ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 01.08

ભ્પ્_01.08.001।0 સૂત ઉવાચ
અથ તે સમ્પરેતાનાં સ્વાનામ્ ઉદકમ્ ઇચ્છતામ્ ।
દાતું સકૃષ્ણા ગઙ્ગાયાં પુરસ્કૃત્ય યયુઃ સ્ત્રિયઃ

તે નિનીયોદકં સર્વે વિલપ્ય ચ ભૃશં પુનઃ ।
આપ્લુતા હરિપાદાબ્જરજઃપૂતસરિજ્જલે

તત્રાસીનં કુરુપતિં ધૃતરાષ્ટ્રં સહાનુજમ્ ।
ગાન્ધારીં પુત્રશોકાર્તાં પૃથાં કૃષ્ણાં ચ માધવઃ

સાન્ત્વયામ્ આસ મુનિભિર્હતબન્ધૂઞ્ શુચાર્પિતાન્ ।
ભૂતેષુ કાલસ્ય ગતિં દર્શયન્ ન પ્રતિક્રિયામ્

સાધયિત્વાજાતશત્રોઃ સ્વં રાજ્યં કિતવૈર્હૃતમ્ ।
ઘાતયિત્વાસતો રાજ્ઞઃ કચસ્પર્શક્ષતાયુષઃ

યાજયિત્વાશ્વમેધૈસ્તં ત્રિભિરુત્તમકલ્પકૈઃ ।
તદ્યશઃ પાવનં દિક્ષુ શતમન્યોરિવાતનોત્

આમન્ત્ર્ય પાણ્ડુપુત્રાંશ્ચ શૈનેયોદ્ધવસંયુતઃ ।
દ્વૈપાયનાદિભિર્વિપ્રૈઃ પૂજિતૈઃ પ્રતિપૂજિતઃ

ગન્તું કૃતમતિર્બ્રહ્મન્ દ્વારકાં રથમ્ આસ્થિતઃ ।
ઉપલેભે ઽભિધાવન્તીમ્ ઉત્તરાં ભયવિહ્વલામ્

ભ્પ્_01.08.009।0 ઉત્તરોવાચ
પાહિ પાહિ મહાયોગિન્ દેવદેવ જગત્પતે ।
નાન્યં ત્વદભયં પશ્યે યત્ર મૃત્યુઃ પરસ્પરમ્

અભિદ્રવતિ મામ્ ઈશ શરસ્તપ્તાયસો વિભો ।
કામં દહતુ માં નાથ મા મે ગર્ભો નિપાત્યતામ્

ભ્પ્_01.08.011।0 સૂત ઉવાચ
ઉપધાર્ય વચસ્તસ્યા ભગવાન્ ભક્તવત્સલઃ ।
અપાણ્ડવમ્ ઇદં કર્તું દ્રૌણેરસ્ત્રમ્ અબુધ્યત

તર્હ્યેવાથ મુનિશ્રેષ્ઠ પાણ્ડવાઃ પઞ્ચ સાયકાન્ ।
આત્મનો ઽભિમુખાન્ દીપ્તાન્ આલક્ષ્યાસ્ત્રાણ્યુપાદદુઃ

વ્યસનં વીક્ષ્ય તત્ તેષામ્ અનન્યવિષયાત્મનામ્ ।
સુદર્શનેન સ્વાસ્ત્રેણ સ્વાનાં રક્ષાં વ્યધાદ્વિભુઃ

અન્તઃસ્થઃ સર્વભૂતાનામ્ આત્મા યોગેશ્વરો હરિઃ ।
સ્વમાયયાવૃણોદ્ગર્ભં વૈરાટ્યાઃ કુરુતન્તવે

યદ્યપ્યસ્ત્રં બ્રહ્મશિરસ્ત્વમોઘં ચાપ્રતિક્રિયમ્ ।
વૈષ્ણવં તેજ આસાદ્ય સમશામ્યદ્ભૃગૂદ્વહ

મા મંસ્થા હ્યેતદાશ્ચર્યં સર્વાશ્ચર્યમયે ઞ્ચ્યુતે ।
ય ઇદં માયયા દેવ્યા સૃજત્યવતિ હન્ત્યજઃ

બ્રહ્મતેજોવિનિર્મુક્તૈરાત્મજૈઃ સહ કૃષ્ણયા ।
પ્રયાણાભિમુખં કૃષ્ણમ્ ઇદમ્ આહ પૃથા સતી

