ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 08.08

તન્ નૈચ્છન્ દૈત્યપતયો મહાપુરુષચેષ્ટિતમ્ ।
ન ગૃહ્ણીમો વયં પુચ્છમહેરઙ્ગમમઙ્ગલમ્

ભ્પ્_08.08.001।0 શ્રીશુક ઉવાચ
પીતે ગરે વૃષાઙ્કેણ પ્રીતાસ્તે ઽમરદાનવાઃ ।
મમન્થુસ્તરસા સિન્ધું હવિર્ધાની તતો ઽભવત્

તામગ્નિહોત્રીમૃષયો જગૃહુર્બ્રહ્મવાદિનઃ ।
યજ્ઞસ્ય દેવયાનસ્ય મેધ્યાય હવિષે નૃપ

તત ઉચ્ચૈઃશ્રવા નામ હયો ઽભૂચ્ ચન્દ્રપાણ્ડુરઃ ।
તસ્મિન્ બલિઃ સ્પૃહાં ચક્રે નેન્દ્ર ઈશ્વરશિક્ષયા

તત ઐરાવતો નામ વારણેન્દ્રો વિનિર્ગતઃ ।
દન્તૈશ્ચતુર્ભિઃ શ્વેતાદ્રેર્હરન્ ભગવતો મહિમ્

ઐરાવણાદયસ્ત્વષ્ટૌ દિગ્ગજા અભવંસ્તતઃ ।
અભ્રમુપ્રભૃતયો ઽષ્ટૌ ચ કરિણ્યસ્ત્વભવન્ નૃપ

કૌસ્તુભાખ્યમભૂદ્રત્નં પદ્મરાગો મહોદધેઃ ।
તસ્મિન્ મણૌ સ્પૃહાં ચક્રે વક્ષો ઽલઙ્કરણે હરિઃ

તતો ઽભવત્ પારિજાતઃ સુરલોકવિભૂષણમ્ ।
પૂરયત્ય્ અર્થિનો યો ઽર્થૈઃ શશ્વદ્ભુવિ યથા ભવાન્

તતશ્ચાપ્સરસો જાતા નિષ્કકણ્ઠ્યઃ સુવાસસઃ ।
રમણ્યઃ સ્વર્ગિણાં વલ્ગુ ગતિલીલાવલોકનૈઃ

તતશ્ચાવિરભૂત્ સાક્ષાચ્ છ્રી રમા ભગવત્પરા ।
રઞ્જયન્તી દિશઃ કાન્ત્યા વિદ્યુત્ સૌદામની યથા

તસ્યાં ચક્રુઃ સ્પૃહાં સર્વે સસુરાસુરમાનવાઃ ।
રૂપૌદાર્યવયોવર્ણ મહિમાક્ષિપ્તચેતસઃ

તસ્યા આસનમાનિન્યે મહેન્દ્રો મહદદ્ભુતમ્ ।
મૂર્તિમત્યઃ સરિચ્છ્રેષ્ઠા હેમકુમ્ભૈર્જલં શુચિ

આભિષેચનિકા ભૂમિરાહરત્ સકલૌષધીઃ ।
ગાવઃ પઞ્ચ પવિત્રાણિ વસન્તો મધુમાધવૌ

ઋષયઃ કલ્પયાં ચક્રુરાભિષેકં યથાવિધિ ।
જગુર્ભદ્રાણિ ગન્ધર્વા નટ્યશ્ચ નનૃતુર્જગુઃ

મેઘા મૃદઙ્ગપણવ મુરજાનકગોમુખાન્ ।
વ્યનાદયન્ શઙ્ખવેણુ વીણાસ્તુમુલનિઃસ્વનાન્

તતો ઽભિષિષિચુર્દેવીં શ્રિયં પદ્મકરાં સતીમ્ ।
દિગિભાઃ પૂર્ણકલશૈઃ સૂક્તવાક્યૈર્દ્વિજેરિતૈઃ

