Bhagavata Purana · Chapter 06.07
BhP_06.07.001/0 śrīrājovāca
kasya hetoḥ parityaktā ācāryeṇātmanaḥ surāḥ /
etadācakṣva bhagavañ chiṣyāṇāmakramaṃ gurau
BhP_06.07.002/0 śrībādarāyaṇiruvāca
indrastribhuvanaiśvarya madollaṅghitasatpathaḥ /
marudbhirvasubhī rudrairādityairṛbhubhirnṛpa
viśvedevaiśca sādhyaiśca nāsatyābhyāṃ pariśritaḥ /
siddhacāraṇagandharvairmunibhirbrahmavādibhiḥ
vidyādharāpsarobhiśca kinnaraiḥ patagoragaiḥ /
niṣevyamāṇo maghavān stūyamānaśca bhārata
upagīyamāno lalitamāsthānādhyāsanāśritaḥ /
pāṇḍureṇātapatreṇa candramaṇḍalacāruṇā
yuktaścānyaiḥ pārameṣṭhyaiścāmaravyajanādibhiḥ /
virājamānaḥ paulamyā sahārdhāsanayā bhṛśam
sa yadā paramācāryaṃ devānāmātmanaśca ha /
nābhyanandata samprāptaṃ pratyutthānāsanādibhiḥ
vācaspatiṃ munivaraṃ surāsuranamaskṛtam /
noccacālāsanādindraḥ paśyannapi sabhāgatam
tato nirgatya sahasā kavirāṅgirasaḥ prabhuḥ /
āyayau svagṛhaṃ tūṣṇīṃ vidvān śrīmadavikriyām
tarhy eva pratibudhyendro guruhelanamātmanaḥ /
garhayāmāsa sadasi svayamātmānamātmanā
aho bata mayāsādhu kṛtaṃ vai dabhrabuddhinā /
yan mayaiśvaryamattena guruḥ sadasi kātkṛtaḥ
ko gṛdhyet paṇḍito lakṣmīṃ tripiṣṭapapaterapi /
yayāhamāsuraṃ bhāvaṃ nīto 'dya vibudheśvaraḥ
yaḥ pārameṣṭhyaṃ dhiṣaṇamadhitiṣṭhan na kañcana /
pratyuttiṣṭhediti brūyurdharmaṃ te na paraṃ viduḥ
teṣāṃ kupathadeṣṭṝṇāṃ patatāṃ tamasi hy adhaḥ /
ye śraddadhyurvacaste vai majjanty aśmaplavā iva
athāhamamarācāryamagādhadhiṣaṇaṃ dvijam /
prasādayiṣye niśaṭhaḥ śīrṣṇā taccaraṇaṃ spṛśan
evaṃ cintayatastasya maghono bhagavān gṛhāt /
bṛhaspatirgato 'dṛṣṭāṃ gatimadhyātmamāyayā
gurornādhigataḥ saṃjñāṃ parīkṣan bhagavān svarāṭ /
dhyāyan dhiyā surairyuktaḥ śarma nālabhatātmanaḥ
tac chrutvaivāsurāḥ sarva āśrityauśanasaṃ matam /
devān pratyudyamaṃ cakrurdurmadā ātatāyinaḥ
tairvisṛṣṭeṣubhistīkṣṇairnirbhinnāṅgorubāhavaḥ /
brahmāṇaṃ śaraṇaṃ jagmuḥ sahendrā natakandharāḥ
tāṃstathābhyarditān vīkṣya bhagavān ātmabhūrajaḥ /
kṛpayā parayā deva uvāca parisāntvayan
BhP_06.07.021/0 śrībrahmovāca
aho bata suraśreṣṭhā hy abhadraṃ vaḥ kṛtaṃ mahat /
brahmiṣṭhaṃ brāhmaṇaṃ dāntamaiśvaryān nābhyanandata
tasyāyamanayasyāsīt parebhyo vaḥ parābhavaḥ /
