ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 05.25

_*
ભ્પ્_05.25.001।0 શ્રી-શુક ઉવાચ
તસ્ય મૂલ-દેશે ત્રિંશદ્-યોજન-સહસ્રાન્તર આસ્તે યા વૈ કલા ભગવતસ્ તામસી સમાખ્યાતાનન્ત ઇતિ સાત્વતીયા દ્રષ્ટૃ-દૃશ્યયોઃ સઙ્કર્ષણમ્ અહમ્ ઇત્ય્ અભિમાન-લક્ષણં યં સઙ્કર્ષણમ્ ઇત્ય્ આચક્ષતે

_*
યસ્યેદં ક્ષિતિ-મણ્ડલં ભગવતો ઽનન્ત-મૂર્તેઃ સહસ્ર-શિરસ એકસ્મિન્ન્ એવ શીર્ષણિ ધ્રિયમાણં સિદ્ધાર્થ ઇવ લક્ષ્યતે

_*
યસ્ય હ વા ઇદં કાલેનોપસઞ્જિહીર્ષતો ઽમર્ષ-વિરચિત-રુચિર-ભ્રમદ્-ભ્રુવોર્ અન્તરેણ સાઙ્કર્ષણો નામ રુદ્ર એકાદશ-વ્યૂહસ્ ત્ર્ય્-અક્ષસ્ ત્રિ-શિખં શૂલમ્ ઉત્તમ્ભયન્ન્ ઉદતિષ્ઠત્

_*
યસ્યાઙ્ઘ્રિ-કમલ-યુગલારુણ-વિશદ-નખ-મણિ-ષણ્ડ-મણ્ડલેષ્વ્ અહિ-પતયઃ સહ સાત્વતર્ષભૈર્ એકાન્ત-ભક્તિ-યોગેનાવનમન્તઃ સ્વ-વદનાનિ પરિસ્ફુરત્-કુણ્ડલ-પ્રભા-મણ્ડિત-ગણ્ડ-સ્થલાન્ય્ અતિ-મનોહરાણિ પ્રમુદિત-મનસઃ ખલુ વિલોકયન્તિ

_*
યસ્યૈવ હિ નાગ-રાજ-કુમાર્ય આશિષ આશાસાનાશ્ ચાર્વ્-અઙ્ગ-વલય-વિલસિત-વિશદ-વિપુલ-ધવલ-સુભગ-રુચિર-ભુજ-રજત-સ્તમ્ભેષ્વ્ અગુરુ-ચન્દન-કુઙ્કુમ-પઙ્કાનુલેપેનાવલિમ્પમાનાસ્ તદ્-અભિમર્શનોન્મથિત-હૃદય-મકર-ધ્વજાવેશ-રુચિર-લલિત-સ્મિતાસ્ તદ્-અનુરાગમદ-મુદિત-મદ-વિઘૂર્ણિતારુણ-કરુણાવલોક-નયન-વદનારવિન્દં સવ્રીડં કિલ વિલોકયન્તિ

_*
સ એવ ભગવાન્ અનન્તો ઽનન્ત-ગુણાર્ણવ આદિ-દેવ ઉપસંહૃતામર્ષ-રોષ-વેગો લોકાનાં સ્વસ્તય આસ્તે

_*
ધ્યાયમાનઃ સુરાસુરોરગ-સિદ્ધ-ગન્ધર્વ-વિદ્યાધર-મુનિ-ગણૈર્ અનવરત-મદ-મુદિત-વિકૃત-વિહ્વલ-લોચનઃ સુલલિત-મુખરિકામૃતેનાપ્યાયમાનઃ સ્વ-પાર્ષદ-વિબુધ-યૂથ-પતીન્ અપરિમ્લાન-રાગ-નવ-તુલસિકામોદ-મધ્વ્-આસવેન માદ્યન્ મધુકર-વ્રાત-મધુર-ગીત-શ્રિયં વૈજયન્તીં સ્વાં વનમાલાં નીલ-વાસા એક-કુણ્ડલો હલ-કકુદિ કૃત-સુભગ-સુન્દર-ભુજો ભગવાન્ મહેન્દ્રો વારણેન્દ્ર ઇવ કાઞ્ચનીં કક્ષામ્ ઉદાર-લીલો બિભર્તિ

