ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 05.15

_*
ભ્પ્_05.15.001।0
શ્રી-શુક ઉવાચ
ભરતસ્યાત્મજઃ સુમતિર્ નામાભિહિતો યમ્ ઉ હ વાવ કેચિત્ પાખણ્ડિન ઋષભ-પદવીમ્ અનુવર્તમાનં ચાનાર્યા અવેદ-સમામ્નાતાં દેવતાં સ્વ-મનીષયા પાપીયસ્યા કલૌ કલ્પયિષ્યન્તિ

_*
તસ્માદ્ વૃદ્ધસેનાયાં દેવતાજિન્-નામ પુત્રો ઽભવત્

_*
અથાસુર્યાં તત્-તનયો દેવદ્યુમ્નસ્ તતો ધેનુમત્યાં સુતઃ પરમેષ્ઠી તસ્ય સુવર્ચલાયાં પ્રતીહ ઉપજાતઃ

_*
ય આત્મ-વિદ્યામ્ આખ્યાય સ્વયં સંશુદ્ધો મહા-પુરુષમ્ અનુસસ્માર

_*
પ્રતીહાત્ સુવર્ચલાયાં પ્રતિહર્ત્રાદયસ્ ત્રય આસન્ન્ ઇજ્યા-કોવિદાઃ સૂનવઃ પ્રતિહર્તુઃ સ્તુત્યામ્ અજ-ભૂમાનાવ્ અજનિષાતામ્

_*
ભૂમ્ન ઋષિકુલ્યાયામ્ ઉદ્ગીથસ્ તતઃ પ્રસ્તાવો દેવકુલ્યાયાં પ્રસ્તાવાન્ નિયુત્સાયાં હૃદયજ આસીદ્ વિભુર્ વિભો રત્યાં ચ પૃથુષેણસ્ તસ્માન્ નક્ત આકૂત્યાં જજ્ઞે નક્તાદ્ દ્રુતિ-પુત્રો ગયો રાજર્ષિ-પ્રવર ઉદાર-શ્રવા અજાયત સાક્ષાદ્ ભગવતો વિષ્ણોર્ જગદ્-રિરક્ષિષયા ગૃહીત-સત્ત્વસ્ય કલાત્મવત્ત્વાદિ-લક્ષણેન મહા-પુરુષતાં પ્રાપ્તઃ

_*
સ વૈ સ્વ-ધર્મેણ પ્રજા-પાલન-પોષણ-પ્રીણનોપલાલનાનુશાસન-લક્ષણેનેજ્યાદિના ચ ભગવતિ મહા-પુરુષે પરાવરે બ્રહ્મણિ સર્વાત્મનાર્પિત-પરમાર્થ-લક્ષણેન બ્રહ્મવિચ્-ચરણાનુસેવયાપાદિત-ભગવદ્-ભક્તિ-યોગેન ચાભીક્ષ્ણશઃ પરિભાવિતાતિ-શુદ્ધ-મતિર્ ઉપરતાનાત્મ્ય આત્મનિ સ્વયમ્ ઉપલભ્યમાન-બ્રહ્માત્માનુભવો ઽપિ નિરભિમાન એવાવનિમ્ અજૂગુપત્

_*
તસ્યેમાં ગાથાં પાણ્ડવેય પુરાવિદ ઉપગાયન્તિ

_*
ગયં નૃપઃ કઃ પ્રતિયાતિ કર્મભિર્ યજ્વાભિમાની બહુવિદ્ ધર્મ-ગોપ્તા ।
સમાગત-શ્રીઃ સદસસ્-પતિઃ સતાં સત્-સેવકો ઽન્યો ભગવત્-કલામ્ ઋતે

યમ્ અભ્યષિઞ્ચન્ પરયા મુદા સતીઃ સત્યાશિષો દક્ષ-કન્યાઃ સરિદ્ભિઃ ।
યસ્ય પ્રજાનાં દુદુહે ધરાશિષો નિરાશિષો ગુણ-વત્સ-સ્નુતોધાઃ

છન્દાંસ્ય્ અકામસ્ય ચ યસ્ય કામાન્ દુદૂહુર્ આજહ્રુર્ અથો બલિં નૃપાઃ ।
પ્રત્યઞ્ચિતા યુધિ ધર્મેણ વિપ્રા યદાશિષાં ષષ્ઠમ્ અંશં પરેત્ય

યસ્યાધ્વરે ભગવાન્ અધ્વરાત્મા મઘોનિ માદ્યત્ય્ ઉરુ-સોમ-પીથે ।
શ્રદ્ધા-વિશુદ્ધાચલ-ભક્તિ-યોગ- સમર્પિતેજ્યા-ફલમ્ આજહાર

યત્-પ્રીણનાદ્ બર્હિષિ દેવ-તિર્યઙ્- મનુષ્ય-વીરુત્-તૃણમ્ આવિરિઞ્ચાત્ ।
પ્રીયેત સદ્યઃ સ હ વિશ્વ-જીવઃ પ્રીતઃ સ્વયં પ્રીતિમ્ અગાદ્ ગયસ્ય

ગયાદ્ ગયન્ત્યાં ચિત્રરથઃ સુગતિર્ અવરોધન ઇતિ ત્રયઃ પુત્રા બભૂવુશ્ ચિત્રરથાદ્ ઊર્ણાયાં સમ્રાડ્ અજનિષ્ટ તત ઉત્કલાયાં મરીચિર્ મરીચેર્ બિન્દુમત્યાં બિન્દુમ્ આનુદપદ્યત તસ્માત્ સરઘાયાં મધુર્ નામાભવન્ મધોઃ સુમનસિ વીરવ્રતસ્ તતો ભોજાયાં મન્થુ-પ્રમન્થૂ જજ્ઞાતે મન્થોઃ સત્યાયાં ભૌવનસ્ તતો દૂષણાયાં ત્વષ્ટાજનિષ્ટ ત્વષ્ટુર્ વિરોચનાયાં વિરજો વિરજસ્ય શતજિત્-પ્રવરં પુત્ર-શતં કન્યા ચ વિષૂચ્યાં કિલ જાતમ્

_*
ભ્પ્_05.15.015।0 તત્રાયં શ્લોકઃ
પ્રૈયવ્રતં વંશમ્ ઇમં વિરજશ્ ચરમોદ્ભવઃ ।
અકરોદ્ અત્ય્-અલં કીર્ત્યા વિષ્ણુઃ સુર-ગણં યથા