ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 07.06

ભ્પ્_07.06.001।0 શ્રીપ્રહ્રાદ ઉવાચ
કૌમાર આચરેત્ પ્રાજ્ઞો ધર્માન્ ભાગવતાન્ ઇહ ।
દુર્લભં માનુષં જન્મ તદપ્યધ્રુવમર્થદમ્

યથા હિ પુરુષસ્યેહ વિષ્ણોઃ પાદોપસર્પણમ્ ।
યદેષ સર્વભૂતાનાં પ્રિય આત્મેશ્વરઃ સુહૃત્

સુખમૈન્દ્રિયકં દૈત્યા દેહયોગેન દેહિનામ્ ।
સર્વત્ર લભ્યતે દૈવાદ્યથા દુઃખમયત્નતઃ

તત્પ્રયાસો ન કર્તવ્યો યત આયુર્વ્યયઃ પરમ્ ।
ન તથા વિન્દતે ક્ષેમં મુકુન્દચરણામ્બુજમ્

તતો યતેત કુશલઃ ક્ષેમાય ભવમાશ્રિતઃ ।
શરીરં પૌરુષં યાવન્ ન વિપદ્યેત પુષ્કલમ્

પુંસો વર્ષશતં હ્યાયુસ્તદર્ધં ચાજિતાત્મનઃ ।
નિષ્ફલં યદસૌ રાત્ર્યાં શેતે ઽન્ધં પ્રાપિતસ્તમઃ

મુગ્ધસ્ય બાલ્યે કૈશોરે ક્રીડતો યાતિ વિંશતિઃ ।
જરયા ગ્રસ્તદેહસ્ય યાત્યકલ્પસ્ય વિંશતિઃ

દુરાપૂરેણ કામેન મોહેન ચ બલીયસા ।
શેષં ગૃહેષુ સક્તસ્ય પ્રમત્તસ્યાપયાતિ હિ

કો ગૃહેષુ પુમાન્ સક્તમાત્માનમજિતેન્દ્રિયઃ ।
સ્નેહપાશૈર્દૃઢૈર્બદ્ધમુત્સહેત વિમોચિતુમ્

કો ન્વર્થતૃષ્ણાં વિસૃજેત્ પ્રાણેભ્યો ઽપિ ય ઈપ્સિતઃ ।
યં ક્રીણાત્યસુભિઃ પ્રેષ્ઠૈસ્તસ્કરઃ સેવકો વણિક્

કથં પ્રિયાયા અનુકમ્પિતાયાઃ સઙ્ગં રહસ્યં રુચિરાંશ્ચ મન્ત્રાન્ ।
સુહૃત્સુ તત્સ્નેહસિતઃ શિશૂનાં કલાક્ષરાણામનુરક્તચિત્તઃ

પુત્રાન્ સ્મરંસ્તા દુહિતૄર્હૃદય્યા ભ્રાતૄન્ સ્વસૄર્વા પિતરૌ ચ દીનૌ ।
ગૃહાન્ મનોજ્ઞોરુપરિચ્છદાંશ્ચ વૃત્તીશ્ચ કુલ્યાઃ પશુભૃત્યવર્ગાન્

ત્યજેત કોશસ્કૃદિવેહમાનઃ કર્માણિ લોભાદવિતૃપ્તકામઃ ।
ઔપસ્થ્યજૈહ્વં બહુમન્યમાનઃ કથં વિરજ્યેત દુરન્તમોહઃ

કુટુમ્બપોષાય વિયન્ નિજાયુર્ ન બુધ્યતે ઽર્થં વિહતં પ્રમત્તઃ ।
સર્વત્ર તાપત્રયદુઃખિતાત્મા નિર્વિદ્યતે ન સ્વકુટુમ્બરામઃ

વિત્તેષુ નિત્યાભિનિવિષ્ટચેતા વિદ્વાંશ્ચ દોષં પરવિત્તહર્તુઃ ।
પ્રેત્યેહ વાથાપ્યજિતેન્દ્રિયસ્તદ્ અશાન્તકામો હરતે કુટુમ્બી

વિદ્વાન્ અપીત્થં દનુજાઃ કુટુમ્બં પુષ્ણન્ સ્વલોકાય ન કલ્પતે વૈ ।
યઃ સ્વીયપારક્યવિભિન્નભાવસ્ તમઃ પ્રપદ્યેત યથા વિમૂઢઃ

