ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 06.07

ભ્પ્_06.07.001।0 શ્રીરાજોવાચ
કસ્ય હેતોઃ પરિત્યક્તા આચાર્યેણાત્મનઃ સુરાઃ ।
એતદાચક્ષ્વ ભગવઞ્ છિષ્યાણામક્રમં ગુરૌ

ભ્પ્_06.07.002।0 શ્રીબાદરાયણિરુવાચ
ઇન્દ્રસ્ત્રિભુવનૈશ્વર્ય મદોલ્લઙ્ઘિતસત્પથઃ ।
મરુદ્ભિર્વસુભી રુદ્રૈરાદિત્યૈરૃભુભિર્નૃપ

વિશ્વેદેવૈશ્ચ સાધ્યૈશ્ચ નાસત્યાભ્યાં પરિશ્રિતઃ ।
સિદ્ધચારણગન્ધર્વૈર્મુનિભિર્બ્રહ્મવાદિભિઃ

વિદ્યાધરાપ્સરોભિશ્ચ કિન્નરૈઃ પતગોરગૈઃ ।
નિષેવ્યમાણો મઘવાન્ સ્તૂયમાનશ્ચ ભારત

ઉપગીયમાનો લલિતમાસ્થાનાધ્યાસનાશ્રિતઃ ।
પાણ્ડુરેણાતપત્રેણ ચન્દ્રમણ્ડલચારુણા

યુક્તશ્ચાન્યૈઃ પારમેષ્ઠ્યૈશ્ચામરવ્યજનાદિભિઃ ।
વિરાજમાનઃ પૌલમ્યા સહાર્ધાસનયા ભૃશમ્

સ યદા પરમાચાર્યં દેવાનામાત્મનશ્ચ હ ।
નાભ્યનન્દત સમ્પ્રાપ્તં પ્રત્યુત્થાનાસનાદિભિઃ

વાચસ્પતિં મુનિવરં સુરાસુરનમસ્કૃતમ્ ।
નોચ્ચચાલાસનાદિન્દ્રઃ પશ્યન્નપિ સભાગતમ્

તતો નિર્ગત્ય સહસા કવિરાઙ્ગિરસઃ પ્રભુઃ ।
આયયૌ સ્વગૃહં તૂષ્ણીં વિદ્વાન્ શ્રીમદવિક્રિયામ્

તર્હ્ય્ એવ પ્રતિબુધ્યેન્દ્રો ગુરુહેલનમાત્મનઃ ।
ગર્હયામાસ સદસિ સ્વયમાત્માનમાત્મના

અહો બત મયાસાધુ કૃતં વૈ દભ્રબુદ્ધિના ।
યન્ મયૈશ્વર્યમત્તેન ગુરુઃ સદસિ કાત્કૃતઃ

કો ગૃધ્યેત્ પણ્ડિતો લક્ષ્મીં ત્રિપિષ્ટપપતેરપિ ।
યયાહમાસુરં ભાવં નીતો ઽદ્ય વિબુધેશ્વરઃ

યઃ પારમેષ્ઠ્યં ધિષણમધિતિષ્ઠન્ ન કઞ્ચન ।
પ્રત્યુત્તિષ્ઠેદિતિ બ્રૂયુર્ધર્મં તે ન પરં વિદુઃ

તેષાં કુપથદેષ્ટૄણાં પતતાં તમસિ હ્ય્ અધઃ ।
યે શ્રદ્દધ્યુર્વચસ્તે વૈ મજ્જન્ત્ય્ અશ્મપ્લવા ઇવ

અથાહમમરાચાર્યમગાધધિષણં દ્વિજમ્ ।
પ્રસાદયિષ્યે નિશઠઃ શીર્ષ્ણા તચ્ચરણં સ્પૃશન્

એવં ચિન્તયતસ્તસ્ય મઘોનો ભગવાન્ ગૃહાત્ ।
બૃહસ્પતિર્ગતો ઽદૃષ્ટાં ગતિમધ્યાત્મમાયયા

ગુરોર્નાધિગતઃ સંજ્ઞાં પરીક્ષન્ ભગવાન્ સ્વરાટ્ ।
ધ્યાયન્ ધિયા સુરૈર્યુક્તઃ શર્મ નાલભતાત્મનઃ

તચ્ છ્રુત્વૈવાસુરાઃ સર્વ આશ્રિત્યૌશનસં મતમ્ ।
દેવાન્ પ્રત્યુદ્યમં ચક્રુર્દુર્મદા આતતાયિનઃ

તૈર્વિસૃષ્ટેષુભિસ્તીક્ષ્ણૈર્નિર્ભિન્નાઙ્ગોરુબાહવઃ ।
બ્રહ્માણં શરણં જગ્મુઃ સહેન્દ્રા નતકન્ધરાઃ

તાંસ્તથાભ્યર્દિતાન્ વીક્ષ્ય ભગવાન્ આત્મભૂરજઃ ।
કૃપયા પરયા દેવ ઉવાચ પરિસાન્ત્વયન્

ભ્પ્_06.07.021।0 શ્રીબ્રહ્મોવાચ
અહો બત સુરશ્રેષ્ઠા હ્ય્ અભદ્રં વઃ કૃતં મહત્ ।
બ્રહ્મિષ્ઠં બ્રાહ્મણં દાન્તમૈશ્વર્યાન્ નાભ્યનન્દત

તસ્યાયમનયસ્યાસીત્ પરેભ્યો વઃ પરાભવઃ ।
પ્રક્ષીણેભ્યઃ સ્વવૈરિભ્યઃ સમૃદ્ધાનાં ચ યત્ સુરાઃ

