ભગવદ્ગીતા · અધ્યાય 32

મધુસૂદનઃ : યદ્યપિ પૂર્વમ્ ઉપેયત્વેન જ્ઞાન-યોગસ્ તદ્-ઉપાયત્વેન ચ કર્મ-યોગ ઇતિ દ્વૌ યોગૌ કથિતૌ તથાપિ એકં સાઙ્ખ્યં ચ યોગં ચ પશ્યતિ સ પશ્યતિ [ગીતા 5.6] ઇત્ય્ અનયા દિશા સાધ્ય-સાધનયોઃ ફલૈક્યાદ્ ઐક્યમ્ ઉપચર્ય સાધન-ભૂતં કર્મ-યોગં સાધ્ય-ભૂતં ચ જ્ઞાન-યોગમ્ અનેક-વિધ-ગુણ-વિધાનાય સ્તૌતિ વંશ-કથનેન ભગવાન્ ।
ઇમમ્ અધ્યાય-દ્વયેનોક્તં યોગં જ્ઞાન-નિષ્ઠા-લક્ષણં કર્મ-નિષ્ઠોપાય-લભ્યં વિવસ્વતે સર્વ-ક્ષત્રિય-વંશ-બીજ-ભૂતાયાદિત્યાય પ્રોક્તવાન્ પ્રકર્ષેણ સર્વ-સન્દેહોચ્છેદાદિ-રૂપેણોક્તવાન્ અહં ભગવાન્ વાસુદેવઃ સર્વ-જગત્-પરિપાલકઃ સર્ગાદિ-કાલે રાજ્ઞાં બલાધાનેન તદ્-અધીનં સર્વં જગત્ પાલયિતુમ્ । કથમ્ અનેન બલાધાનમ્ ઇતિ વિશેષેણેન દર્શયતિ -- અવ્યયમ્ અવ્યય-વેદ-મૂલત્વાદ્ અવ્યય-ફલત્વાચ્ ચ ન વ્યેતિ સ્વ-ફલાદ્ ઇત્ય્ અવ્યયમ્ અવ્યભિચારિ-ફલમ્ । તથા ચૈતાદૃશેન બલાધાનં શક્યમ્ ઇતિ ભાવઃ ।
સ ચ મમ શિષ્યો વિવસ્વાન્ મનવે વૈવસ્વતાય સ્વ-પુત્રાય પ્રાહ । સ ચ મનુર્ ઇક્ષ્વાકવે સ્વ-પુત્રાયાદિ-રાજાયાબ્રવીત્ । યદ્યપિ પ્રતિ મન્વન્તરં સ્વાયમ્ભુવાદિ-સાધારણો ઽયં ભાગવદ્-ઉપ્દેશસ્ તથાપિ સામ્પ્રતિક-વૈવસ્વત-મન્વન્તરાભિ-પ્રાયેણાદિત્યમ્ આરભ્ય સમ્પ્રદાયો ગણિતઃ