_*
ય એષ એવમ્ અનુશ્રુતો ધ્યાયમાનો મુમુક્ષૂણામ્ અનાદિ-કાલ-કર્મ-વાસના-ગ્રથિતમ્ અવિદ્યામયં હૃદય-ગ્રન્થિં સત્ત્વ-રજસ્-તમોમયમ્ અન્તર્-હૃદયં ગત આશુ નિર્ભિનત્તિ તસ્યાનુભાવાન્ ભગવાન્ સ્વાયમ્ભુવો નારદઃ સહ તુમ્બુરુણા સભાયાં બ્રહ્મણઃ સંશ્લોકયામ્ આસ

_*
ઉત્પત્તિ-સ્થિતિ-લય-હેતવો ઽસ્ય કલ્પાઃ $ સત્ત્વાદ્યાઃ પ્રકૃતિ-ગુણા યદ્-ઈક્ષયાસન્ &
ઉત્પત્તિ-સ્થિતિ-લય-હેતવો ઽસ્ય કલ્પાઃ $ સત્ત્વાદ્યાઃ પ્રકૃતિ-ગુણા યદ્-ઈક્ષયાસન્ &
યદ્-રૂપં ધ્રુવમ્ અકૃતં યદ્ એકમ્ આત્મન્ % નાનાધાત્ કથમ્ ઉ હ વેદ તસ્ય વર્ત્મ ॥ ભ્પ્_05.25.009* ॥
મૂર્તિં નઃ પુરુ-કૃપયા બભાર સત્ત્વં $ સંશુદ્ધં સદ્-અસદ્ ઇદં વિભાતિ તત્ર &
મૂર્તિં નઃ પુરુ-કૃપયા બભાર સત્ત્વં $ સંશુદ્ધં સદ્-અસદ્ ઇદં વિભાતિ તત્ર &
યલ્-લીલાં મૃગ-પતિર્ આદદે ઽનવદ્યામ્ % આદાતું સ્વજન-મનાંસ્ય્ ઉદાર-વીર્યઃ ॥ ભ્પ્_05.25.010* ॥
યન્-નામ શ્રુતમ્ અનુકીર્તયેદ્ અકસ્માદ્ $ આર્તો વા યદિ પતિતઃ પ્રલમ્ભનાદ્ વા &
યન્-નામ શ્રુતમ્ અનુકીર્તયેદ્ અકસ્માદ્ $ આર્તો વા યદિ પતિતઃ પ્રલમ્ભનાદ્ વા &
હન્ત્ય્ અંહઃ સપદિ નૃણામ્ અશેષમ્ અન્યં % કં શેષાદ્ ભગવત આશ્રયેન્ મુમુક્ષુઃ ॥ ભ્પ્_05.25.011* ॥
મૂર્ધન્ય્ અર્પિતમ્ અણુવત્ સહસ્ર-મૂર્ધ્નો $ ભૂ-ગોલં સગિરિ-સરિત્-સમુદ્ર-સત્ત્વમ્ &
મૂર્ધન્ય્ અર્પિતમ્ અણુવત્ સહસ્ર-મૂર્ધ્નો $ ભૂ-ગોલં સગિરિ-સરિત્-સમુદ્ર-સત્ત્વમ્ &
આનન્ત્યાદ્ અનિમિત-વિક્રમસ્ય ભૂમ્નઃ % કો વીર્યાણ્ય્ અધિ ગણયેત્ સહસ્ર-જિહ્વઃ ॥ ભ્પ્_05.25.012* ॥
એવમ્-પ્રભાવો ભગવાન્ અનન્તો $ દુરન્ત-વીર્યોરુ-ગુણાનુભાવઃ &
એવમ્-પ્રભાવો ભગવાન્ અનન્તો $ દુરન્ત-વીર્યોરુ-ગુણાનુભાવઃ &
મૂલે રસાયાઃ સ્થિત આત્મ-તન્ત્રો % યો લીલયા ક્ષ્માં સ્થિતયે બિભર્તિ ॥ ભ્પ્_05.25.013* ॥
એતા હ્ય્ એવેહ નૃભિર્ ઉપગન્તવ્યા ગતયો યથા-કર્મ-વિનિર્મિતા યથોપદેશમ્ અનુવર્ણિતાઃ કામાન્ કામયમાનૈઃ

_*
એતાવતીર્ હિ રાજન્ પુંસઃ પ્રવૃત્તિ-લક્ષણસ્ય ધર્મસ્ય વિપાક-ગતય ઉચ્ચાવચા વિસદૃશા યથા-પ્રશ્નં વ્યાચખ્યે કિમ્ અન્યત્ કથયામ ઇતિ