ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 08.10

એવં સુરાસુરગણાઃ સમદેશકાલ $ હેત્વર્થકર્મમતયો ઽપિ ફલે વિકલ્પાઃ &અમ્પ્;
તત્રામૃતં સુરગણાઃ ફલમઞ્જસાપુર્ % યત્પાદપઙ્કજરજઃશ્રયણાન્ ન દૈત્યાઃ ॥ ભ્પ્_08.09.028* ॥
યદ્યુજ્યતે ઽસુવસુકર્મમનોવચોભિર્ $ દેહાત્મજાદિષુ નૃભિસ્તદસત્ પૃથક્ત્વાત્ &
યદ્યુજ્યતે ઽસુવસુકર્મમનોવચોભિર્ $ દેહાત્મજાદિષુ નૃભિસ્તદસત્ પૃથક્ત્વાત્ &
તૈરેવ સદ્ભવતિ યત્ ક્રિયતે ઽપૃથક્ત્વાત્ % સર્વસ્ય તદ્ભવતિ મૂલનિષેચનં યત્ ॥ ભ્પ્_08.09.029*
0 શ્રીશુક ઉવાચ
ઇતિ દાનવદૈતેયા નાવિન્દન્નમૃતં નૃપ ।
યુક્તાઃ કર્મણિ યત્તાશ્ચ વાસુદેવપરાઙ્મુખાઃ

સાધયિત્વામૃતં રાજન્ પાયયિત્વા સ્વકાન્ સુરાન્ ।
પશ્યતાં સર્વભૂતાનાં યયૌ ગરુડવાહનઃ

સપત્નાનાં પરામૃદ્ધિં દૃષ્ટ્વા તે દિતિનન્દનાઃ ।
અમૃષ્યમાણા ઉત્પેતુર્દેવાન્ પ્રત્યુદ્યતાયુધાઃ

તતઃ સુરગણાઃ સર્વે સુધયા પીતયૈધિતાઃ ।
પ્રતિસંયુયુધુઃ શસ્ત્રૈર્નારાયણપદાશ્રયાઃ

તત્ર દૈવાસુરો નામ રણઃ પરમદારુણઃ ।
રોધસ્ય્ ઉદન્વતો રાજંસ્તુમુલો રોમહર્ષણઃ

તત્રાન્યોન્યં સપત્નાસ્તે સંરબ્ધમનસો રણે ।
સમાસાદ્યાસિભિર્બાણૈર્નિજઘ્નુર્વિવિધાયુધૈઃ

શઙ્ખતૂર્યમૃદઙ્ગાનાં ભેરીડમરિણાં મહાન્ ।
હસ્ત્યશ્વરથપત્તીનાં નદતાં નિસ્વનો ઽભવત્

રથિનો રથિભિસ્તત્ર પત્તિભિઃ સહ પત્તયઃ ।
હયા હયૈરિભાશ્ચેભૈઃ સમસજ્જન્ત સંયુગે

ઉષ્ટ્રૈઃ કેચિદિભૈઃ કેચિદપરે યુયુધુઃ ખરૈઃ ।
કેચિદ્ગૌરમુખૈરૃક્ષૈર્દ્વીપિભિર્હરિભિર્ભટાઃ

ગૃધ્રૈઃ કઙ્કૈર્બકૈરન્યે શ્યેનભાસૈસ્તિમિઙ્ગિલૈઃ ।
શરભૈર્મહિષૈઃ ખડ્ગૈર્ગોવૃષૈર્ગવયારુણૈઃ

શિવાભિરાખુભિઃ કેચિત્ કૃકલાસૈઃ શશૈર્નરૈઃ ।
બસ્તૈરેકે કૃષ્ણસારૈર્હંસૈરન્યે ચ સૂકરૈઃ

અન્યે જલસ્થલખગૈઃ સત્ત્વૈર્વિકૃતવિગ્રહૈઃ ।
સેનયોરુભયો રાજન્ વિવિશુસ્તે ઽગ્રતો ઽગ્રતઃ

