ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 04.15

ભ્પ્_04.15.001।0 મૈત્રેય ઉવાચ
અથ તસ્ય પુનર્ વિપ્રૈર્ અપુત્રસ્ય મહીપતેઃ ।
બાહુભ્યાં મથ્યમાનાભ્યાં મિથુનં સમપદ્યત

તદ્ દૃષ્ટ્વા મિથુનં જાતમ્ ઋષયો બ્રહ્મ-વાદિનઃ ।
ઊચુઃ પરમ-સન્તુષ્ટા વિદિત્વા ભગવત્-કલામ્

ભ્પ્_04.15.003।0 ઋષય ઊચુઃ
એષ વિષ્ણોર્ ભગવતઃ કલા ભુવન-પાલિની ।
ઇયં ચ લક્ષ્મ્યાઃ સમ્ભૂતિઃ પુરુષસ્યાનપાયિની

અયં તુ પ્રથમો રાજ્ઞાં પુમાન્ પ્રથયિતા યશઃ ।
પૃથુર્ નામ મહારાજો ભવિષ્યતિ પૃથુ-શ્રવાઃ

ઇયં ચ સુદતી દેવી ગુણ-ભૂષણ-ભૂષણા ।
અર્ચિર્ નામ વરારોહા પૃથુમ્ એવાવરુન્ધતી

એષ સાક્ષાદ્ ધરેર્ અંશોજાતો લોક-રિરક્ષયા ।
ઇયં ચ તત્-પરા હિ શ્રીર્ અનુજજ્ઞે ઽનપાયિની

ભ્પ્_04.15.007।0 મૈત્રેય ઉવાચ
પ્રશંસન્તિ સ્મ તં વિપ્રા ગન્ધર્વ-પ્રવરા જગુઃ ।
મુમુચુઃ સુમનો-ધારાઃ સિદ્ધા નૃત્યન્તિ સ્વઃ-સ્ત્રિયઃ

શઙ્ખ-તૂર્ય-મૃદઙ્ગાદ્યા નેદુર્ દુન્દુભયો દિવિ ।
તત્ર સર્વ ઉપાજગ્મુર્ દેવર્ષિ-પિતૄણાં ગણાઃ

બ્રહ્મા જગદ્-ગુરુર્ દેવૈઃ સહાસૃત્ય સુરેશ્વરૈઃ ।
વૈન્યસ્ય દક્ષિણે હસ્તે દૃષ્ટ્વા ચિહ્નં ગદાભૃતઃ

પાદયોર્ અરવિન્દં ચ તં વૈ મેને હરેઃ કલામ્ ।
યસ્યાપ્રતિહતં ચક્રમ્ અંશઃ સ પરમેષ્ઠિનઃ

તસ્યાભિષેક આરબ્ધો બ્રાહ્મણૈર્ બ્રહ્મ-વાદિભિઃ ।
આભિષેચનિકાન્ય્ અસ્મૈ આજહ્રુઃ સર્વતો જનાઃ

સરિત્-સમુદ્રા ગિરયો નાગા ગાવઃ ખગા મૃગાઃ ।
દ્યૌઃ ક્ષિતિઃ સર્વ-ભૂતાનિ સમાજહ્રુર્ ઉપાયનમ્

સો ઽભિષિક્તો મહારાજઃ સુવાસાઃ સાધ્વ્-અલઙ્કૃતઃ ।
પત્ન્યાર્ચિષાલઙ્કૃતયા વિરેજે ઽગ્નિર્ ઇવાપરઃ

તસ્મૈ જહાર ધનદો હૈમં વીર વરાસનમ્ ।
વરુણઃ સલિલ-સ્રાવમ્ આતપત્રં શશિ-પ્રભમ્

વાયુશ્ ચ વાલ-વ્યજને ધર્મઃ કીર્તિમયીં સ્રજમ્ ।
ઇન્દ્રઃ કિરીટમ્ ઉત્કૃષ્ટં દણ્ડં સંયમનં યમઃ

બ્રહ્મા બ્રહ્મમયં વર્મ ભારતી હારમ્ ઉત્તમમ્ ।
હરિઃ સુદર્શનં ચક્રં તત્-પત્ન્ય્ અવ્યાહતાં શ્રિયમ્

દશ-ચન્દ્રમ્ અસિં રુદ્રઃ શત-ચન્દ્રં તથામ્બિકા ।
સોમો ઽમૃતમયાન્ અશ્વાંસ્ ત્વષ્ટા રૂપાશ્રયં રથમ્

અગ્નિર્ આજ-ગવં ચાપં સૂર્યો રશ્મિમયાન્ ઇષૂન્ ।
ભૂઃ પાદુકે યોગમય્યૌ દ્યૌઃ પુષ્પાવલિમ્ અન્વહમ્

નાટ્યં સુગીતં વાદિત્રમ્ અન્તર્ધાનં ચ ખેચરાઃ ।
ઋષયશ્ ચાશિષઃ સત્યાઃ સમુદ્રઃ શઙ્ખમ્ આત્મજમ્

સિન્ધવઃ પર્વતા નદ્યો રથ-વીથીર્ મહાત્મનઃ ।
સૂતો ઽથ માગધો વન્દી તં સ્તોતુમ્ ઉપતસ્થિરે

સ્તાવકાંસ્ તાન્ અભિપ્રેત્ય પૃથુર્ વૈન્યઃ પ્રતાપવાન્ ।
મેઘ-નિર્હ્રાદયા વાચા પ્રહસન્ન્ ઇદમ્ અબ્રવીત્

ભ્પ્_04.15.022।0 પૃથુર્ ઉવાચ
ભોઃ સૂત હે માગધ સૌમ્ય વન્દિન્ લોકે ઽધુનાસ્પષ્ટ-ગુણસ્ય મે સ્યાત્ ।
કિમ્ આશ્રયો મે સ્તવ એષ યોજ્યતાં મા મય્ય્ અભૂવન્ વિતથા ગિરો વઃ

તસ્માત્ પરોક્ષે ઽસ્મદ્-ઉપશ્રુતાન્ય્ અલં કરિષ્યથ સ્તોત્રમ્ અપીચ્ય-વાચઃ ।
સત્ય્ ઉત્તમશ્લોક-ગુણાનુવાદે જુગુપ્સિતં ન સ્તવયન્તિ સભ્યાઃ

મહદ્-ગુણાન્ આત્મનિ કર્તુમ્ ઈશઃ કઃ સ્તાવકૈઃ સ્તાવયતે ઽસતો ઽપિ ।
તે ઽસ્યાભવિષ્યન્ન્ ઇતિ વિપ્રલબ્ધો જનાવહાસં કુમતિર્ ન વેદ

પ્રભવો હ્ય્ આત્મનઃ સ્તોત્રંજુગુપ્સન્ત્ય્ અપિ વિશ્રુતાઃ ।
હ્રીમન્તઃ પરમોદારાઃ પૌરુષં વા વિગર્હિતમ્

વયં ત્વ્ અવિદિતા લોકે સૂતાદ્યાપિ વરીમભિઃ ।
કર્મભિઃ કથમ્ આત્માનં ગાપયિષ્યામ બાલવત્