ભગવદ્ગીતા · અધ્યાય 143

વિશ્વનાથ :
સન્ન્યાસ-જ્ઞાન-કર્માદેસ્ ત્રૈવિધ્યં મુક્તિ-નિર્ણયઃ ।
ગુહ્ય-સારતમા ભક્તિર્ ઇત્ય્ અષ્ટાદશ ઉચ્યતે ॥
અનન્તરાધ્યાયે -
તદ્ ઇત્ય્ અનભિસન્ધાય
ફલં યજ્ઞ-તપઃ-ક્રિયાઃ ।
દાન-ક્રિયાશ્ ચ વિવિધાઃ
ક્રિયન્તે મોક્ષ-કાઙ્ક્ષિભિઃ ॥ (ગીતા 17.25)
ઇત્ય્ અત્ર ભગવદ્-વાક્યે મોક્ષ-કાઙ્ક્ષિ-શબ્દેન સન્ન્યાસિન એવ ઉચ્યન્તે । અન્યે વા યદ્ય્ અન્ય એવ તે, તર્હિ - સર્વ-કર્મ-ફલ-ત્યાગં તતઃ કુરુ યતાત્મવાન્ ઇતિ (ગીતા 12.11) ત્વદ્-ઉક્તાનાં સર્વ-કર્મ-ફલ-ત્યાગિનાં તેષાં સ ત્યાગઃ કઃ । સન્ન્યાસિનાં ચ કો સ સન્ન્યાસ ઇતિ વિવેકતો જિજ્ઞાસુર્ આહ સન્ન્યાસસ્યેતિ । પૃથગ્ ઇતિ યદિ સન્ન્યાસ-ત્યાગ-શબ્દૌ ભિન્નાર્થૌ તદા સન્ન્યાસસ્ય ત્યાગસ્ય ચ તત્ત્વં પૃથગ્ વેદિતુમ્ ઇચ્છામિ । યદિ ત્વ્ એકાર્થૌ તાવ્ અપિ ત્વન્-મતે અન્ય-મતે વા તયોર્ ઐક્યાર્થમ્ અર્થાદ્ એકાર્થત્વમ્ ઇતિ પૃથગ્ વેદિતુમ્ ઇચ્છામિ । હે હૃષીકેશેતિ મદ્-બુદ્ધેઃ પ્રવર્તકત્વાત્ ત્વમ્ એવ ઇમં સન્દેહ-મુખાપયસિ । કેશિ-નિસૂદન ઇતિ તં ચ સન્દેહં ત્વમ્ એવ કેશિનમ્ ઇવ વિદારયસીતિ
ભાવઃ । મહાબાહો ઇતિ ત્વં મહા-બાહુ-બલાન્વિતો ઽહં કિઞ્ચિદ્ બાહુબલાન્વિત ઇત્ય્ એતદ્ અંશેનૈવ મયા સહ સખ્યં તવ । ન તુ સાર્વજ્ઞ્યાદિભિર્ અંશૈર્ અતસ્ ત્વદ્-દત્ત-કિઞ્ચિત્-સખ્ય-ભાવાદ્ એવ પ્રશ્ને મમ નિઃશઙ્કતેતિ ભાવઃ