ભ્પ્_01.08.018।0 કુન્ત્યુવાચ
નમસ્યે પુરુષં ત્વાદ્યમ્ ઈશ્વરં પ્રકૃતેઃ પરમ્ ।
અલક્ષ્યં સર્વભૂતાનામ્ અન્તર્બહિરવસ્થિતમ્

માયાજવનિકાચ્છન્નમ્ અજ્ઞાધોક્ષજમ્ અવ્યયમ્ ।
ન લક્ષ્યસે મૂઢદૃશા નટો નાટ્યધરો યથા

તથા પરમહંસાનાં મુનીનામ્ અમલાત્મનામ્ ।
ભક્તિયોગવિધાનાર્થં કથં પશ્યેમ હિ સ્ત્રિયઃ

કૃષ્ણાય વાસુદેવાય દેવકીનન્દનાય ચ ।
નન્દગોપકુમારાય ગોવિન્દાય નમો નમઃ

નમઃ પઙ્કજનાભાય નમઃ પઙ્કજમાલિને ।
નમઃ પઙ્કજનેત્રાય નમસ્તે પઙ્કજાઙ્ઘ્રયે

યથા હૃષીકેશ ખલેન દેવકી કંસેન રુદ્ધાતિચિરં શુચાર્પિતા ।
વિમોચિતાહં ચ સહાત્મજા વિભો ત્વયૈવ નાથેન મુહુર્વિપદ્ગણાત્

વિષાન્ મહાગ્નેઃ પુરુષાદદર્શનાદ્ અસત્સભાયા વનવાસકૃચ્છ્રતઃ ।
મૃધે મૃધે ઽનેકમહારથાસ્ત્રતો દ્રૌણ્યસ્ત્રતશ્ચાસ્મ હરે ઽભિરક્ષિતાઃ

વિપદઃ સન્તુ તાઃ શશ્વત્ તત્ર તત્ર જગદ્ગુરો ।
ભવતો દર્શનં યત્ સ્યાદપુનર્ભવદર્શનમ્

જન્મૈશ્વર્યશ્રુતશ્રીભિરેધમાનમદઃ પુમાન્ ।
નૈવાર્હત્યભિધાતું વૈ ત્વામ્ અકિઞ્ચનગોચરમ્

નમો ઽકિઞ્ચનવિત્તાય નિવૃત્તગુણવૃત્તયે ।
આત્મારામાય શાન્તાય કૈવલ્યપતયે નમઃ

મન્યે ત્વાં કાલમ્ ઈશાનમ્ અનાદિનિધનં વિભુમ્ ।
સમં ચરન્તં સર્વત્ર ભૂતાનાં યન્ મિથઃ કલિઃ

ન વેદ કશ્ચિદ્ભગવંશ્ચિકીર્ષિતં તવેહમાનસ્ય નૃણાં વિડમ્બનમ્ ।
ન યસ્ય કશ્ચિદ્દયિતો ઽસ્તિ કર્હિચિદ્ દ્વેષ્યશ્ચ યસ્મિન્ વિષમા મતિર્નૃણામ્

જન્મ કર્મ ચ વિશ્વાત્મન્ન્ અજસ્યાકર્તુરાત્મનઃ ।
તિર્યઙ્નૄષિષુ યાદઃસુ તદત્યન્તવિડમ્બનમ્

ગોપ્યાદદે ત્વયિ કૃતાગસિ દામ તાવદ્ યા તે દશાશ્રુકલિલાઞ્જનસમ્ભ્રમાક્ષમ્ ।
વક્ત્રં નિનીય ભયભાવનયા સ્થિતસ્ય સા માં વિમોહયતિ ભીરપિ યદ્બિભેતિ

કેચિદાહુરજં જાતં પુણ્યશ્લોકસ્ય કીર્તયે ।
યદોઃ પ્રિયસ્યાન્વવાયે મલયસ્યેવ ચન્દનમ્

અપરે વસુદેવસ્ય દેવક્યાં યાચિતો ઽભ્યગાત્ ।
અજસ્ત્વમ્ અસ્ય ક્ષેમાય વધાય ચ સુરદ્વિષામ્

ભારાવતારણાયાન્યે ભુવો નાવ ઇવોદધૌ ।
સીદન્ત્યા ભૂરિભારેણ જાતો હ્યાત્મભુવાર્થિતઃ

ભવે ઽસ્મિન્ ક્લિશ્યમાનાનામ્ અવિદ્યાકામકર્મભિઃ ।
શ્રવણસ્મરણાર્હાણિ કરિષ્યન્ન્ ઇતિ કેચન

