ક્વણિત-વેણુ-વિવિક્ત-ગીતમ્ &
કૃષ્ણં નિરીક્ષ્ય વનિતોત્સવ-રૂપ-શીલં $ શ્રુત્વા ચ તત્-ક્વણિત-વેણુ-વિવિક્ત-ગીતમ્ &
દેવ્યો વિમાન-ગતયઃ સ્મર-નુન્ન-સારા % ભ્રશ્યત્-પ્રસૂન-કબરા મુમુહુર્ વિનીવ્યઃ ॥ ભ્પ્_10.21.012* ॥
ગાવશ્ ચ કૃષ્ણ-મુખ-નિર્ગત-વેણુ-ગીત $ પીયૂષમ્ ઉત્તભિત-કર્ણ-પુટૈઃ પિબન્ત્યઃ &
ગાવશ્ ચ કૃષ્ણ-મુખ-નિર્ગત-વેણુ-ગીત $ પીયૂષમ્ ઉત્તભિત-કર્ણ-પુટૈઃ પિબન્ત્યઃ &
શાવાઃ સ્નુત-સ્તન-પયઃ-કવલાઃ સ્મ તસ્થુર્ % ગોવિન્દમ્ આત્મનિ દૃશાશ્રુ-કલાઃ સ્પૃશન્ત્યઃ ॥ ભ્પ્_10.21.013* ॥
પ્રાયો બતામ્બ વિહગા મુનયો વને ઽસ્મિન્ $ કૃષ્ણેક્ષિતં તદ્-ઉદિતં કલ-વેણુ-ગીતમ્ &
પ્રાયો બતામ્બ વિહગા મુનયો વને ઽસ્મિન્ $ કૃષ્ણેક્ષિતં તદ્-ઉદિતં કલ-વેણુ-ગીતમ્ &
આરુહ્ય યે દ્રુમ-ભુજાન્ રુચિર-પ્રવાલાન્ % શૃણ્વન્તિ મીલિત-દૃશો વિગતાન્ય-વાચઃ ॥ ભ્પ્_10.21.014* ॥
નદ્યસ્ તદા તદ્ ઉપધાર્ય મુકુન્દ-ગીતમ્ $ આવર્ત-લક્ષિત-મનોભવ-ભગ્ન-વેગાઃ &
નદ્યસ્ તદા તદ્ ઉપધાર્ય મુકુન્દ-ગીતમ્ $ આવર્ત-લક્ષિત-મનોભવ-ભગ્ન-વેગાઃ &
આલિઙ્ગન-સ્થગિતમ્ ઊર્મિ-ભુજૈર્ મુરારેર્ % ગૃહ્ણન્તિ પાદ-યુગલં કમલોપહારાઃ ॥ ભ્પ્_10.21.015* ॥
દૃષ્ટ્વાતપે વ્રજ-પશૂન્ સહ રામ-ગોપૈઃ $ સઞ્ચારયન્તમ્ અનુ વેણુમ્ ઉદીરયન્તમ્ &
દૃષ્ટ્વાતપે વ્રજ-પશૂન્ સહ રામ-ગોપૈઃ $ સઞ્ચારયન્તમ્ અનુ વેણુમ્ ઉદીરયન્તમ્ &
પ્રેમ-પ્રવૃદ્ધ ઉદિતઃ કુસુમાવલીભિઃ % સખ્યુર્ વ્યધાત્ સ્વ-વપુષામ્બુદ આતપત્રમ્ ॥ ભ્પ્_10.21.016* ॥
પૂર્ણાઃ પુલિન્દ્ય ઉરુગાય-પદાબ્જ-રાગ $ શ્રી-કુઙ્કુમેન દયિતા-સ્તન-મણ્ડિતેન &
પૂર્ણાઃ પુલિન્દ્ય ઉરુગાય-પદાબ્જ-રાગ $ શ્રી-કુઙ્કુમેન દયિતા-સ્તન-મણ્ડિતેન &
તદ્-દર્શન-સ્મર-રુજસ્ તૃણ-રૂષિતેન % લિમ્પન્ત્ય આનન-કુચેષુ જહુસ્ તદ્-આધિમ્ ॥ ભ્પ્_10.21.017* ॥
હન્તાયમ્ અદ્રિર્ અબલા હરિ-દાસ-વર્યો $ યદ્ રામ-કૃષ્ણ-ચરણ-સ્પરશ-પ્રમોદઃ &
હન્તાયમ્ અદ્રિર્ અબલા હરિ-દાસ-વર્યો $ યદ્ રામ-કૃષ્ણ-ચરણ-સ્પરશ-પ્રમોદઃ &
માનં તનોતિ સહ-ગો-ગણયોસ્ તયોર્ યત્ % પાનીય-સૂયવસ-કન્દર-કન્દમૂલૈઃ ॥ ભ્પ્_10.21.018* ॥
ગા ગોપકૈર્ અનુ-વનં નયતોર્ ઉદાર $ વેણુ-સ્વનૈઃ કલ-પદૈસ્ તનુ-ભૃત્સુ સખ્યઃ &
ગા ગોપકૈર્ અનુ-વનં નયતોર્ ઉદાર $ વેણુ-સ્વનૈઃ કલ-પદૈસ્ તનુ-ભૃત્સુ સખ્યઃ &
અસ્પન્દનં ગતિ-મતાં પુલકસ્ તરુણાં % નિર્યોગ-પાશ-કૃત-લક્ષણયોર્ વિચિત્રમ્ ॥ ભ્પ્_10.21.019* ॥
એવં-વિધા ભગવતો યા વૃન્દાવન-ચારિણઃ ।
વર્ણયન્ત્યો મિથો ગોપ્યઃ ક્રીડાસ્ તન્-મયતાં યયુઃ
મૂળ પાઠ: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0