ભગવદ્ગીતા · અધ્યાય 28

વિશ્વનાથઃ : ભો વયસ્ય અર્જુન ! સત્યં ગુણાતીતા ભક્તિઃ સર્વોત્કૃષ્ટૈવ । કિન્તુ સા યાદૃચ્છિક-મદ્-ઐકાન્તૈક-મહા-ભક્ત-કૃપૈક-લભ્યત્વાત્ પુરુસોદ્યમ-સાધ્યા ન ભવતિ । અતએવ નિસ્ત્રૈગુણ્યો ભવ ગુણાતીતયા મદ્-ભક્ત્યા ત્વં નિસ્ત્રૈગુણ્યો ભૂયા ઇત્ય્ આશીર્વાદ એવ દત્તઃ । સ ચ યદા ફલિષ્યતિ તદા તાદૃશ-યાદૃચ્છિકૈકાન્તિક-ભક્ત-કૃપયા પ્રાપ્તામ્ અપિ લપ્સ્યસે । સામ્પ્રતં તુ કર્મણ્ય્ એવાધિકારસ્ તે ઇતિ મયોક્તં ચેત્, સત્યમ્ । તર્હિ કર્મૈવ નિશ્ચિત્ય કથં ન બ્રૂષે । કિમ્ ઇતિ સન્દેહ-સિન્ધૌ માં ક્ષિપસીત્ય્ આહ વ્યામિશ્રેણેતિ । વિશેષતઃ આ સમ્યક્તયા મિશ્રણં નાના-વિધાર્થ-મિલનં યત્ર તેન વાક્યેન મે બુદ્ધિં મોહયસિ । તથા હિ કર્મણ્ય્ એવાધિકારસ્
તે [ગીતા 2.47], સિદ્ધ્યસિદ્ધ્યોઃ સમો ભૂત્વા સમત્વં યોગ ઉચ્યતે [ગીતા 2.48],
બુદ્ધિ-યુક્તો જહાતીહ ઉભે સુકૃત-દુષ્કૃતે ।
તસ્માદ્ યોગાય યુજ્યસ્વ યોગઃ કર્મસુ કૌશલમ્ ॥ [ગીતા 2.50]
ઇતિ યોગ-શબ્દ-વાચ્યં જ્ઞાનમ્ અપિ બ્રવીષિ । યદા તે મોહ-કલિલં [ગીતા 2.52] ઇત્ય્ અનેન જ્ઞાનં કેવલમ્ અપિ બ્રવીષિ । કિં ચાત્ર ઇવ-શબ્દેન ત્વદ્-વાક્યસ્ય વસ્તુતો નાસ્તિ નાનાર્થ-મિશ્રિતત્વમ્ । નાપિ કૃપાલોસ્ તવ મન્-મોહનેચ્છા । નાપિ મમ તત્-તદ્-અર્થાનભિજ્ઞત્વમ્ ઇતિ ભાવઃ । અયં ગૂઢો ઽભિપ્રાયઃ રાજસાત્ કર્મણઃ સકાશાત્ સાત્ત્વિકં કર્મ શ્રેષ્ઠં, તચ્ ચ સાત્ત્વિકમ્ એવ । નિર્ગુણ-ભક્તિશ્ ચ તસ્માદ્ન્ અતિશ્રેષ્ઠૈવ । તત્ર સા યદિ મયિ ન સમ્ભવેદ્ ઇતિ બ્રૂષે, તદા સાત્ત્વિકં જ્ઞાનમ્ એવૈકં મામ્ ઉપદિશ । તત એવ દુઃખ-મયાત્ સંસાર-બન્ધનાન્ મુક્તો ભવેયમ્ ઇતિ