સમુદ્રઃ પીતકૌશેય વાસસી સમુપાહરત્ ।
વરુણઃ સ્રજં વૈજયન્તીં મધુના મત્તષટ્પદામ્

ભૂષણાનિ વિચિત્રાણિ વિશ્વકર્મા પ્રજાપતિઃ ।
હારં સરસ્વતી પદ્મમજો નાગાશ્ચ કુણ્ડલે

તતઃ કૃતસ્વસ્ત્યયનોત્પલસ્રજં નદદ્દ્વિરેફાં પરિગૃહ્ય પાણિના ।
ચચાલ વક્ત્રં સુકપોલકુણ્ડલં સવ્રીડહાસં દધતી સુશોભનમ્

સ્તનદ્વયં ચાતિકૃશોદરી સમં નિરન્તરં ચન્દનકુઙ્કુમોક્ષિતમ્ ।
તતસ્તતો નૂપુરવલ્ગુ શિઞ્જિતૈર્ વિસર્પતી હેમલતેવ સા બભૌ

વિલોકયન્તી નિરવદ્યમાત્મનઃ પદં ધ્રુવં ચાવ્યભિચારિસદ્ગુણમ્ ।
ગન્ધર્વસિદ્ધાસુરયક્ષચારણ ત્રૈપિષ્ટપેયાદિષુ નાન્વવિન્દત

નૂનં તપો યસ્ય ન મન્યુનિર્જયો જ્ઞાનં ક્વચિત્ તચ્ ચ ન સઙ્ગવર્જિતમ્ ।
કશ્ચિન્ મહાંસ્તસ્ય ન કામનિર્જયઃ સ ઈશ્વરઃ કિં પરતો વ્યપાશ્રયઃ

ધર્મઃ ક્વચિત્ તત્ર ન ભૂતસૌહૃદં ત્યાગઃ ક્વચિત્ તત્ર ન મુક્તિકારણમ્ ।
વીર્યં ન પુંસો ઽસ્ત્ય્ અજવેગનિષ્કૃતં ન હિ દ્વિતીયો ગુણસઙ્ગવર્જિતઃ

ક્વચિચ્ ચિરાયુર્ન હિ શીલમઙ્ગલં ક્વચિત્ તદપ્ય્ અસ્તિ ન વેદ્યમાયુષઃ ।
યત્રોભયં કુત્ર ચ સો ઽપ્ય્ અમઙ્ગલઃ સુમઙ્ગલઃ કશ્ચ ન કાઙ્ક્ષતે હિ મામ્

એવં વિમૃશ્યાવ્યભિચારિસદ્ગુણૈર્ વરં નિજૈકાશ્રયતયાગુણાશ્રયમ્ ।
વવ્રે વરં સર્વગુણૈરપેક્ષિતં રમા મુકુન્દં નિરપેક્ષમીપ્સિતમ્

તસ્યાંસદેશ ઉશતીં નવકઞ્જમાલાં $ માદ્યન્મધુવ્રતવરૂથગિરોપઘુષ્ટામ્ &અમ્પ્;
તસ્થૌ નિધાય નિકટે તદુરઃ સ્વધામ % સવ્રીડહાસવિકસન્નયનેન યાતા ॥ ભ્પ્_08.08.025* ॥
તસ્યાઃ શ્રિયસ્ત્રિજગતો જનકો જનન્યા $ વક્ષો નિવાસમકરોત્ પરમં વિભૂતેઃ &
તસ્યાઃ શ્રિયસ્ત્રિજગતો જનકો જનન્યા $ વક્ષો નિવાસમકરોત્ પરમં વિભૂતેઃ &
શ્રીઃ સ્વાઃ પ્રજાઃ સકરુણેન નિરીક્ષણેન % યત્ર સ્થિતૈધયત સાધિપતીંસ્ત્રિલોકાન્ ॥ ભ્પ્_08.08.026* ॥
શઙ્ખતૂર્યમૃદઙ્ગાનાં વાદિત્રાણાં પૃથુઃ સ્વનઃ ।
દેવાનુગાનાં સસ્ત્રીણાં નૃત્યતાં ગાયતામભૂત્

બ્રહ્મરુદ્રાઙ્ગિરોમુખ્યાઃ સર્વે વિશ્વસૃજો વિભુમ્ ।
ઈડિરે ઽવિતથૈર્મન્ત્રૈસ્તલ્લિઙ્ગૈઃ પુષ્પવર્ષિણઃ