મઘવન્ દ્વિષતઃ પશ્ય પ્રક્ષીણાન્ ગુર્વતિક્રમાત્ ।
સમ્પ્રત્ય્ ઉપચિતાન્ ભૂયઃ કાવ્યમારાધ્ય ભક્તિતઃ ।
આદદીરન્ નિલયનં મમાપિ ભૃગુદેવતાઃ

ત્રિપિષ્ટપં કિં ગણયન્ત્ય્ અભેદ્ય મન્ત્રા ભૃગૂણામનુશિક્ષિતાર્થાઃ ।
ન વિપ્રગોવિન્દગવીશ્વરાણાં ભવન્ત્ય્ અભદ્રાણિ નરેશ્વરાણામ્

તદ્વિશ્વરૂપં ભજતાશુ વિપ્રં તપસ્વિનં ત્વાષ્ટ્રમથાત્મવન્તમ્ ।
સભાજિતો ઽર્થાન્ સ વિધાસ્યતે વો યદિ ક્ષમિષ્યધ્વમુતાસ્ય કર્મ

ભ્પ્_06.07.026।0 શ્રીશુક ઉવાચ
ત એવમુદિતા રાજન્ બ્રહ્મણા વિગતજ્વરાઃ ।
ઋષિં ત્વાષ્ટ્રમુપવ્રજ્ય પરિષ્વજ્યેદમબ્રુવન્

ભ્પ્_06.07.027।0 શ્રીદેવા ઊચુઃ
વયં તે ઽતિથયઃ પ્રાપ્તા આશ્રમં ભદ્રમસ્તુ તે ।
કામઃ સમ્પાદ્યતાં તાત પિતૄણાં સમયોચિતઃ

પુત્રાણાં હિ પરો ધર્મઃ પિતૃશુશ્રૂષણં સતામ્ ।
અપિ પુત્રવતાં બ્રહ્મન્ કિમુત બ્રહ્મચારિણામ્

આચાર્યો બ્રહ્મણો મૂર્તિઃ પિતા મૂર્તિઃ પ્રજાપતેઃ ।
ભ્રાતા મરુત્પતેર્મૂર્તિર્માતા સાક્ષાત્ ક્ષિતેસ્તનુઃ

દયાયા ભગિની મૂર્તિર્ધર્મસ્યાત્માતિથિઃ સ્વયમ્ ।
અગ્નેરભ્યાગતો મૂર્તિઃ સર્વભૂતાનિ ચાત્મનઃ

તસ્માત્ પિતૄણામાર્તાનામાર્તિં પરપરાભવમ્ ।
તપસાપનયંસ્તાત સન્દેશં કર્તુમર્હસિ

વૃણીમહે ત્વોપાધ્યાયં બ્રહ્મિષ્ઠં બ્રાહ્મણં ગુરુમ્ ।
યથાઞ્જસા વિજેષ્યામઃ સપત્નાંસ્તવ તેજસા

ન ગર્હયન્તિ હ્ય્ અર્થેષુ યવિષ્ઠાઙ્ઘ્ર્યભિવાદનમ્ ।
છન્દોભ્યો ઽન્યત્ર ન બ્રહ્મન્ વયો જ્યૈષ્ઠ્યસ્ય કારણમ્

ભ્પ્_06.07.034।0 શ્રીઋષિરુવાચ
અભ્યર્થિતઃ સુરગણૈઃ પૌરહિત્યે મહાતપાઃ ।
સ વિશ્વરૂપસ્તાન્ આહ પ્રસન્નઃ શ્લક્ષ્ણયા ગિરા

ભ્પ્_06.07.035।0 શ્રીવિશ્વરૂપ ઉવાચ
વિગર્હિતં ધર્મશીલૈર્બ્રહ્મવર્ચૌપવ્યયમ્ ।
કથં નુ મદ્વિધો નાથા લોકેશૈરભિયાચિતમ્ ।
પ્રત્યાખ્યાસ્યતિ તચ્છિષ્યઃ સ એવ સ્વાર્થ ઉચ્યતે

અકિઞ્ચનાનાં હિ ધનં શિલોઞ્છનં તેનેહ નિર્વર્તિતસાધુસત્ક્રિયઃ ।
કથં વિગર્હ્યં નુ કરોમ્ય્ અધીશ્વરાઃ પૌરોધસં હૃષ્યતિ યેન દુર્મતિઃ

તથાપિ ન પ્રતિબ્રૂયાં ગુરુભિઃ પ્રાર્થિતં કિયત્ ।
ભવતાં પ્રાર્થિતં સર્વં પ્રાણૈરર્થૈશ્ચ સાધયે

ભ્પ્_06.07.038।0 શ્રીબાદરાયણિરુવાચ
તેભ્ય એવં પ્રતિશ્રુત્ય વિશ્વરૂપો મહાતપાઃ ।
પૌરહિત્યં વૃતશ્ચક્રે પરમેણ સમાધિના

સુરદ્વિષાં શ્રિયં ગુપ્તામૌશનસ્યાપિ વિદ્યયા ।
આચ્છિદ્યાદાન્ મહેન્દ્રાય વૈષ્ણવ્યા વિદ્યયા વિભુઃ

યયા ગુપ્તઃ સહસ્રાક્ષો જિગ્યે ઽસુરચમૂર્વિભુઃ ।
તાં પ્રાહ સ મહેન્દ્રાય વિશ્વરૂપ ઉદારધીઃ