યતો ન કશ્ચિત્ ક્વ ચ કુત્રચિદ્વા દીનઃ સ્વમાત્માનમલં સમર્થઃ ।
વિમોચિતું કામદૃશાં વિહાર ક્રીડામૃગો યન્નિગડો વિસર્ગઃ

તતો વિદૂરાત્ પરિહૃત્ય દૈત્યા દૈત્યેષુ સઙ્ગં વિષયાત્મકેષુ ।
ઉપેત નારાયણમાદિદેવં સ મુક્તસઙ્ગૈરિષિતો ઽપવર્ગઃ

ન હ્યચ્યુતં પ્રીણયતો બહ્વાયાસો ઽસુરાત્મજાઃ ।
આત્મત્વાત્ સર્વભૂતાનાં સિદ્ધત્વાદિહ સર્વતઃ

પરાવરેષુ ભૂતેષુ બ્રહ્માન્તસ્થાવરાદિષુ ।
ભૌતિકેષુ વિકારેષુ ભૂતેષ્વથ મહત્સુ ચ

ગુણેષુ ગુણસામ્યે ચ ગુણવ્યતિકરે તથા ।
એક એવ પરો હ્યાત્મા ભગવાન્ ઈશ્વરો ઽવ્યયઃ

પ્રત્યગાત્મસ્વરૂપેણ દૃશ્યરૂપેણ ચ સ્વયમ્ ।
વ્યાપ્યવ્યાપકનિર્દેશ્યો હ્યનિર્દેશ્યો ઽવિકલ્પિતઃ

કેવલાનુભવાનન્દ સ્વરૂપઃ પરમેશ્વરઃ ।
માયયાન્તર્હિતૈશ્વર્ય ઈયતે ગુણસર્ગયા

તસ્માત્ સર્વેષુ ભૂતેષુ દયાં કુરુત સૌહૃદમ્ ।
ભાવમાસુરમુન્મુચ્ય યયા તુષ્યત્યધોક્ષજઃ

તુષ્ટે ચ તત્ર કિમલભ્યમનન્ત આદ્યે $ કિં તૈર્ગુણવ્યતિકરાદિહ યે સ્વસિદ્ધાઃ &અમ્પ્;
ધર્માદયઃ કિમગુણેન ચ કાઙ્ક્ષિતેન % સારં જુષાં ચરણયોરુપગાયતાં નઃ ॥ ભ્પ્_07.06.025* ॥
ધર્માર્થકામ ઇતિ યો ઽભિહિતસ્ત્રિવર્ગ $ ઈક્ષા ત્રયી નયદમૌ વિવિધા ચ વાર્તા &
ધર્માર્થકામ ઇતિ યો ઽભિહિતસ્ત્રિવર્ગ $ ઈક્ષા ત્રયી નયદમૌ વિવિધા ચ વાર્તા &
મન્યે તદેતદખિલં નિગમસ્ય સત્યં % સ્વાત્માર્પણં સ્વસુહૃદઃ પરમસ્ય પુંસઃ ॥ ભ્પ્_07.06.026* ॥
જ્ઞાનં તદેતદમલં દુરવાપમાહ $ નારાયણો નરસખઃ કિલ નારદાય &
જ્ઞાનં તદેતદમલં દુરવાપમાહ $ નારાયણો નરસખઃ કિલ નારદાય &
એકાન્તિનાં ભગવતસ્તદકિઞ્ચનાનાં % પાદારવિન્દરજસાપ્લુતદેહિનાં સ્યાત્ ॥ ભ્પ્_07.06.027* ॥
શ્રુતમેતન્ મયા પૂર્વં જ્ઞાનં વિજ્ઞાનસંયુતમ્ ।
ધર્મં ભાગવતં શુદ્ધં નારદાદ્દેવદર્શનાત્

ભ્પ્_07.06.029।0 શ્રીદૈત્યપુત્રા ઊચુઃ
પ્રહ્રાદ ત્વં વયં ચાપિ નર્તે ઽન્યં વિદ્મહે ગુરુમ્ ।
એતાભ્યાં ગુરુપુત્રાભ્યાં બાલાનામપિ હીશ્વરૌ

બાલસ્યાન્તઃપુરસ્થસ્ય મહત્સઙ્ગો દુરન્વયઃ ।
છિન્ધિ નઃ સંશયં સૌમ્ય સ્યાચ્ ચેદ્વિસ્રમ્ભકારણમ્