prakṣīṇebhyaḥ svavairibhyaḥ samṛddhānāṃ ca yat surāḥ
maghavan dviṣataḥ paśya prakṣīṇān gurvatikramāt /
sampraty upacitān bhūyaḥ kāvyamārādhya bhaktitaḥ /
ādadīran nilayanaṃ mamāpi bhṛgudevatāḥ
tripiṣṭapaṃ kiṃ gaṇayanty abhedya mantrā bhṛgūṇāmanuśikṣitārthāḥ /
na vipragovindagavīśvarāṇāṃ bhavanty abhadrāṇi nareśvarāṇām
tadviśvarūpaṃ bhajatāśu vipraṃ tapasvinaṃ tvāṣṭramathātmavantam /
sabhājito 'rthān sa vidhāsyate vo yadi kṣamiṣyadhvamutāsya karma
BhP_06.07.026/0 śrīśuka uvāca
ta evamuditā rājan brahmaṇā vigatajvarāḥ /
ṛṣiṃ tvāṣṭramupavrajya pariṣvajyedamabruvan
BhP_06.07.027/0 śrīdevā ūcuḥ
vayaṃ te 'tithayaḥ prāptā āśramaṃ bhadramastu te /
kāmaḥ sampādyatāṃ tāta pitṝṇāṃ samayocitaḥ
putrāṇāṃ hi paro dharmaḥ pitṛśuśrūṣaṇaṃ satām /
api putravatāṃ brahman kimuta brahmacāriṇām
ācāryo brahmaṇo mūrtiḥ pitā mūrtiḥ prajāpateḥ /
bhrātā marutpatermūrtirmātā sākṣāt kṣitestanuḥ
dayāyā bhaginī mūrtirdharmasyātmātithiḥ svayam /
agnerabhyāgato mūrtiḥ sarvabhūtāni cātmanaḥ
tasmāt pitṝṇāmārtānāmārtiṃ paraparābhavam /
tapasāpanayaṃstāta sandeśaṃ kartumarhasi
vṛṇīmahe tvopādhyāyaṃ brahmiṣṭhaṃ brāhmaṇaṃ gurum /
yathāñjasā vijeṣyāmaḥ sapatnāṃstava tejasā
na garhayanti hy artheṣu yaviṣṭhāṅghryabhivādanam /
chandobhyo 'nyatra na brahman vayo jyaiṣṭhyasya kāraṇam
BhP_06.07.034/0 śrīṛṣiruvāca
abhyarthitaḥ suragaṇaiḥ paurahitye mahātapāḥ /
sa viśvarūpastān āha prasannaḥ ślakṣṇayā girā
BhP_06.07.035/0 śrīviśvarūpa uvāca
vigarhitaṃ dharmaśīlairbrahmavarcaupavyayam /
kathaṃ nu madvidho nāthā lokeśairabhiyācitam /
pratyākhyāsyati tacchiṣyaḥ sa eva svārtha ucyate
akiñcanānāṃ hi dhanaṃ śiloñchanaṃ teneha nirvartitasādhusatkriyaḥ /
kathaṃ vigarhyaṃ nu karomy adhīśvarāḥ paurodhasaṃ hṛṣyati yena durmatiḥ
tathāpi na pratibrūyāṃ gurubhiḥ prārthitaṃ kiyat /
bhavatāṃ prārthitaṃ sarvaṃ prāṇairarthaiśca sādhaye
BhP_06.07.038/0 śrībādarāyaṇiruvāca
tebhya evaṃ pratiśrutya viśvarūpo mahātapāḥ /
paurahityaṃ vṛtaścakre parameṇa samādhinā
suradviṣāṃ śriyaṃ guptāmauśanasyāpi vidyayā /
ācchidyādān mahendrāya vaiṣṇavyā vidyayā vibhuḥ
yayā guptaḥ sahasrākṣo jigye 'suracamūrvibhuḥ /
tāṃ prāha sa mahendrāya viśvarūpa udāradhīḥ
Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0