ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 01.11

ભ્પ્_01.11.001।0 સૂત ઉવાચ
આનર્તાન્ સ ઉપવ્રજ્ય સ્વૃદ્ધાઞ્ જનપદાન્ સ્વકાન્ ।
દધ્મૌ દરવરં તેષાં વિષાદં શમયન્ન્ ઇવ

સ ઉચ્ચકાશે ધવલોદરો દરો ઽપ્યુરુક્રમસ્યાધરશોણશોણિમા ।
દાધ્માયમાનઃ કરકઞ્જસમ્પુટે યથાબ્જખણ્ડે કલહંસ ઉત્સ્વનઃ

તમ્ ઉપશ્રુત્ય નિનદં જગદ્ભયભયાવહમ્ ।
પ્રત્યુદ્યયુઃ પ્રજાઃ સર્વા ભર્તૃદર્શનલાલસાઃ

તત્રોપનીતબલયો રવેર્દીપમ્ ઇવાદૃતાઃ ।
આત્મારામં પૂર્ણકામં નિજલાભેન નિત્યદા

પ્રીત્યુત્ફુલ્લમુખાઃ પ્રોચુર્હર્ષગદ્ગદયા ગિરા ।
પિતરં સર્વસુહૃદમ્ અવિતારમ્ ઇવાર્ભકાઃ

નતાઃ સ્મ તે નાથ સદાઙ્ઘ્રિપઙ્કજં વિરિઞ્ચવૈરિઞ્ચ્યસુરેન્દ્રવન્દિતમ્ ।
પરાયણં ક્ષેમમ્ ઇહેચ્છતાં પરં ન યત્ર કાલઃ પ્રભવેત્ પરઃ પ્રભુઃ

ભવાય નસ્ત્વં ભવ વિશ્વભાવન ત્વમ્ એવ માતાથ સુહૃત્પતિઃ પિતા ।
ત્વં સદ્ગુરુર્નઃ પરમં ચ દૈવતં યસ્યાનુવૃત્ત્યા કૃતિનો બભૂવિમ

અહો સનાથા ભવતા સ્મ યદ્વયં ત્રૈવિષ્ટપાનામ્ અપિ દૂરદર્શનમ્ ।
પ્રેમસ્મિતસ્નિગ્ધનિરીક્ષણાનનં પશ્યેમ રૂપં તવ સર્વસૌભગમ્

યર્હ્યમ્બુજાક્ષાપસસાર ભો ભવાન્ કુરૂન્ મધૂન્ વાથ સુહૃદ્દિદૃક્ષયા ।
તત્રાબ્દકોટિપ્રતિમઃ ક્ષણો ભવેદ્ રવિં વિનાક્ષ્ણોરિવ નસ્તવાચ્યુત

કથં વયં નાથ ચિરોષિતે ત્વયિ પ્રસન્નદૃષ્ટ્યાખિલતાપશોષણમ્ ।
જીવેમ તે સુન્દરહાસશોભિતમ્ અપશ્યમાના વદનં મનોહરમ્

ઇતિ ચોદીરિતા વાચઃ પ્રજાનાં ભક્તવત્સલઃ ।
શૃણ્વાનો ઽનુગ્રહં દૃષ્ટ્યા વિતન્વન્ પ્રાવિશત્ પુરમ્

મધુભોજદશાર્હાર્હકુકુરાન્ધકવૃષ્ણિભિઃ ।
આત્મતુલ્યબલૈર્ગુપ્તાં નાગૈર્ભોગવતીમ્ ઇવ

સર્વર્તુસર્વવિભવપુણ્યવૃક્ષલતાશ્રમૈઃ ।
ઉદ્યાનોપવનારામૈર્વૃતપદ્માકરશ્રિયમ્

ગોપુરદ્વારમાર્ગેષુ કૃતકૌતુકતોરણામ્ ।
ચિત્રધ્વજપતાકાગ્રૈરન્તઃ પ્રતિહતાતપામ્

સમ્માર્જિતમહામાર્ગ રથ્યાપણકચત્વરામ્ ।
સિક્તાં ગન્ધજલૈરુપ્તાં ફલપુષ્પાક્ષતાઙ્કુરૈઃ

દ્વારિ દ્વારિ ગૃહાણાં ચ દધ્યક્ષતફલેક્ષુભિઃ ।
અલઙ્કૃતાં પૂર્ણકુમ્ભૈર્બલિભિર્ધૂપદીપકૈઃ

નિશમ્ય પ્રેષ્ઠમ્ આયાન્તં વસુદેવો મહામનાઃ ।
અક્રૂરશ્ચોગ્રસેનશ્ચ રામશ્ચાદ્ભુતવિક્રમઃ

પ્રદ્યુમ્નશ્ચારુદેષ્ણશ્ચ સામ્બો જામ્બવતીસુતઃ ।
પ્રહર્ષવેગોચ્છશિતશયનાસનભોજનાઃ

વારણેન્દ્રં પુરસ્કૃત્ય બ્રાહ્મણૈઃ સસુમઙ્ગલૈઃ ।
શઙ્ખતૂર્યનિનાદેન બ્રહ્મઘોષેણ ચાદૃતાઃ ।
પ્રત્યુજ્જગ્મૂ રથૈર્હૃષ્ટાઃ પ્રણયાગતસાધ્વસાઃ