ચિત્રધ્વજપટૈ રાજન્નાતપત્રૈઃ સિતામલૈઃ ।
મહાધનૈર્વજ્રદણ્ડૈર્વ્યજનૈર્બાર્હચામરૈઃ

વાતોદ્ધૂતોત્તરોષ્ણીષૈરર્ચિર્ભિર્વર્મભૂષણૈઃ ।
સ્ફુરદ્ભિર્વિશદૈઃ શસ્ત્રૈઃ સુતરાં સૂર્યરશ્મિભિઃ

દેવદાનવવીરાણાં ધ્વજિન્યૌ પાણ્ડુનન્દન ।
રેજતુર્વીરમાલાભિર્યાદસામિવ સાગરૌ

વૈરોચનો બલિઃ સઙ્ખ્યે સો ઽસુરાણાં ચમૂપતિઃ ।
યાનં વૈહાયસં નામ કામગં મયનિર્મિતમ્

સર્વસાઙ્ગ્રામિકોપેતં સર્વાશ્ચર્યમયં પ્રભો ।
અપ્રતર્ક્યમનિર્દેશ્યં દૃશ્યમાનમદર્શનમ્

આસ્થિતસ્તદ્વિમાનાગ્ર્યં સર્વાનીકાધિપૈર્વૃતઃ ।
બાલવ્યજનછત્રાગ્ર્યૈ રેજે ચન્દ્ર ઇવોદયે

તસ્યાસન્ સર્વતો યાનૈર્યૂથાનાં પતયો ઽસુરાઃ ।
નમુચિઃ શમ્બરો બાણો વિપ્રચિત્તિરયોમુખઃ

દ્વિમૂર્ધા કાલનાભો ઽથ પ્રહેતિર્હેતિરિલ્વલઃ ।
શકુનિર્ભૂતસન્તાપો વજ્રદંષ્ટ્રો વિરોચનઃ

હયગ્રીવઃ શઙ્કુશિરાઃ કપિલો મેઘદુન્દુભિઃ ।
તારકશ્ચક્રદૃક્ શુમ્ભો નિશુમ્ભો જમ્ભ ઉત્કલઃ

અરિષ્ટો ઽરિષ્ટનેમિશ્ચ મયશ્ચ ત્રિપુરાધિપઃ ।
અન્યે પૌલોમકાલેયા નિવાતકવચાદયઃ

અલબ્ધભાગાઃ સોમસ્ય કેવલં ક્લેશભાગિનઃ ।
સર્વ એતે રણમુખે બહુશો નિર્જિતામરાઃ

સિંહનાદાન્ વિમુઞ્ચન્તઃ શઙ્ખાન્ દધ્મુર્મહારવાન્ ।
દૃષ્ટ્વા સપત્નાન્ ઉત્સિક્તાન્ બલભિત્ કુપિતો ભૃશમ્

ઐરાવતં દિક્કરિણમારૂઢઃ શુશુભે સ્વરાટ્ ।
યથા સ્રવત્પ્રસ્રવણમુદયાદ્રિમહર્પતિઃ

તસ્યાસન્ સર્વતો દેવા નાનાવાહધ્વજાયુધાઃ ।
લોકપાલાઃ સહગણૈર્વાય્વગ્નિવરુણાદયઃ

તે ઽન્યોન્યમભિસંસૃત્ય ક્ષિપન્તો મર્મભિર્મિથઃ ।
આહ્વયન્તો વિશન્તો ઽગ્રે યુયુધુર્દ્વન્દ્વયોધિનઃ

યુયોધ બલિરિન્દ્રેણ તારકેણ ગુહો ઽસ્યત ।
વરુણો હેતિનાયુધ્યન્ મિત્રો રાજન્ પ્રહેતિના