શૃણ્વન્તિ ગાયન્તિ ગૃણન્ત્યભીક્ષ્ણશઃ સ્મરન્તિ નન્દન્તિ તવેહિતં જનાઃ ।
ત એવ પશ્યન્ત્યચિરેણ તાવકં ભવપ્રવાહોપરમં પદામ્બુજમ્

અપ્યદ્ય નસ્ત્વં સ્વકૃતેહિત પ્રભો જિહાસસિ સ્વિત્ સુહૃદો ઽનુજીવિનઃ ।
યેષાં ન ચાન્યદ્ભવતઃ પદામ્બુજાત્ પરાયણં રાજસુ યોજિતાંહસામ્

કે વયં નામરૂપાભ્યાં યદુભિઃ સહ પાણ્ડવાઃ ।
ભવતો ઽદર્શનં યર્હિ હૃષીકાણામ્ ઇવેશિતુઃ

નેયં શોભિષ્યતે તત્ર યથેદાનીં ગદાધર ।
ત્વત્પદૈરઙ્કિતા ભાતિ સ્વલક્ષણવિલક્ષિતૈઃ

ઇમે જનપદાઃ સ્વૃદ્ધાઃ સુપક્વૌષધિવીરુધઃ ।
વનાદ્રિનદ્યુદન્વન્તો હ્યેધન્તે તવ વીક્ષિતૈઃ

અથ વિશ્વેશ વિશ્વાત્મન્ વિશ્વમૂર્તે સ્વકેષુ મે ।
સ્નેહપાશમ્ ઇમં છિન્ધિ દૃઢં પાણ્ડુષુ વૃષ્ણિષુ

ત્વયિ મે ઽનન્યવિષયા મતિર્મધુપતે ઽસકૃત્ ।
રતિમ્ ઉદ્વહતાદદ્ધા ગઙ્ગેવૌઘમ્ ઉદન્વતિ

શ્રીકૃષ્ણ કૃષ્ણસખ વૃષ્ણ્યૃષભાવનિધ્રુગ્ રાજન્યવંશદહનાનપવર્ગવીર્ય ।
ગોવિન્દ ગોદ્વિજસુરાર્તિહરાવતાર યોગેશ્વરાખિલગુરો ભગવન્ નમસ્તે

ભ્પ્_01.08.044।0 સૂત ઉવાચ
પૃથયેત્થં કલપદૈઃ પરિણૂતાખિલોદયઃ ।
મન્દં જહાસ વૈકુણ્ઠો મોહયન્ન્ ઇવ માયયા

તાં બાઢમ્ ઇત્યુપામન્ત્ર્ય પ્રવિશ્ય ગજસાહ્વયમ્ ।
સ્ત્રિયશ્ચ સ્વપુરં યાસ્યન્ પ્રેમ્ણા રાજ્ઞા નિવારિતઃ

વ્યાસાદ્યૈરીશ્વરેહાજ્ઞૈઃ કૃષ્ણેનાદ્ભુતકર્મણા ।
પ્રબોધિતો ઽપીતિહાસૈર્નાબુધ્યત શુચાર્પિતઃ

આહ રાજા ધર્મસુતશ્ચિન્તયન્ સુહૃદાં વધમ્ ।
પ્રાકૃતેનાત્મના વિપ્રાઃ સ્નેહમોહવશં ગતઃ

અહો મે પશ્યતાજ્ઞાનં હૃદિ રૂઢં દુરાત્મનઃ ।
પારક્યસ્યૈવ દેહસ્ય બહ્વ્યો મે ઽક્ષૌહિણીર્હતાઃ

બાલદ્વિજસુહૃન્મિત્ર પિતૃભ્રાતૃગુરુદ્રુહઃ ।
ન મે સ્યાન્ નિરયાન્ મોક્ષો હ્યપિ વર્ષાયુતાયુતૈઃ

નૈનો રાજ્ઞઃ પ્રજાભર્તુર્ધર્મયુદ્ધે વધો દ્વિષામ્ ।
ઇતિ મે ન તુ બોધાય કલ્પતે શાસનં વચઃ

સ્ત્રીણાં મદ્ધતબન્ધૂનાં દ્રોહો યો ઽસાવિહોત્થિતઃ ।
કર્મભિર્ગૃહમેધીયૈર્નાહં કલ્પો વ્યપોહિતુમ્

યથા પઙ્કેન પઙ્કામ્ભઃ સુરયા વા સુરાકૃતમ્ ।
ભૂતહત્યાં તથૈવૈકાં ન યજ્ઞૈર્માર્ષ્ટુમ્ અર્હતિ