વારમુખ્યાશ્ચ શતશો યાનૈસ્તદ્દર્શનોત્સુકાઃ ।
લસત્કુણ્ડલનિર્ભાતકપોલવદનશ્રિયઃ

નટનર્તકગન્ધર્વાઃ સૂતમાગધવન્દિનઃ ।
ગાયન્તિ ચોત્તમશ્લોકચરિતાન્યદ્ભુતાનિ ચ

ભગવાંસ્તત્ર બન્ધૂનાં પૌરાણામ્ અનુવર્તિનામ્ ।
યથાવિધ્યુપસઙ્ગમ્ય સર્વેષાં માનમ્ આદધે

પ્રહ્વાભિવાદનાશ્લેષકરસ્પર્શસ્મિતેક્ષણૈઃ ।
આશ્વાસ્ય ચાશ્વપાકેભ્યો વરૈશ્ચાભિમતૈર્વિભુઃ

સ્વયં ચ ગુરુભિર્વિપ્રૈઃ સદારૈઃ સ્થવિરૈરપિ ।
આશીર્ભિર્યુજ્યમાનો ઽન્યૈર્વન્દિભિશ્ચાવિશત્ પુરમ્

રાજમાર્ગં ગતે કૃષ્ણે દ્વારકાયાઃ કુલસ્ત્રિયઃ ।
હર્મ્યાણ્યારુરુહુર્વિપ્ર તદીક્ષણમહોત્સવાઃ

નિત્યં નિરીક્ષમાણાનાં યદપિ દ્વારકૌકસામ્ ।
ન વિતૃપ્યન્તિ હિ દૃશઃ શ્રિયો ધામાઙ્ગમ્ અચ્યુતમ્

શ્રિયો નિવાસો યસ્યોરઃ પાનપાત્રં મુખં દૃશામ્ ।
બાહવો લોકપાલાનાં સારઙ્ગાણાં પદામ્બુજમ્

સિતાતપત્રવ્યજનૈરુપસ્કૃતઃ પ્રસૂનવર્ષૈરભિવર્ષિતઃ પથિ ।
પિશઙ્ગવાસા વનમાલયા બભૌ ઘનો યથાર્કોડુપચાપવૈદ્યુતૈઃ

પ્રવિષ્ટસ્તુ ગૃહં પિત્રોઃ પરિષ્વક્તઃ સ્વમાતૃભિઃ ।
વવન્દે શિરસા સપ્ત દેવકીપ્રમુખા મુદા

તાઃ પુત્રમ્ અઙ્કમ્ આરોપ્ય સ્નેહસ્નુતપયોધરાઃ ।
હર્ષવિહ્વલિતાત્માનઃ સિષિચુર્નેત્રજૈર્જલૈઃ

અથાવિશત્ સ્વભવનં સર્વકામમ્ અનુત્તમમ્ ।
પ્રાસાદા યત્ર પત્નીનાં સહસ્રાણિ ચ ષોડશ

પત્ન્યઃ પતિં પ્રોષ્ય ગૃહાનુપાગતં વિલોક્ય સઞ્જાતમનોમહોત્સવાઃ ।
ઉત્તસ્થુરારાત્ સહસાસનાશયાત્ સાકં વ્રતૈર્વ્રીડિતલોચનાનનાઃ

તમ્ આત્મજૈર્દૃષ્ટિભિરન્તરાત્મના દુરન્તભાવાઃ પરિરેભિરે પતિમ્ ।
નિરુદ્ધમ્ અપ્યાસ્રવદમ્બુ નેત્રયોર્ વિલજ્જતીનાં ભૃગુવર્ય વૈક્લવાત્

યદ્યપ્યસૌ પાર્શ્વગતો રહોગતસ્ તથાપિ તસ્યાઙ્ઘ્રિયુગં નવં નવમ્ ।
પદે પદે કા વિરમેત તત્પદાચ્ ચલાપિ યચ્ છ્રીર્ન જહાતિ કર્હિચિત્

એવં નૃપાણાં ક્ષિતિભારજન્મનામ્ અક્ષૌહિણીભિઃ પરિવૃત્તતેજસામ્ ।
વિધાય વૈરં શ્વસનો યથાનલં મિથો વધેનોપરતો નિરાયુધઃ

સ એષ નરલોકે ઽસ્મિન્ન્ અવતીર્ણઃ સ્વમાયયા ।
રેમે સ્ત્રીરત્નકૂટસ્થો ભગવાન્ પ્રાકૃતો યથા

ઉદ્દામભાવપિશુનામલવલ્ગુહાસ $ વ્રીડાવલોકનિહતો મદનો ઽપિ યાસામ્ &અમ્પ્;
સમ્મુહ્ય ચાપમ્ અજહાત્ પ્રમદોત્તમાસ્તા % યસ્યેન્દ્રિયં વિમથિતું કુહકૈર્ન શેકુઃ ॥ ભ્પ્_01.11.037* ॥
તમ્ અયં મન્યતે લોકો હ્યસઙ્ગમ્ અપિ સઙ્ગિનમ્ ।
આત્મૌપમ્યેન મનુજં વ્યાપૃણ્વાનં યતો ઽબુધઃ

એતદીશનમ્ ઈશસ્ય પ્રકૃતિસ્થો ઽપિ તદ્ગુણૈઃ ।
ન યુજ્યતે સદાત્મસ્થૈર્યથા બુદ્ધિસ્તદાશ્રયા

તં મેનિરે ઽબલા મૂઢાઃ સ્ત્રૈણં ચાનુવ્રતં રહઃ ।
અપ્રમાણવિદો ભર્તુરીશ્વરં મતયો યથા