યમસ્તુ કાલનાભેન વિશ્વકર્મા મયેન વૈ ।
શમ્બરો યુયુધે ત્વષ્ટ્રા સવિત્રા તુ વિરોચનઃ

અપરાજિતેન નમુચિરશ્વિનૌ વૃષપર્વણા ।
સૂર્યો બલિસુતૈર્દેવો બાણજ્યેષ્ઠૈઃ શતેન ચ

રાહુણા ચ તથા સોમઃ પુલોમ્ના યુયુધે ઽનિલઃ ।
નિશુમ્ભશુમ્ભયોર્દેવી ભદ્રકાલી તરસ્વિની

વૃષાકપિસ્તુ જમ્ભેન મહિષેણ વિભાવસુઃ ।
ઇલ્વલઃ સહ વાતાપિર્બ્રહ્મપુત્રૈરરિન્દમ

કામદેવેન દુર્મર્ષ ઉત્કલો માતૃભિઃ સહ ।
બૃહસ્પતિશ્ચોશનસા નરકેણ શનૈશ્ચરઃ

મરુતો નિવાતકવચૈઃ કાલેયૈર્વસવો ઽમરાઃ ।
વિશ્વેદેવાસ્તુ પૌલોમૈ રુદ્રાઃ ક્રોધવશૈઃ સહ

ત એવમાજાવસુરાઃ સુરેન્દ્રા દ્વન્દ્વેન સંહત્ય ચ યુધ્યમાનાઃ ।
અન્યોન્યમાસાદ્ય નિજઘ્નુરોજસા જિગીષવસ્તીક્ષ્ણશરાસિતોમરૈઃ

ભુશુણ્ડિભિશ્ચક્રગદર્ષ્ટિપટ્ટિશૈઃ શક્ત્યુલ્મુકૈઃ પ્રાસપરશ્વધૈરપિ ।
નિસ્ત્રિંશભલ્લૈઃ પરિઘૈઃ સમુદ્ગરૈઃ સભિન્દિપાલૈશ્ચ શિરાંસિ ચિચ્છિદુઃ

ગજાસ્તુરઙ્ગાઃ સરથાઃ પદાતયઃ સારોહવાહા વિવિધા વિખણ્ડિતાઃ ।
નિકૃત્તબાહૂરુશિરોધરાઙ્ઘ્રયશ્ છિન્નધ્વજેષ્વાસતનુત્રભૂષણાઃ

તેષાં પદાઘાતરથાઙ્ગચૂર્ણિતાદ્ આયોધનાદુલ્બણ ઉત્થિતસ્તદા ।
રેણુર્દિશઃ ખં દ્યુમણિં ચ છાદયન્ ન્યવર્તતાસૃક્સ્રુતિભિઃ પરિપ્લુતાત્

શિરોભિરુદ્ધૂતકિરીટકુણ્ડલૈઃ સંરમ્ભદૃગ્ભિઃ પરિદષ્ટદચ્છદૈઃ ।
મહાભુજૈઃ સાભરણૈઃ સહાયુધૈઃ સા પ્રાસ્તૃતા ભૂઃ કરભોરુભિર્બભૌ

કબન્ધાસ્તત્ર ચોત્પેતુઃ પતિતસ્વશિરો ઽક્ષિભિઃ ।
ઉદ્યતાયુધદોર્દણ્ડૈરાધાવન્તો ભટાન્ મૃધે

બલિર્મહેન્દ્રં દશભિસ્ત્રિભિરૈરાવતં શરૈઃ ।
ચતુર્ભિશ્ચતુરો વાહાન્ એકેનારોહમાર્ચ્છયત્

સ તાન્ આપતતઃ શક્રસ્તાવદ્ભિઃ શીઘ્રવિક્રમઃ ।
ચિચ્છેદ નિશિતૈર્ભલ્લૈરસમ્પ્રાપ્તાન્ હસન્નિવ

