ભગવદ્ગીતા · અધ્યાય 142

શ્રીધર :
ન્યાસ-ત્યાગ-વિભાગેન સર્વ-ગીતાર્થ-સઙ્ગ્રહમ્ ।
સ્પષ્ટમ્ અષ્ટાદશે પ્રાહ પરમાર્થ-વિનિર્ણયે ॥
અત્ર ચ -
સર્વ-કર્માણિ મનસા
સન્ન્યસ્યાસ્તે સુખં વશી । (ગીતા 5.13)
સન્ન્યાસ-યોગ-યુક્તાત્મા (ગીતા 9.28)
ઇત્ય્ આદિષુ કર્મ-સન્ન્યાસ ઉપદિષ્ટઃ । તથા -
ત્યક્ત્વા કર્મ-ફલાસઙ્ગં
નિત્ય-તૃપ્તો નિરાશ્રયઃ ।
સર્વ-કર્મ-ફલ-ત્યાગં
તતઃ કુરુ યતાત્મવાન્ ॥ (ગીતા 4.20)
ઇત્ય્ આદિષુ ચ ફલ-માત્ર-ત્યાગેન કર્માનુષ્ઠાનમ્ ઉપદિષ્ટમ્ । ન ચ પરસ્પર-વિરુદ્ધં સર્વજ્ઞઃ પરમ-કારુણિકો ભગવાન્ ઉપદિશેત્ । અતઃ કર્મ-સન્ન્યાસસ્ય તદ્-અનુષ્ઠાનસ્ય ચાવિરોધ-પ્રકારં બુભુત્સુર્ અર્જુન ઉવાચ સન્ન્યાસસ્યેતિ । ભો હૃષીકેશ સર્વેન્દ્રિય-નિયામક । હે કેશી-નિસૂદન કેશી-નામ્નો મહતો હયાકૃતેઃ દૈત્યસ્ય યુદ્ધે મુખં વ્યાદાય ભક્ષયિતુમ્ આગચ્છતો અત્યન્તં વ્યાત્તે મુખે વામ-બાહું પ્રવેશ્ય તત્-ક્ષણમ્ એવ વિવૃદ્ધેન તેનૈવ બાહુના કર્કટિકા-ફલવત્ તં વિદાર્ય નિસૂદિતવાન્ । અતએવ હે મહાબાહો ઇતિ સમ્બોધનમ્ । સન્ન્યાસસ્ય ત્યાગસ્ય ચ તત્ત્વં પૃથગ્ વિવેકેન વેદિતુમ્ ઇચ્છામિ