શ્રિયાવલોકિતા દેવાઃ સપ્રજાપતયઃ પ્રજાઃ ।
શીલાદિગુણસમ્પન્ના લેભિરે નિર્વૃતિં પરામ્

નિઃસત્ત્વા લોલુપા રાજન્ નિરુદ્યોગા ગતત્રપાઃ ।
યદા ચોપેક્ષિતા લક્ષ્મ્યા બભૂવુર્દૈત્યદાનવાઃ

અથાસીદ્વારુણી દેવી કન્યા કમલલોચના ।
અસુરા જગૃહુસ્તાં વૈ હરેરનુમતેન તે

અથોદધેર્મથ્યમાનાત્ કાશ્યપૈરમૃતાર્થિભિઃ ।
ઉદતિષ્ઠન્ મહારાજ પુરુષઃ પરમાદ્ભુતઃ

દીર્ઘપીવરદોર્દણ્ડઃ કમ્બુગ્રીવો ઽરુણેક્ષણઃ ।
શ્યામલસ્તરુણઃ સ્રગ્વી સર્વાભરણભૂષિતઃ

પીતવાસા મહોરસ્કઃ સુમૃષ્ટમણિકુણ્ડલઃ ।
સ્નિગ્ધકુઞ્ચિતકેશાન્ત સુભગઃ સિંહવિક્રમઃ

અમૃતાપૂર્ણકલસં બિભ્રદ્વલયભૂષિતઃ ।
સ વૈ ભગવતઃ સાક્ષાદ્વિષ્ણોરંશાંશસમ્ભવઃ

ધન્વન્તરિરિતિ ખ્યાત આયુર્વેદદૃગ્ ઇજ્યભાક્ ।
તમાલોક્યાસુરાઃ સર્વે કલસં ચામૃતાભૃતમ્

લિપ્સન્તઃ સર્વવસ્તૂનિ કલસં તરસાહરન્ ।
નીયમાને ઽસુરૈસ્તસ્મિન્ કલસે ઽમૃતભાજને

વિષણ્ણમનસો દેવા હરિં શરણમાયયુઃ ।
ઇતિ તદ્દૈન્યમાલોક્ય ભગવાન્ ભૃત્યકામકૃત્ ।
મા ખિદ્યત મિથો ઽર્થં વઃ સાધયિષ્યે સ્વમાયયા

મિથઃ કલિરભૂત્ તેષાં તદર્થે તર્ષચેતસામ્ ।
અહં પૂર્વમહં પૂર્વં ન ત્વં ન ત્વમિતિ પ્રભો

દેવાઃ સ્વં ભાગમર્હન્તિ યે તુલ્યાયાસહેતવઃ ।
સત્રયાગ ઇવૈતસ્મિન્નેષ ધર્મઃ સનાતનઃ

ઇતિ સ્વાન્ પ્રત્યષેધન્ વૈ દૈતેયા જાતમત્સરાઃ ।
દુર્બલાઃ પ્રબલાન્ રાજન્ ગૃહીતકલસાન્ મુહુઃ

એતસ્મિન્નન્તરે વિષ્ણુઃ સર્વોપાયવિદીશ્વરઃ ।
યોષિદ્રૂપમનિર્દેશ્યં દધારપરમાદ્ભુતમ્

પ્રેક્ષણીયોત્પલશ્યામં સર્વાવયવસુન્દરમ્ ।
સમાનકર્ણાભરણં સુકપોલોન્નસાનનમ્

નવયૌવનનિર્વૃત્ત સ્તનભારકૃશોદરમ્ ।
મુખામોદાનુરક્તાલિ ઝઙ્કારોદ્વિગ્નલોચનમ્

બિભ્રત્ સુકેશભારેણ માલામુત્ફુલ્લમલ્લિકામ્ ।
સુગ્રીવકણ્ઠાભરણં સુભુજાઙ્ગદભૂષિતમ્

વિરજામ્બરસંવીત નિતમ્બદ્વીપશોભયા ।
કાઞ્ચ્યા પ્રવિલસદ્વલ્ગુ ચલચ્ચરણનૂપુરમ્

સવ્રીડસ્મિતવિક્ષિપ્ત ભ્રૂવિલાસાવલોકનૈઃ ।
દૈત્યયૂથપચેતઃસુ કામમુદ્દીપયન્ મુહુઃ