તસ્ય કર્મોત્તમં વીક્ષ્ય દુર્મર્ષઃ શક્તિમાદદે ।
તાં જ્વલન્તીં મહોલ્કાભાં હસ્તસ્થામચ્છિનદ્ધરિઃ

તતઃ શૂલં તતઃ પ્રાસં તતસ્તોમરમૃષ્ટયઃ ।
યદ્યચ્ છસ્ત્રં સમાદદ્યાત્ સર્વં તદચ્છિનદ્વિભુઃ

સસર્જાથાસુરીં માયામન્તર્ધાનગતો ઽસુરઃ ।
તતઃ પ્રાદુરભૂચ્ છૈલઃ સુરાનીકોપરિ પ્રભો

તતો નિપેતુસ્તરવો દહ્યમાના દવાગ્નિના ।
શિલાઃ સટઙ્કશિખરાશ્ચૂર્ણયન્ત્યો દ્વિષદ્બલમ્

મહોરગાઃ સમુત્પેતુર્દન્દશૂકાઃ સવૃશ્ચિકાઃ ।
સિંહવ્યાઘ્રવરાહાશ્ચ મર્દયન્તો મહાગજાઃ

યાતુધાન્યશ્ચ શતશઃ શૂલહસ્તા વિવાસસઃ ।
છિન્ધિ ભિન્ધીતિ વાદિન્યસ્તથા રક્ષોગણાઃ પ્રભો

તતો મહાઘના વ્યોમ્નિ ગમ્ભીરપરુષસ્વનાઃ ।
અઙ્ગારાન્ મુમુચુર્વાતૈરાહતાઃ સ્તનયિત્નવઃ

સૃષ્ટો દૈત્યેન સુમહાન્ વહ્નિઃ શ્વસનસારથિઃ ।
સાંવર્તક ઇવાત્યુગ્રો વિબુધધ્વજિનીમધાક્

તતઃ સમુદ્ર ઉદ્વેલઃ સર્વતઃ પ્રત્યદૃશ્યત ।
પ્રચણ્ડવાતૈરુદ્ધૂત તરઙ્ગાવર્તભીષણઃ

એવં દૈત્યૈર્મહામાયૈરલક્ષ્યગતિભી રણે ।
સૃજ્યમાનાસુ માયાસુ વિષેદુઃ સુરસૈનિકાઃ

ન તત્પ્રતિવિધિં યત્ર વિદુરિન્દ્રાદયો નૃપ ।
ધ્યાતઃ પ્રાદુરભૂત્ તત્ર ભગવાન્ વિશ્વભાવનઃ

તતઃ સુપર્ણાંસકૃતાઙ્ઘ્રિપલ્લવઃ પિશઙ્ગવાસા નવકઞ્જલોચનઃ ।
અદૃશ્યતાષ્ટાયુધબાહુરુલ્લસચ્ છ્રીકૌસ્તુભાનર્ઘ્યકિરીટકુણ્ડલઃ

તસ્મિન્ પ્રવિષ્ટે ઽસુરકૂટકર્મજા માયા વિનેશુર્મહિના મહીયસઃ ।
સ્વપ્નો યથા હિ પ્રતિબોધ આગતે હરિસ્મૃતિઃ સર્વવિપદ્વિમોક્ષણમ્

દૃષ્ટ્વા મૃધે ગરુડવાહમિભારિવાહ આવિધ્ય શૂલમહિનોદથ કાલનેમિઃ ।
તલ્ લીલયા ગરુડમૂર્ધ્નિ પતદ્ગૃહીત્વા તેનાહનન્ નૃપ સવાહમરિં ત્ર્યધીશઃ

માલી સુમાલ્ય્ અતિબલૌ યુધિ પેતતુર્યચ્ ચક્રેણ કૃત્તશિરસાવથ માલ્યવાંસ્તમ્ ।
આહત્ય તિગ્મગદયાહનદણ્ડજેન્દ્રં તાવચ્ છિરો ઽચ્છિનદરેર્નદતો ઽરિણાદ્યઃ