ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 09.19

ભ્પ્_09.19.001।0 શ્રીશુક ઉવાચ
સ ઇત્થમાચરન્ કામાન્ સ્ત્રૈણો ઽપહ્નવમાત્મનઃ ।
બુદ્ધ્વા પ્રિયાયૈ નિર્વિણ્ણો ગાથામેતામગાયત

શૃણુ ભાર્ગવ્યમૂં ગાથાં મદ્વિધાચરિતાં ભુવિ ।
ધીરા યસ્યાનુશોચન્તિ વને ગ્રામનિવાસિનઃ

બસ્ત એકો વને કશ્ચિદ્વિચિન્વન્ પ્રિયમાત્મનઃ ।
દદર્શ કૂપે પતિતાં સ્વકર્મવશગામજામ્

તસ્યા ઉદ્ધરણોપાયં બસ્તઃ કામી વિચિન્તયન્ ।
વ્યધત્ત તીર્થમુદ્ધૃત્ય વિષાણાગ્રેણ રોધસી

સોત્તીર્ય કૂપાત્ સુશ્રોણી તમેવ ચકમે કિલ ।
તયા વૃતં સમુદ્વીક્ષ્ય બહ્વ્યો ઽજાઃ કાન્તકામિનીઃ

પીવાનં શ્મશ્રુલં પ્રેષ્ઠં મીઢ્વાંસં યાભકોવિદમ્ ।
સ એકો ઽજવૃષસ્તાસાં બહ્વીનાં રતિવર્ધનઃ ।
રેમે કામગ્રહગ્રસ્ત આત્માનં નાવબુધ્યત

તમેવ પ્રેષ્ઠતમયા રમમાણમજાન્યયા ।
વિલોક્ય કૂપસંવિગ્ના નામૃષ્યદ્બસ્તકર્મ તત્

તં દુર્હૃદં સુહૃદ્રૂપં કામિનં ક્ષણસૌહૃદમ્ ।
ઇન્દ્રિયારામમુત્સૃજ્ય સ્વામિનં દુઃખિતા યયૌ

સો ઽપિ ચાનુગતઃ સ્ત્રૈણઃ કૃપણસ્તાં પ્રસાદિતુમ્ ।
કુર્વન્નિડવિડાકારં નાશક્નોત્ પથિ સન્ધિતુમ્

તસ્ય તત્ર દ્વિજઃ કશ્ચિદજાસ્વામ્યચ્છિનદ્રુષા ।
લમ્બન્તં વૃષણં ભૂયઃ સન્દધે ઽર્થાય યોગવિત્

સમ્બદ્ધવૃષણઃ સો ઽપિ હ્યજયા કૂપલબ્ધયા ।
કાલં બહુતિથં ભદ્રે કામૈર્નાદ્યાપિ તુષ્યતિ

તથાહં કૃપણઃ સુભ્રુ ભવત્યાઃ પ્રેમયન્ત્રિતઃ ।
આત્માનં નાભિજાનામિ મોહિતસ્તવ માયયા

યત્ પૃથિવ્યાં વ્રીહિયવં હિરણ્યં પશવઃ સ્ત્રિયઃ ।
ન દુહ્યન્તિ મનઃપ્રીતિં પુંસઃ કામહતસ્ય તે

ન જાતુ કામઃ કામાનામુપભોગેન શાંયતિ ।
હવિષા કૃષ્ણવર્ત્મેવ ભૂય એવાભિવર્ધતે

યદા ન કુરુતે ભાવં સર્વભૂતેષ્વ્ અમઙ્ગલમ્ ।
સમદૃષ્ટેસ્તદા પુંસઃ સર્વાઃ સુખમયા દિશઃ

યા દુસ્ત્યજા દુર્મતિભિર્જીર્યતો યા ન જીર્યતે ।
તાં તૃષ્ણાં દુઃખનિવહાં શર્મકામો દ્રુતં ત્યજેત્

માત્રા સ્વસ્રા દુહિત્રા વા નાવિવિક્તાસનો ભવેત્ ।
બલવાન્ ઇન્દ્રિયગ્રામો વિદ્વાંસમપિ કર્ષતિ

પૂર્ણં વર્ષસહસ્રં મે વિષયાન્ સેવતો ઽસકૃત્ ।
તથાપિ ચાનુસવનં તૃષ્ણા તેષૂપજાયતે

તસ્માદેતામહં ત્યક્ત્વા બ્રહ્મણ્યધ્યાય માનસમ્ ।
નિર્દ્વન્દ્વો નિરહઙ્કારશ્ચરિષ્યામિ મૃગૈઃ સહ

દૃષ્ટં શ્રુતમસદ્બુદ્ધ્વા નાનુધ્યાયેન્ ન સન્દિશેત્ ।
સંસૃતિં ચાત્મનાશં ચ તત્ર વિદ્વાન્ સ આત્મદૃક્

ઇત્યુક્ત્વા નાહુષો જાયાં તદીયં પૂરવે વયઃ ।
દત્ત્વા સ્વજરસં તસ્માદાદદે વિગતસ્પૃહઃ

દિશિ દક્ષિણપૂર્વસ્યાં દ્રુહ્યું દક્ષિણતો યદુમ્ ।
પ્રતીચ્યાં તુર્વસું ચક્ર ઉદીચ્યામનુમીશ્વરમ્

ભૂમણ્ડલસ્ય સર્વસ્ય પૂરુમર્હત્તમં વિશામ્ ।
અભિષિચ્યાગ્રજાંસ્તસ્ય વશે સ્થાપ્ય વનં યયૌ

આસેવિતં વર્ષપૂગાન્ ષડ્વર્ગં વિષયેષુ સઃ ।
ક્ષણેન મુમુચે નીડં જાતપક્ષ ઇવ દ્વિજઃ

સ તત્ર નિર્મુક્તસમસ્તસઙ્ગ આત્માનુભૂત્યા વિધુતત્રિલિઙ્ગઃ ।
પરે ઽમલે બ્રહ્મણિ વાસુદેવે લેભે ગતિં ભાગવતીં પ્રતીતઃ

શ્રુત્વા ગાથાં દેવયાની મેને પ્રસ્તોભમાત્મનઃ ।
સ્ત્રીપુંસોઃ સ્નેહવૈક્લવ્યાત્ પરિહાસમિવેરિતમ્

સા સન્નિવાસં સુહૃદાં પ્રપાયામિવ ગચ્છતામ્ ।
વિજ્ઞાયેશ્વરતન્ત્રાણાં માયાવિરચિતં પ્રભોઃ

સર્વત્ર સઙ્ગમુત્સૃજ્ય સ્વપ્નૌપમ્યેન ભાર્ગવી ।
કૃષ્ણે મનઃ સમાવેશ્ય વ્યધુનોલ્ લિઙ્ગમાત્મનઃ

નમસ્તુભ્યં ભગવતે વાસુદેવાય વેધસે ।
સર્વભૂતાધિવાસાય શાન્તાય બૃહતે નમઃ